Kıbrıs’ın kuzeyindeki Kıbrıslı Rum taşınmazlarına ilişkin mülkiyet taleplerini değerlendiren Taşınmaz Mal Komisyonu (TMK), 30 Ekim 2026 tarihli istatistiklerini yayımladı.
Komisyonun resmi verilerine göre bugüne kadar 8 bin 828 başvuru yapıldı. Bunların 3 bin 795’i sonuçlandırılırken karara bağlanan toplam tazminat miktarı 784 milyon 828 bin 123 sterline yükseldi.
Buna göre başvuruların yaklaşık yüzde 43’ü sonuçlandırıldı. Geriye kalan 5 bin 33 başvurunun ise sonuçlandırılmış dosyalar arasında yer almadığı görülüyor.
1,7 MİLYON STERLİNLİK ARTIŞ
TMK’nin 23 Ekim ile 30 Ekim tarihli istatistikleri karşılaştırıldığında, toplam başvuru sayısının 8 bin 820’den 8 bin 828’e yükseldiği görülüyor.
Aynı dönemde sonuçlandırılan başvurular 3 bin 787’den 3 bin 795’e çıkarken, karara bağlanan tazminat miktarı 783 milyon 124 bin 123 sterlinden 784 milyon 828 bin 123 sterline ulaştı.
Böylece yalnızca bir haftada sekiz başvuru daha kayda geçti, sekiz dosya sonuçlandırıldı ve toplam tazminat tutarı 1 milyon 704 bin sterlin arttı.
Ancak açıklanan rakamlar, tazminatların tamamının hak sahiplerine ödendiğini göstermiyor. Komisyonun istatistikleri karara bağlanan tazminatları kapsıyor.
İADE VE TAKAS KARARLARI SINIRLI KALDI
Komisyonun verilerine göre bugüne kadar; 7 başvuruda taşınmazın iadesine, 2 başvuruda takas ve tazminata, 8 başvuruda iade ve tazminata, 1 başvuruda Kıbrıs sorununun çözümünden sonra iadeye, 1 başvuruda ise kısmi iadeye karar verildi.
Bu kategorilerdeki karar sayıları, toplam başvuru sayısına kıyasla oldukça sınırlı kaldı.
Veriler, Komisyonun açıkladığı toplam tazminat miktarının mülkiyet uyuşmazlıklarının çözümünde önemli bir yer tuttuğunu ortaya koyuyor.
AİHM’İN TANIDIĞI İÇ HUKUK YOLU
Taşınmaz Mal Komisyonu, 67/2005 sayılı yasa çerçevesinde, kuzeydeki taşınmazlar üzerinde hak iddia eden kişilerin iade, takas ve tazminat taleplerini değerlendirmek amacıyla oluşturuldu.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 2010 yılında Demopoulos ve diğerleri/Türkiye kararında TMK’yi Kıbrıslı Rum mülk sahiplerinin başvurabileceği bir iç hukuk yolu olarak kabul etti.
Ancak bu karar, Komisyonun bütün başvurularda otomatik olarak etkili sonuç ürettiği veya mülkiyet uyuşmazlıklarının tamamını ortadan kaldırdığı anlamına gelmiyor.
Başvuruların değerlendirilme süresi, verilen kararların uygulanması ve tazminatların ödenmesi gibi konular, mekanizmanın etkinliği açısından önemini koruyor.
MÜTEAHHİTLER VE EMLAK SEKTÖRÜ AÇISINDAN HUKUKİ RİSKLER SÜRÜYOR
TMK verilerindeki artış, kuzeydeki mülkiyet uyuşmazlıklarının çözümü için başvuruların devam ettiğini gösterirken, inşaat ve emlak sektörünün karşı karşıya bulunduğu hukuki sorunları da yeniden gündeme taşıyor.
Kıbrıs Cumhuriyeti makamları, kuzeydeki Kıbrıslı Rum taşınmazlarının izinsiz kullanılması, üzerlerine inşaat yapılması ve pazarlanmasıyla ilgili cezai soruşturmalarını sürdürüyor.
Politis gazetesinin 26 Ekim tarihli araştırmasına göre, bu kapsamda açılmış altı önemli ceza davasının üçü mahkumiyetle sonuçlanırken üçünde yargılama devam ediyor. Ayrıca onlarca soruşturma dosyası bulunuyor.
Soruşturmalar yalnızca inşaat şirketleri ve müteahhitlerle sınırlı kalmıyor. Taşınmazların satışında ve pazarlanmasında görev alan kişilerin faaliyetleri de inceleme konusu olabiliyor.
Kuzeydeki mülkiyet iddialarına ilişkin TMK süreci ile Kıbrıs Cumhuriyeti mahkemelerinde yürütülen cezai ve hukuki işlemler birbirinden ayrı mekanizmalar olarak işliyor.
Dolayısıyla TMK’ye başvuru yapılmış olması veya başka taşınmazlar hakkında tazminat kararı verilmesi, ilgili bir inşaat projesinin hukuki risklerini kendiliğinden ortadan kaldırmıyor.
YANIT BEKLEYEN SORU: KARARLAŞTIRILAN TAZMİNATIN NE KADARI ÖDENDİ?
Komisyonun son istatistikleri, toplam tazminat miktarındaki artışı gösterse de kamuoyunun önündeki önemli bir soruya yanıt vermiyor: Kararlaştırılan 784,8 milyon sterlinlik tazminatın ne kadarı fiilen ödendi?
Ayrıca sonuçlandırılmamış 5 bin 33 başvurunun ne kadarının aktif incelemede bulunduğu, ne kadarının farklı usul aşamalarında olduğu da açıklanan özet istatistiklerden anlaşılamıyor.
Komisyonun kararları kadar bu kararların uygulanma durumu da hem mülk sahipleri hem kuzeydeki taşınmaz ve inşaat sektörü açısından önem taşıyor.
TMK’da tazminat 785 milyon sterline yaklaştı: 5 bin 33 başvuru henüz sonuçlanmadı
