Lefkoşa 14°USD50,59 ₺▲EUR55,61 ₺▲GBP66,30 ₺▲GRAM ALTIN5.729,22 ₺ Nöbetçi Eczaneler
SON DAKİKA

Kıbrıslı Türklerin finansal izolasyonu derinleşiyor: Yerel bankaların euro ve sterlin transferlerine engel

Kıbrıs sorununun çözümsüzlüğünün ekonomik sonuçları, bankacılık sektöründe yaşanan yeni gelişmeyle bir kez daha gündeme geldi. Kuzey Kıbrıs Bankalar

3 dakika okumaHaber: Ayşemden Akın
Paylaş
Kıbrıslı Türklerin finansal izolasyonu derinleşiyor: Yerel bankaların euro ve sterlin transferlerine engel

Kuzey Kıbrıs Bankalar Birliği eski Başkanı, bankacı Bülent Berkay, 16 Kasım’da yayımladığı kapsamlı değerlendirmede, yerel bankaların uluslararası para transferlerinde kullandığı önemli kanallardan birinin daha kapandığını açıkladı.

Yaklaşık 45 yıllık bankacılık deneyimine sahip Berkay, sorunun yalnızca yurt dışına para gönderilmesiyle sınırlı olmadığını, Kıbrıslı Türklerin uluslararası ticaret, yatırım, finansman ve Avrupa ekonomisiyle bütünleşme olanaklarını doğrudan etkilediğini vurguladı.

BARCLAYS ÜZERİNDEN EURO VE STERLİN TRANSFERLERİ DURDU
Berkay’ın verdiği bilgilere göre, yerel bankaların uluslararası ödemelerinde uzun süredir yararlandığı VakıfBank bağlantısında yeni bir kısıtlama yaşanıyor.

VakıfBank’ın muhabir bankası Barclays üzerinden yürütülen sterlin işlemleri İngiltere, euro işlemleri ise Frankfurt bağlantısıyla gerçekleştiriliyordu.

Ekim 2026’da yerel bankalara iletilen bildirimde, bu kanallar üzerinden kuzeydeki yerel bankalardan kaynaklanan euro ve sterlin transferlerinin artık yapılamayacağı belirtildi.

Berkay, uygulama nedeniyle yerel bankaların söz konusu kanal üzerinden yurt dışına euro ve sterlin havalesi gerçekleştiremediğini ifade etti.

Ancak kısıtlamanın bütün alternatif ödeme kanallarını kapsadığına ilişkin doğrulanmış bilgi bulunmuyor. Barclays’in kararının gerekçesi de kamuoyuna açıklanmış değil.

AYNI MÜŞTERİ, AYNI PARA, FARKLI BANKA
Berkay’ın ortaya koyduğu en çarpıcı sorun, aynı piyasada faaliyet gösteren bankaların uluslararası ödeme sistemlerine eşit koşullarda erişememesi.

Türkiye merkezli bankaların Kıbrıs’ın kuzeyindeki şubeleri, ana bankalarının uluslararası muhabirlik ağlarından yararlanabiliyor.

Buna karşılık yerel bankaların doğrudan SWIFT erişimi, uluslararası kabul gören IBAN altyapısı ve muhabir bankacılık ilişkileri sınırlı.

Bu nedenle aynı işletmenin, aynı müşteriye, aynı para birimiyle yapacağı bir transferin gerçekleştirilmesi, işlemin yerel bir bankadan mı yoksa Türkiye merkezli bir bankanın şubesinden mi yapıldığına bağlı olarak değişebiliyor.

Berkay, bu durumun uluslararası risk değerlendirmelerinin tutarlılığı ve orantılılığı açısından sorgulanması gerektiğini savunuyor.

25 YIL BOYUNCA DÜNYANIN BÜYÜK BANKALARIYLA ÇALIŞTILAR
Berkay’ın değerlendirmesi, kuzeydeki bankacılık sisteminin geçmişte sahip olduğu uluslararası bağlantıları da ortaya koyuyor.

1974 sonrasındaki yaklaşık 25 yıllık dönemde yerel bankalar Barclays, National Westminster, Midland Bank, Deutsche Bank, Commerzbank, BNP, Credito Italiano, Chase Manhattan ve Bank of New York gibi uluslararası kuruluşlarla doğrudan muhabirlik ilişkileri yürütüyordu.

Bu ilişkiler dış ticaretin finansmanını ve uluslararası ödeme işlemlerini kolaylaştırıyordu.

Ancak 1990’ların sonlarından itibaren bağlantılar giderek zayıfladı.

