Menelau: “Genişletilmiş toplantının sonucu önceden güvenceye alınmalı”

Kıbrıslı Rum müzakereci Menelaos Menelau, Fileleftheros gazetesinden Andreas Pimpisi’ye verdiği röportajda BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Kıbrıs ziyaretinin sonuçlarını, genişletilmiş toplantı hazırlıklarını, geçmiş yakınlaşmaların geleceğini ve yeni geçiş noktalarına ilişkin anlaşmazlığı değerlendirdi.

Menelau, Guterres’in ziyaretinin Kıbrıs sorunundaki çabaların devam etmesini sağlayan “olumlu bir iz” bıraktığını savundu.

“GİRİŞİM FEDERAL ÇÖZÜM ÇERÇEVESİNDE”
Guterres’in geçmiş müzakerelerde sağlanan yakınlaşmalara yaptığı göndermeyi ziyaretin en önemli sonuçlarından biri olarak gösteren Menelau, bundan üç temel sonuç çıkardıklarını söyledi.

Birincisinin, BM Genel Sekreteri’nin yürüttüğü girişimin federal çözüm çerçevesinde olduğunun teyit edilmesi olduğunu belirten Menelau, Türkiye’nin iki devletli çözüm tezini yinelediği bir dönemde bu vurgunun önem taşıdığını kaydetti.

İkinci sonucun, 2017’de sona eren müzakere sürecine kadar elde edilen kazanımların korunması ve yeniden teyit edilmesi olduğunu ifade eden Menelau, yeni sürecin daha önce sonuçlandırılmış başlıkları yeniden açmak yerine geride kalan anlaşmazlıklara odaklanması gerektiğini savundu.

Üçüncü sonucun ise müzakerelerin yeniden başlatılması kararının alınması amacıyla yeni bir genişletilmiş toplantı düzenlenmesi olduğunu söyledi.

“GUTERRES’İN ZİYARETİ BAŞARISIZ DEĞİLDİ”
Guterres’in ziyaretinin başarısız olduğu yönündeki yorumlara katılmadığını belirten Menelau, bir sonraki aşamaya ilişkin yol haritasının ortaya çıkmasını olumlu sonuç olarak değerlendirdi.

Geçmiş yakınlaşmalar temelinde hazırlık yapılacağını ve genişletilmiş toplantı düzenleneceğini söyleyen Menelau, bununla birlikte ziyaretten hem özlü konular hem de güven yaratıcı önlemler bakımından daha fazla sonuç alınabileceğini kabul etti.

Menelau, daha ileri sonuçlara ulaşılamamasını “bilinen engellere” bağladı ancak sürecin sona ermediğini, hazırlıkların devam edeceğini vurguladı.

TÜRKİYE TARAFINA İLİŞKİN ÜÇ ELEŞTİRİ
Genişletilmiş toplantının yapılıp yapılmayacağına ilişkin temkinli konuşan Menelau, Türkiye tarafında tekrarlandığını savunduğu üç eğilime dikkat çekti.

Menelau bunları şöyle sıraladı:

•⁠ ⁠Ankara’nın iki devletli çözüm tezini Guterres’in ziyaretinden sonra da yinelemesi,
•⁠ ⁠Kıbrıs Türk tarafının federal çözüm çerçevesine bağlılığını kamuoyu önünde açık biçimde ortaya koymaması,
•⁠ ⁠Türkiye tarafının süreci geciktirdiğini ve gelişmelerin hızını düşürdüğünü savunduğu genel yaklaşımı.

Bu tutumların önümüzdeki dönemde tekrarlanmamasını umduklarını belirten Menelau, Guterres’in girişimi sürdürme konusunda kararlı olduğunu söyledi. Kıbrıslı Rum tarafının da sürecin ilerlemesi için üzerine düşeni yapacağını kaydetti.

Menelau, Guterres’in genişletilmiş toplantıya bütün tarafların onay verdiğini açıklamasının da bu nedenle önemli olduğunu söyledi.

GUTERRES’İN HEDEFİ SÜRECİ YENİDEN RAYINA OTURTMAK
BM Genel Sekreteri’nin görev süresi sona ermeden Kıbrıs sorununda ilerleme sağlamak istediğine işaret eden Menelau, Guterres’in önceliğinin süreci yeniden işler hale getirmek olduğunu belirtti.

Menelau’ya göre Guterres, kendi gözetiminde 2017’ye kadar sağlanan yakınlaşmaların kaybedilmesini istemiyor. Uluslararası sistemin, BM’nin ve bölgenin ciddi baskı altında bulunduğu bir dönemde siyasi çözümlere yönelik çabaların yoğunlaştırılması gerektiğini düşünüyor.

BM YAKINLAŞMALARI KAYIT ALTINA ALACAK
Menelau, BM’nin geçmiş müzakerelerde sağlanan yakınlaşmaları kayıt altına alacağını açıkladı.

Bu çalışmanın daha önce Kıbrıs müzakerelerinde görev alan, kurumsal hafızaya ve teknik bilgiye sahip BM uzmanları tarafından yapılacağını belirten Menelau, hazırlanan kaydın genişletilmiş toplantının temelini oluşturacağını söyledi.

