Ege’de yeni gerilim: Türkiye “Hukuki sonuç doğurmaz”, Yunanistan “Temelsiz ve kabul edilemez” dedi

Ege’de yeni gerilim: Türkiye “Hukuki sonuç doğurmaz”, Yunanistan “Temelsiz ve kabul edilemez” dedi

Yunanistan’ın Ege Denizi’ni de kapsayan “Sanayi ve Tedarik Zinciri Özel Mekansal Çerçevesi”, Ankara ile Atina arasında yeni bir egemenlik tartışması başlattı. Türkiye, planın egemenliği Yunanistan’a devredilmemiş coğrafi oluşumları da kapsadığını belirterek kendisi açısından hukuki sonuç doğurmayacağını açıkladı. Yunanistan ise Türkiye’nin iddiasını “temelsiz ve kabul edilemez” diye nitelendirdi.

Bugün Kıbrıs

Türkiye ile Yunanistan arasında Ege Denizi’ndeki egemenlik alanlarına ilişkin tartışma, Atina’nın 28 Ağustos’ta ilan ettiği yeni mekansal planlama çerçevesiyle yeniden gündeme geldi.

Yunanistan tarafından hazırlanan “Sanayi ve Tedarik Zinciri Özel Mekansal Çerçevesi”nin Ege Denizi’ni de kapsaması üzerine Türkiye Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli yazılı bir açıklama yaptı.

Keçeli, Yunanistan’ın planının, iki ülke arasındaki birbiriyle bağlantılı Ege sorunları çerçevesinde Türkiye bakımından herhangi bir hukuki sonuç doğurmayacağını bildirdi.

TÜRKİYE: YUNANİSTAN’A DEVREDİLMEMİŞ COĞRAFİ OLUŞUMLAR DA KAPSAMDA
Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasında, planın “aidiyeti uluslararası antlaşmalarla Yunanistan’a devredilmemiş coğrafi formasyonları” da kapsadığı savunuldu.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Ülkemiz açısından herhangi bir hukuki sonuç doğurmayacaktır.”

Ankara böylece Yunanistan’ın mekansal planlama çalışmasının, Ege’de egemenliği tartışmalı olduğunu savunduğu ada, adacık ve kayalıkların hukuki statüsünü değiştiremeyeceğini ileri sürdü.

Türkiye’nin açıklamasında hangi coğrafi oluşumların kastedildiğine ilişkin ayrıntılı bir liste veya harita paylaşılmadı.

ANKARA, ATİNA BİLDİRGESİNİ HATIRLATTI
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, 7 Aralık 2023’te iki ülke arasında imzalanan “Dostane İlişkiler ve İyi Komşuluk Hakkında Atina Bildirgesi”ne de atıfta bulundu.

Ankara, Yunanistan’ın bu bildirgeyle uyumlu bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini belirterek Ege Denizi’nin iki kıyıdaş devletinden biri olarak Yunanistan’la iş birliğine hazır olduğunu kaydetti.

Açıklamada, Türkiye’nin Ege’deki sorunların diyalog ve iyi komşuluk temelinde ele alınması gerektiği yönündeki tutumunu koruduğu ifade edildi.

ATİNA’DAN ERTESİ GÜN YANIT GELDİ
Türkiye’nin 28 Ağustos tarihli açıklamasına Yunanistan Dışişleri Bakanlığı 29 Ağustos’ta yanıt verdi.

Yunanistan Dışişleri, Türkiye’nin benzer iddiaları Atina her yeni özel mekansal planlama çerçevesi açıkladığında tekrarladığını savundu.

Atina’nın açıklamasında, Türkiye’nin iddiasının tekrar edilmesinin bu görüşe hukuki dayanak veya geçerlilik kazandırmadığı belirtildi.

YUNANİSTAN: EGEMENLİK STATÜSÜ TARTIŞMAYA AÇIK DEĞİL
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’nin açıklamasını “temelsiz ve kabul edilemez” olarak nitelendirdi.

Atina, Yunanistan’ın Ege’deki egemenlik statüsüne ilişkin tutumunun yürürlükteki uluslararası anlaşmalara dayandığını ve bu konuda başka bir değerlendirme yapılmasına gerek bulunmadığını savundu.

Yunanistan Dışişleri’nin açıklaması şöyle:

“Yunanistan’ın Ege’deki egemenlik statüsüne ilişkin tutumu tamamen açıktır.”

Böylece taraflar, Ege’deki ada, adacık ve coğrafi oluşumların statüsüne ilişkin bilinen hukuki tezlerini bir kez daha karşı karşıya getirdi.

AĞUSTOS AYINDA ÜÇÜNCÜ BENZER İTİRAZ
Son tartışma, ağustos ayı içerisinde özel mekansal planlama çalışmaları üzerinden yaşanan üçüncü benzer açıklama trafiği oldu.

Türkiye, daha önce Yunanistan’ın Ege’yi kapsayan Turizm Özel Mekansal Çerçevesi ile Yenilenebilir Enerji Kaynakları Özel Mekansal Çerçevesine de itiraz etmişti.

Ankara bu planların da egemenliği uluslararası anlaşmalarla Yunanistan’a devredilmemiş coğrafi oluşumları kapsadığı ölçüde Türkiye açısından hukuki sonuç doğurmayacağını açıklamıştı.

Atina ise Türkiye’nin iddialarını reddederek söz konusu planların Yunanistan’ın egemenlik hakları ve uluslararası anlaşmalar temelinde hazırlandığını savunmuştu.

Tarafların karşılıklı açıklamaları, Aralık 2023’te imzalanan Atina Bildirgesi’yle ilişkilerde başlatılan yumuşama sürecine rağmen Ege’deki egemenlik ve yetki alanı anlaşmazlıklarının devam ettiğini ortaya koydu.