Uluslararası bankaların uyum politikaları, risk değerlendirmeleri ve Kıbrıs’ın çözümlenmemiş siyasi statüsü, doğrudan ilişkilerin sürdürülmesini zorlaştırdı.

Yerel bankalar zamanla uluslararası işlemlerini Türkiye merkezli bankalar aracılığıyla yürütmek zorunda kaldı.

Berkay, bu süreçte Türkiye bankalarının sektöre önemli katkılarda bulunduğunu vurgularken, yerel bankaların karşılaştığı yapısal eşitsizliğin giderilmesi gerektiğini belirtiyor.

2008’DE BRÜKSEL’DE MASAYA YATIRILMIŞTI
Berkay’ın yazısındaki önemli ayrıntılardan biri, uluslararası bankacılık sistemine entegrasyon konusunda geçmişte yürütülen diplomatik temaslar.

14–16 Mayıs 2008 tarihlerinde Bankalar Birliği, ilgili bakanlıklar ve Merkez Bankası temsilcileri Avrupa Komisyonu yetkilileriyle Brüksel’de bir araya geldi.

Berkay’ın da katıldığı görüşmelerde Avrupa Birliği müktesebatına uyum, sermayenin serbest dolaşımı ve ödeme sistemleri ele alındı.

Berkay, ayrıca 2007–2009 döneminde kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele alanında yürütülen çalışmaları hatırlattı.

Bu süreçte İngiliz Yüksek Komiserliği’nin desteğiyle eğitimler düzenlendi, Türkiye’deki MASAK ve ilgili kurumlarla temaslar gerçekleştirildi.

Berkay’ın aktardığına göre, söz konusu çalışmaların ardından 2009 yılında ABD Hazine Bakanlığına bağlı FinCEN daha önce yayımladığı uyarıyı geri çekti.

CUMHURBAŞKANLIĞI ÖNCÜLÜĞÜNDE YENİ GİRİŞİM ÖNERİSİ
Berkay, yaşanan sorunların geçici transfer kanallarıyla çözülemeyeceğini belirterek yerel bankaların uluslararası finans sistemine doğrudan entegrasyonunu hedefleyen kapsamlı bir girişim önerdi.

Öneriye göre Cumhurbaşkanlığı bünyesindeki ilgili teknik komite, Maliye Bakanlığı, Merkez Bankası, Türkiye’nin Lefkoşa Büyükelçiliği, Bankalar Birliği ve sektör temsilcileri ortak bir çalışma başlatmalı.

İngiliz Yüksek Komiserliği, Avrupa Komisyonu ve diğer diplomatik temsilcilikler de bu sürece dahil edilmeli.

Amaç, bankaların uluslararası kurallardan muaf tutulması veya siyasi tanınma elde edilmesi değil; uluslararası mali suçlarla mücadele ve bankacılık denetimi standartlarına uygun doğrudan muhabirlik ilişkilerinin yeniden kurulması olmalı.

Berkay, yazısının altındaki bir yorumunda Cumhurbaşkanlığı ile temas halinde olduğunu da belirtti.

KIBRIS’TA ÇÖZÜM BEKLENİRKEN BANKACILIK ZAYIFLIYOR
Berkay’ın değerlendirmesinde, Kıbrıs sorununun çözümüyle ekonomik bütünleşme arasındaki ilişki de öne çıkıyor.

Kıbrıs’ın tamamı hukuken Avrupa Birliği üyesi olmasına rağmen, 10 No’lu Protokol kapsamında AB müktesebatının kuzeyde uygulanması askıya alınmış durumda.

Avrupa Birliği, Kıbrıslı Türklerin ekonomik kalkınmasına ve gelecekteki bütünleşmesine destek verirken, yerel bankaların uluslararası finans sistemine erişiminin giderek daralması önemli bir çelişki oluşturuyor.

Berkay, olası bir çözümün ardından daha bütünleşmiş bir Kıbrıs ekonomisi kurulacaksa, yerel bankaların o güne güçlü ve rekabetçi biçimde ulaşması gerektiğini savunuyor.

BUGÜN KIBRIS · SABAH BÜLTENİ

Kıbrıs'ta güne başlamadan önce bilmen gerekenler.

Günün önemli gelişmeleri, gazete manşetleri ve gün içinde izleyeceğimiz başlıklar. Her sabah e-postanda, ücretsiz.

Aboneliğini tamamlamak için e-posta adresini doğrulaman gerekir. İstediğin zaman çıkabilirsin.

Doğrulama e-postası gelmedi mi? Yeni bağlantı iste

Bu habere tepkiniz?

Paylaş

Yorumlar

İlgili Haberler