Menelau’ya göre çalışmanın amacı, 2017’ye kadar sağlanan yakınlaşmaların yeniden teyit edilmesi ve yeni müzakere sürecinin yalnızca çözülemeyen konulara odaklanması.

GENİŞLETİLMİŞ TOPLANTIDA HEDEF MÜZAKERELERİ BAŞLATMAK
Bir sonraki adımın genişletilmiş toplantı olduğunu yineleyen Menelau, bu toplantıda kapsamlı müzakerelerin yeniden başlatılması kararının alınmasının hedeflendiğini söyledi.

Toplantının yalnızca törensel bir buluşma olmayacağını belirten Menelau, toplantı öncesindeki hazırlıkların belirleyici olacağını kaydetti.

Menelau, mümkün olması halinde genişletilmiş toplantıda açıklanacak sonucun önceden tamamlanması ve güvence altına alınması gerektiğini ifade etti. Buna göre toplantıya, müzakerelerin yeniden başlatılması konusunda tarafların önceden uzlaştığı bir zeminde gidilmesi hedefleniyor.

GUTERRES’İN GEÇİŞ NOKTALARI İÇİN ÖNERDİĞİ PAKET
Menelau, Guterres’in Kıbrıs ziyaretinde yeni geçiş noktaları konusunda yeniden uzlaşı sağlamaya çalıştığını da açıkladı.

Guterres’in geçen yıl temmuz ayında gündeme getirdiği uzlaşı önerisini bu kez daha somut biçimde tekrarladığını belirten Menelau, önerinin iki geçiş noktasından oluşan bir paket öngördüğünü söyledi:

•⁠ ⁠Akıncılar–Kiracıköy–Lefkoşa güzergâhı,
•⁠ ⁠Haspolat geçiş noktası.

Menelau, Kıbrıslı Rum tarafının BM’nin bu önerisine olumlu yanıt verdiğini, Kıbrıs Türk tarafının ise kabul etmediğini savundu.

DÖRT GEÇİŞ NOKTALI KARŞI ÖNERİ
Menelau’nun aktardığına göre Kıbrıs Türk tarafı, BM’nin iki geçiş noktalı paketine ayrıca Lurucina ile Limbya’yı birbirine bağlayacak bir geçişin eklenmesini istedi.

Kıbrıslı Rum tarafı ise bu talebin Erenköy’de önerdikleri geçiş noktasıyla birlikte ele alınmasını ve toplam dört yeni geçiş noktası üzerinde anlaşmaya varılmasını önerdi.

Menelau, dört geçiş noktalı bu önerinin de Kıbrıs Türk tarafınca kabul edilmediğini söyledi.

Kıbrıslı Rum tarafının ayrıca Lefkoşa surlar içinde yayalara yönelik yeni bir geçiş noktası açılması önerisini de ilk adım olarak masaya koyduğunu belirtti.

“GEÇİŞ NOKTALARINDAKİ ANLAŞMAZLIK ÖZÜ ENGELLEMEMELİ”
Menelau, geçiş noktalarında anlaşma sağlanamamasının kapsamlı çözüm sürecinin ilerlemesini engellememesi gerektiğini savundu.

BM’nin iki geçiş noktalı önerisini kabul ettiklerini, daha sonra paketi dört geçiş noktasına çıkararak yeni bir çıkış yolu sunduklarını belirten Menelau, bu alandaki tıkanıklığın Kıbrıslı Rum tarafı açısından özlü konulara geçilmemesi için gerekçe oluşturmadığını söyledi.

Kıbrıs Türk tarafının güven yaratıcı önlemlerde ilerleme sağlanmasını genişletilmiş toplantı öncesinde bir koşul olarak ele aldığı izlenimine sahip olduklarını belirten Menelau, bunun süreci bloke edebileceğini savundu.

Menelau, güven yaratıcı önlemlerde anlaşma istediklerini ancak bu önlemler üzerinde uzlaşma sağlanamamasının özlü müzakere hazırlıklarını durdurmaması gerektiğini kaydetti.

LİDERLER 26 AĞUSTOS’TA GÖRÜŞECEK
Menelau, Nikos Hristodulidis ile Tufan Erhürman’ın bir sonraki görüşmesinin 26 Ağustos’ta yapılacağını vurguladı.

Liderlerin geçen ekim ayından bu yana daha sık görüştüğünü belirten Menelau, görüşmelerin sayısı ve sıklığından çok içeriğinin önemli olduğunu söyledi. Sonuç üretilebilmesi için siyasi irade gerektiğini vurguladı.

Menelau, 26 Ağustos’taki görüşmenin ve sonraki temasların merkezinde genişletilmiş toplantıya yönelik hazırlıkların bulunacağını açıkladı.

Hedefin, genişletilmiş toplantıya müzakerelerin yeniden başlatılması kararının mümkün olduğunca önceden güvence altına alındığı bir zeminde gitmek olduğunu yineledi.

Menelau: “Genişletilmiş toplantının sonucu önceden güvenceye alınmalı”