Hüdaverdioğlu’ndan Ercan için çarpıcı uyarı

Hava Trafik Kontrolörleri Sendikası Başkanı Kürşad Hüdaverdioğlu, Filo Jet faciasının ardından Ercan Havalimanı ve hava trafik sistemlerindeki sorunlara dikkat çekerek çok sert uyarılarda bulundu. “Personelin fedakârlığı bir devletin emniyet sistemi olamaz” diyen Hüdaverdioğlu; yaklaşık 17 yıllık hava trafik sistemlerinden SMART Merkezi’ndeki yangın söndürme sistemlerine, eski araçlardan personel eksikliğine kadar bir dizi sorunu gündeme taşıdı.

Hüdaverdioğlu, Ercan Havalimanı’nın CAT 9 olarak açıklanan yangınla mücadele kapasitesinin fiilen karşılanıp karşılanmadığının da gerçek bir uygulamayla ortaya konulması gerektiğini belirterek, hava trafik hizmetlerinin kapsamlı ve bağımsız bir emniyet denetiminden geçirilmesini istedi. “Bir gün çıkıp ‘Biz söylemiştik’ demek istemiyoruz. Biz haklı çıkmak istemiyoruz. Biz önlem alınmasını istiyoruz” ifadelerini kullandı.

Hava Trafik Kontrolörleri Sendikası Başkanı Kürşad Hüdaverdioğlu, Girne açıklarında meydana gelen Filo Jet faciasının ardından yaptığı kapsamlı açıklamada, havacılık emniyetine ilişkin yıllardır yaptıkları uyarıları yeniden gündeme taşıdı.

Filo Jet kazasında hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, ailelerine başsağlığı dileyen Hüdaverdioğlu, arama kurtarma çalışmalarına katılan personele de teşekkür etti. Bölgede görev yapan helikopter ve arama kurtarma uçaklarının koordinasyonunu sağlayan hava trafik kontrolörlerinin, operasyon sürerken normal hava trafiğinin de emniyetli şekilde devam etmesini sağladığını belirtti.

Hüdaverdioğlu, kazaya ilişkin adli sürecin devam ettiğine işaret ederek, kusur veya sorumluluk konusunda hüküm vermenin sendikanın görevi olmadığını vurguladı.

Ancak facianın ardından ortaya çıkan tartışmaların çok önemli bir gerçeği yeniden hatırlattığını kaydeden Hüdaverdioğlu, şu ifadeleri kullandı:

“Emniyet, bir facia yaşandıktan sonra soruşturma açmak değil; facia yaşanmadan önce tehlikeyi görmek ve önlem almaktır. Devletin görevi ‘Hangi denetim yapılmadı, hangi bakım eksikti, kim görevini yerine getirmedi?’ sorularını insanlar hayatını kaybetmeden önce sormaktır.”

“BU UYARILARI BUGÜN DEĞİL, YILLARDIR YAPIYORUZ”

Hava Trafik Kontrolörleri Sendikası olarak personel eksikliği, yaşlanan teknik sistemler, radar, telsiz ve haberleşme sistemleri, yedeklilik, bakım, SMART Hava Trafik Kontrol Merkezi’nin fiziki durumu, liyakat ve denetim konularında yıllardır uyarıda bulunduklarını belirten Hüdaverdioğlu, sorunların önemli bölümünün halen devam ettiğini savundu.

Ercan’daki hava trafik sisteminin 2009 yılında kurulduğunu kaydeden Hüdaverdioğlu, yaklaşık 17 yıldır aynı sistem ve ekipmanlarla hizmet verilmeye çalışıldığını söyledi.

Sorunun ulaştığı noktayı “zaman zaman bir mouse’un dahi temin edilmesinin sorun haline gelmesi” örneğiyle anlatan Hüdaverdioğlu, bunun küçümsenecek bir mesele olmadığını vurguladı.

“Çünkü o mouse’un arkasında bir bilgisayar, onun arkasında bir radar sistemi, radar ekranının karşısında bir hava trafik kontrolörü ve onun sorumluluğunda yüzlerce insanın bulunduğu uçaklar vardır” dedi.

“PERSONELİN FEDAKÂRLIĞI DEVLETİN EMNİYET SİSTEMİ OLAMAZ”

Hüdaverdioğlu, uçuş emniyetinin bugüne kadar büyük ölçüde personelin tecrübesi, dikkati ve olağanüstü özverisi sayesinde korunduğunu ifade ederek, bunun sürdürülebilir olmadığını belirtti.

“Personelin fedakârlığı bir devletin emniyet sistemi olamaz” diyen Hüdaverdioğlu, teknik sistemlerin bakımının, yenilenmesinin ve yedekliliğinin çalışanların tecrübesine ve kişisel çabasına bırakılamayacağını söyledi.

Bir hava trafik kontrolörünün görev başında radarın ne zaman arızalanacağını veya telsiz frekansının ne zaman kesileceğini düşünmemesi gerektiğini vurgulayan Hüdaverdioğlu, kontrolörlerin bütün dikkatini uçaklara ve insan hayatına vermesi gerektiğini kaydetti.

SMART MERKEZİ İÇİN CİDDİ İDDİALAR

Hüdaverdioğlu, SMART Hava Trafik Kontrol Merkezi’nin yalnızca teknik altyapısının değil, binasının da ciddi bakım ve yenilemeye ihtiyaç duyduğunu ileri sürdü.

Merkezi yangın söndürme sistemlerinin çalışmadığını ve kullanılamadığını savunan Hüdaverdioğlu, sistemde kullanılan özel yangın söndürme gazlarının kullanım sürelerinin geçtiğini ve gerekli kontrollerin yapılmadığını iddia etti.

