Kuzey Kıbrıs Bankalar Birliği eski Başkanı, bankacı Bülent Berkay, 16 Kasım’da yayımladığı kapsamlı değerlendirmede, yerel bankaların uluslararası para transferlerinde kullandığı önemli kanallardan birinin daha kapandığını açıkladı.
Yaklaşık 45 yıllık bankacılık deneyimine sahip Berkay, sorunun yalnızca yurt dışına para gönderilmesiyle sınırlı olmadığını, Kıbrıslı Türklerin uluslararası ticaret, yatırım, finansman ve Avrupa ekonomisiyle bütünleşme olanaklarını doğrudan etkilediğini vurguladı.
BARCLAYS ÜZERİNDEN EURO VE STERLİN TRANSFERLERİ DURDU
Berkay’ın verdiği bilgilere göre, yerel bankaların uluslararası ödemelerinde uzun süredir yararlandığı VakıfBank bağlantısında yeni bir kısıtlama yaşanıyor.
VakıfBank’ın muhabir bankası Barclays üzerinden yürütülen sterlin işlemleri İngiltere, euro işlemleri ise Frankfurt bağlantısıyla gerçekleştiriliyordu.
Ekim 2026’da yerel bankalara iletilen bildirimde, bu kanallar üzerinden kuzeydeki yerel bankalardan kaynaklanan euro ve sterlin transferlerinin artık yapılamayacağı belirtildi.
Berkay, uygulama nedeniyle yerel bankaların söz konusu kanal üzerinden yurt dışına euro ve sterlin havalesi gerçekleştiremediğini ifade etti.
Ancak kısıtlamanın bütün alternatif ödeme kanallarını kapsadığına ilişkin doğrulanmış bilgi bulunmuyor. Barclays’in kararının gerekçesi de kamuoyuna açıklanmış değil.
AYNI MÜŞTERİ, AYNI PARA, FARKLI BANKA
Berkay’ın ortaya koyduğu en çarpıcı sorun, aynı piyasada faaliyet gösteren bankaların uluslararası ödeme sistemlerine eşit koşullarda erişememesi.
Türkiye merkezli bankaların Kıbrıs’ın kuzeyindeki şubeleri, ana bankalarının uluslararası muhabirlik ağlarından yararlanabiliyor.
Buna karşılık yerel bankaların doğrudan SWIFT erişimi, uluslararası kabul gören IBAN altyapısı ve muhabir bankacılık ilişkileri sınırlı.
Bu nedenle aynı işletmenin, aynı müşteriye, aynı para birimiyle yapacağı bir transferin gerçekleştirilmesi, işlemin yerel bir bankadan mı yoksa Türkiye merkezli bir bankanın şubesinden mi yapıldığına bağlı olarak değişebiliyor.
Berkay, bu durumun uluslararası risk değerlendirmelerinin tutarlılığı ve orantılılığı açısından sorgulanması gerektiğini savunuyor.
25 YIL BOYUNCA DÜNYANIN BÜYÜK BANKALARIYLA ÇALIŞTILAR
Berkay’ın değerlendirmesi, kuzeydeki bankacılık sisteminin geçmişte sahip olduğu uluslararası bağlantıları da ortaya koyuyor.
1974 sonrasındaki yaklaşık 25 yıllık dönemde yerel bankalar Barclays, National Westminster, Midland Bank, Deutsche Bank, Commerzbank, BNP, Credito Italiano, Chase Manhattan ve Bank of New York gibi uluslararası kuruluşlarla doğrudan muhabirlik ilişkileri yürütüyordu.
Bu ilişkiler dış ticaretin finansmanını ve uluslararası ödeme işlemlerini kolaylaştırıyordu.
Ancak 1990’ların sonlarından itibaren bağlantılar giderek zayıfladı.
Uluslararası bankaların uyum politikaları, risk değerlendirmeleri ve Kıbrıs’ın çözümlenmemiş siyasi statüsü, doğrudan ilişkilerin sürdürülmesini zorlaştırdı.
Yerel bankalar zamanla uluslararası işlemlerini Türkiye merkezli bankalar aracılığıyla yürütmek zorunda kaldı.
Berkay, bu süreçte Türkiye bankalarının sektöre önemli katkılarda bulunduğunu vurgularken, yerel bankaların karşılaştığı yapısal eşitsizliğin giderilmesi gerektiğini belirtiyor.






