Alper Ali Rıza yazdı: “Kıbrıslı Türklerin ayrı belediye hakkı Anayasa’dan geliyor”

Alper Ali Rıza yazdı: “Kıbrıslı Türklerin ayrı belediye hakkı Anayasa’dan geliyor”

Britanya’da King’s Counsel unvanına sahip hukukçu ve eski yarı zamanlı yargıç Alper Ali Rıza, Mehmet Harmancı’nın “Lefkoşa Kıbrıslı Türk Belediye Başkanı” olarak tanımlanmasına yönelik tartışmayı değerlendirerek, 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası’nın büyük kentlerde ayrı Kıbrıslı Türk belediyeleri kurulmasını öngördüğünü yazdı. Rıza’ya göre Lefkoşa’daki Kıbrıslı Türklerin kendi belediyelerine sahip olma hakkı anayasal ve bu belediyeyi ya da başkanını “yasadışı” veya “sahte” olarak nitelemek anayasanın mantığıyla bağdaşmıyor.

Bugün Kıbrıs

Cyprus Mail yazarı, Britanya’da King’s Counsel unvanına sahip hukukçu ve eski yarı zamanlı yargıç Alper Ali Rıza, Lefkoşa Türk Belediyesi ve Mehmet Harmancı’nın statüsüne ilişkin tartışmayı 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası üzerinden değerlendirdi.

Tartışma, Cyprus Forum 2026’nın Mehmet Harmancı’yı “Lefkoşa Kıbrıslı Türk Belediye Başkanı” olarak tanımlamasıyla başladı.

Cyprus Mail’deki yazıya göre aşırı sağcı ELAM, Harmancı’nın bu sıfatla etkinliğe katılmasına itiraz ederek kendisini “sahte belediye başkanı” olarak nitelendirdi.

Kıbrıs Cumhuriyeti hükümeti de organizatörlerden Harmancı’nın sıfatının değiştirilmesini istedi. Bunun üzerine Cyprus Forum, Harmancı’yı “Kıbrıslı Türk lider” olarak tanımlamayı önerdi.

Harmancı ise makamının bu şekilde tanımlanmasını kabul etmeyerek etkinlikten çekildi. Lefkoşa Belediye Başkanı Haralambos Prountzos da dayanışma amacıyla etkinliğe katılmadı. AKEL de ELAM’ın itirazına tepki göstererek forumdan çekildi.

AYRI BELEDİYELER ANAYASADA VARDI
Alper Ali Rıza’nın yazısındaki temel hukuki argüman, 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası’na dayanıyor.

Rıza, anayasanın Lefkoşa dahil Kıbrıs’ın büyük kentlerinde Kıbrıslı Türklerin ayrı belediyeler oluşturmasını öngördüğünü belirtiyor.

Ancak bu düzenlemenin uygulanması için gerekli yasaların parlamentoda Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk üyelerin ayrı çoğunluklarıyla kabul edilmesi gerekiyordu. Taraflar arasında uzlaşma sağlanamayınca sistem uygulamada işlemedi.

Buna rağmen Rıza’ya göre anayasanın temel ilkesi açıktı: Büyük kentlerde yaşayan Kıbrıslı Türklere ayrı belediye kurma hakkı doğrudan tanınmıştı.

“YASADIŞI YA DA SAHTE DEMEK ANAYASAYLA UYUŞMUYOR”
Rıza, ayrı Kıbrıslı Türk belediyelerinin kurulmasının anayasanın açık politikası olduğunu belirterek, bu nedenle söz konusu belediyeleri “yasadışı”, “anayasaya aykırı” veya “sahte” olarak tanımlamanın doğru olmadığını savunuyor.

Yazıda şu görüş ortaya konuyor: Lefkoşa’daki Kıbrıslı Türklerin belediye hakkı, uygulamadaki siyasi ve hukuki sorunlardan bağımsız olarak 1960 Anayasası tarafından tanınmış bir haktı.

Rıza’ya göre Lefkoşa Türk Belediyesi bugün Kıbrıs Cumhuriyeti’nin etkin kontrolü altında bulunmasa bile bu durum, Kıbrıslı Türklerin belediyeye ilişkin anayasal hakkını ortadan kaldırmıyor.

TANINMAMA BELEDİYEYİ OTOMATİK OLARAK YASADIŞI YAPMIYOR
Yazıda uluslararası hukuk açısından da bir ayrım yapılıyor.

Rıza, KKTC’nin uluslararası alanda tanınmamasının, kuzeyde ortaya çıkan her kurumun, hukuki işlemin veya idari yapının otomatik olarak geçersiz sayılması anlamına gelmediğini savunuyor.

Uluslararası hukukta tanınmayan bir devlet yapısı içindeki bazı kurum ve işlemlerin, toplumun günlük yaşamının sürdürülmesi amacıyla hukuki sonuç doğurabileceğine dikkat çekiyor.

Bu çerçevede Lefkoşa Türk Belediyesi’nin varlığının yalnızca “tanınmayan devlet” tartışmasına indirgenemeyeceğini belirtiyor.

GEÇMİŞTE SORUN OLMAMIŞTI
Rıza, Lefkoşa’daki iki belediye yapısının geçmişte böylesine sert bir siyasi tartışmaya konu olmadığını da hatırlatıyor.

Yazıda, eski Lefkoşa Belediye Başkanı Lellos Demetriades ile eski Lefkoşa Türk Belediye Başkanı Mustafa Akıncı’nın yıllarca yakın iş birliği yaptığına dikkat çekiliyor.

Rıza’ya göre “Lefkoşa Belediye Başkanı, Türk Belediyesi” şeklindeki tanımlama geçmişte Kıbrıslı Rum tarafında da geniş biçimde kabul gören pragmatik bir ifadeydi.

HÜKÜMET VE ELAM’A ELEŞTİRİ
Yazının siyasi değerlendirme bölümünde Rıza, ELAM’ın Kıbrıslı Türk kurumlarının etkinliklere katılımını “tanıma” meselesine dönüştürdüğünü, mevcut hükümetin de bu çizgiye yaklaştığını savunuyor.

Rıza, benzer müdahalelerin iki toplum arasındaki temaslara zarar verdiği görüşünü dile getiriyor ve hem Kıbrıslı Rum hem de Kıbrıslı Türk milliyetçi yaklaşımlarını eleştiriyor.