Çatıların su sızdırdığını, ısıtma ve soğutma sistemlerinin ise “iflas etme noktasına geldiğini” ifade eden Hüdaverdioğlu, söz konusu binanın sıradan bir kamu binası olmadığının altını çizdi.

“Konu lüks veya konfor değil, uçuş emniyetidir. Bir hava trafik sisteminde ‘şimdilik çalışıyor’, ‘idare ederiz’, ‘bozulunca bakarız’ anlayışı kabul edilemez. Çünkü havacılıkta bazı hataların ikinci bir şansı yoktur” dedi.

“TEKNİK PERSONEL TORNAVİDASINI EVİNDEN GETİRİYOR”

Sivil Havacılık Dairesi’nin araç parkındaki birçok aracın ekonomik ve teknik ömrünü tamamladığını ileri süren Hüdaverdioğlu, teknik personelin dağlardaki telsiz ve haberleşme vericilerine ulaşmak için eski araçlarla zorlu bölgelere gitmek zorunda kaldığını söyledi.

Personelin zaman zaman kendi güvenliğini riske attığını belirten Hüdaverdioğlu, bazı teknik çalışanların ihtiyaç duydukları el aletlerini dahi evlerinden getirdiğini savundu.

“Bir tarafta yüzlerce insanın can güvenliğini ilgilendiren milyonlarca liralık sistemlerden söz ediyoruz, diğer tarafta bu sistemleri ayakta tutmaya çalışan personele en temel el aletini ve güvenli ulaşım aracını dahi sağlayamıyoruz” ifadelerini kullandı.

ERCAN İTFAİYESİNİN CAT 9 KAPASİTESİNİ SORGULADI

Açıklamasında Ercan Havalimanı itfaiyesine de ayrı bir başlık açan Hüdaverdioğlu, havalimanına zaman zaman büyük gövdeli uçakların sefer yaptığını hatırlatarak, yangınla mücadele kapasitesinin yalnızca kâğıt üzerinde değil, fiilen de karşılanması gerektiğini belirtti.

Ercan’ın itfaiye kategorisinin idare tarafından CAT 9 olarak açıklandığını ifade eden Hüdaverdioğlu, mevcut itfaiye araçlarının önemli bölümünün eski olduğunu savundu.

Bu nedenle CAT 9 seviyesinin araç, söndürme ve müdahale kapasitesi bakımından gerçekten karşılanıp karşılanmadığı konusunda ciddi endişeleri bulunduğunu kaydetti.

Hüdaverdioğlu, “Mevcut araçların CAT 7 seviyesindeki bir müdahaleyi dahi hangi koşullarda ve ne ölçüde karşılayabileceği gerçek bir uygulamayla ortaya konulmalıdır” dedi.

“HAVA TRAFİK HİZMETLERİNİ KİM DENETLEDİ?”

Türkiye Cumhuriyeti Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ile KKTC Sivil Havacılık Dairesi arasındaki protokol kapsamında 29 Haziran-1 Temmuz 2026 tarihlerinde Ercan Havalimanı’nda gerçekleştirilen havacılık güvenliği denetimine de değinen Hüdaverdioğlu, denetimde birçok konuda eksiklik tespit edildiğini belirtti.

Hüdaverdioğlu, söz konusu denetimin “havacılık güvenliği” kapsamında olduğunu, hava trafik kontrol hizmetlerinin teknik ve operasyonel emniyet denetimi niteliğinde olmadığını vurguladı.

Denetim sırasında hava trafik birimlerinin de yerinde incelendiğinin bilindiğini ancak hazırlanan raporda kule, yaklaşma kontrol, saha kontrol, muhabere sistemleri ve SMART Hava Trafik Kontrol Merkezi’nin teknik durumuyla ilgili bir değerlendirmeye yer verilmediğini savunan Hüdaverdioğlu şu soruyu yöneltti:

“Bu birimlerde herhangi bir eksiklik tespit edilmediği için mi raporda yer almadı, yoksa bu alanlar rapor kapsamının dışında mı bırakıldı?”

Radar, telsiz ve haberleşme sistemleri ile yedek sistemlerin durumu konusunda kapsamlı ve bağımsız bir emniyet denetimi yapılması gerektiğini söyleyen Hüdaverdioğlu, personel sayısının neden yıllardır ihtiyaç duyulan seviyeye çıkarılmadığının da açıklanmasını istedi.

“BİZ HAKLI ÇIKMAK İSTEMİYORUZ”

Hüdaverdioğlu, Filo Jet faciasından sonra ortaya çıkan tablonun Ercan için de bir uyarı olarak görülmesi gerektiğini belirterek, bir olay yaşandıktan sonra sorumlu aramak yerine bugünden önlem alınması çağrısında bulundu.

“Biz bir gün Ercan’da ciddi bir olay yaşandıktan sonra ‘Radar neden yenilenmedi?’, ‘Telsiz neden çalışmadı?’, ‘Yedek sistem neden devreye girmedi?’, ‘Personel neden eksikti?’, ‘İtfaiyenin gerçek müdahale kapasitesi yeterli miydi?’ ve ‘Bu sorunlar biliniyorsa neden önlem alınmadı?’ sorularının sorulmasını istemiyoruz” diyen Hüdaverdioğlu, sözlerini şöyle tamamladı:

“Biz bu soruları bugün soruyoruz. Çünkü yıllardır uyarıyoruz. Bir gün çıkıp ‘Biz söylemiştik’ demek istemiyoruz. Biz haklı çıkmak istemiyoruz. Biz önlem alınmasını istiyoruz. Çünkü havacılıkta gerçek başarı, bir facianın ardından sorumluyu bulmak değil, o facianın hiç yaşanmamasını sağlamaktır.”