Schengen üyeliğini Yeşil Hat ve İngiliz üsleri zorluyor

Avrupa Komisyonu, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Schengen’e teknik olarak hazır olduğu yönünde olumlu değerlendirme yaptı. Ancak Politis’in haberine göre bazı AB ülkelerinin güvenlik ve göç birimleri özellikle Yeşil Hat üzerinden giriş-çıkışların nasıl kaydedileceği ile Pergama ve Akyar geçiş noktalarının İngiliz Egemen Üs Bölgeleri içinde bulunmasını ciddi sorun olarak görüyor. Nihai karar için AB Konseyi’nde oybirliği gerekiyor.

Bugün Kıbrıs

Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Schengen Bölgesi’ne tam üyelik süreci teknik aşamayı büyük ölçüde tamamladı ancak siyasi karar aşamasında iki önemli sorun öne çıkıyor: Yeşil Hat ve İngiliz Egemen Üs Bölgeleri.

Politis’in haberine göre Avrupa Komisyonu, temmuz ayında Kıbrıs Cumhuriyeti’nin teknik hazırlığına ilişkin olumlu raporunu kabul etti. Rapor daha sonra Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi’ne iletildi. Komisyon, gerekli altyapı, sistemler ve mevzuat açısından önemli ilerleme sağlandığını değerlendiriyor.

OYBİRLİĞİ HALA YOK
Bundan sonraki aşama siyasi.

Schengen’e tam üyelik için AB Konseyi’nde oybirliği gerekiyor. Politis’in diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre bazı üye ülkeler, uygulamadaki açıkların Schengen sisteminin bütünlüğünü etkileyebileceği görüşünde.

Haberde özellikle Hollanda ve Avusturya’nın sürece daha temkinli yaklaştığı, ancak çekincelerin yalnızca bu iki ülkeyle sınırlı olmadığı belirtiliyor.

YEŞİL HATTAKİ TEMEL SORUN: GİRİŞ VAR, ÇIKIŞ KAYDI YOK
En önemli sorunlardan biri Yeşil Hat.

Kıbrıs Cumhuriyeti Schengen’e katıldığında Larnaka ve Baf havalimanları ile Larnaka ve Limasol limanları Schengen’in dış sınırları olacak.

Üçüncü ülke vatandaşı bir kişi bu noktalardan adaya girdiğinde Schengen’in Entry/Exit System, yani EES sistemine kaydedilecek.

Ancak aynı kişi daha sonra kuzeye geçip adadan Ercan Havalimanı üzerinden ayrılırsa, Schengen sisteminde bu kişinin adadan çıktığına ilişkin kayıt oluşmayacak.

Politis’e göre AB ülkelerinin güvenlik birimlerini düşündüren temel açık bu.

YEŞİL HAT DIŞ SINIR YAPILMAK İSTENMİYOR
Sorunun çözümü de kolay değil.

Yeşil Hat, AB’nin dış sınırı değil. Mevcut Yeşil Hat Tüzüğü kapsamında Kıbrıs Cumhuriyeti geçiş noktalarında kimlik, güvenlik ve göç kontrolleri yapıyor.

Ancak EES sisteminin doğrudan geçiş noktalarında uygulanması, Yeşil Hat’ın fiilen Schengen dış sınırı gibi işlem görmesi sonucunu doğurabilir.

Bu nedenle AB içinde “eşdeğer koruma ve kontrol düzeyi” sağlayacak ancak Yeşil Hat’ın hukuki statüsünü değiştirmeyecek bir formül aranıyor.

İKİNCİ DÜĞÜM: PERGAMA VE AKYAR
İkinci temel sorun ise Pergama ve Akyar geçiş noktaları.

Bu iki geçiş noktası Dikelya’daki İngiliz Egemen Üs Bölgeleri içinde bulunuyor ve Birleşik Krallık tarafından kontrol ediliyor.

Birleşik Krallık artık ne AB üyesi ne de Schengen Bölgesi’nin parçası.

Politis’in aktardığı diplomatik değerlendirmelere göre sorun tam da burada ortaya çıkıyor: Schengen’e üye olmayan bir üçüncü ülkenin, fiilen Schengen giriş-çıkış kurallarını uygulaması gerekecek.

Bu noktalar için de “eşdeğer koruma ve kontrol düzeyi” sağlayacak özel bir mekanizma aranıyor.

GÜVENLİK SERVİSLERİ İKNA EDİLMEYE ÇALIŞILIYOR
Politis, Kıbrıs Cumhuriyeti hükümetinin üye devletleri ikna etmek için diplomatik girişimlerini yoğunlaştırdığını yazıyor.

Haberde esas çekincelerin siyasi liderlerden çok üye ülkelerin güvenlik ve göç servislerinden geldiğine dikkat çekiliyor.

Bu kurumların temel kaygısı, Schengen sistemine giren üçüncü ülke vatandaşlarının hareketlerinin eksiksiz biçimde izlenip izlenemeyeceği.

KONU 1-2 EKİM KONSEYİ’NİN GÜNDEMİNDE YOK
Kıbrıs’ın Schengen üyeliği, 1-2 Ekim’de Lüksemburg’da yapılan AB Adalet ve İçişleri Konseyi’nin resmi gündeminde yer almıyor.

Bununla birlikte Göç Müsteşarı Nikolas Yoannidis, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin teknik olarak tam üyeliğe hazır olduğunu ve bundan sonra siyasi anlaşmaya ihtiyaç bulunduğunu açıkladı.