Lefkoşa 24°USD50,37 ₺▲EUR55,57 ₺▼GBP66,61 ₺▼GRAM ALTIN6.280,54 ₺ Nöbetçi Eczaneler
SON DAKİKA

Ağır ol bay otobiyografi

İnsanlar kendi hikayelerini paylaşmak isterler. Paylaşmak bizi hikâyenin ağırlığından kurtarır çünkü. En çok da canımızı acıtanı anlatmak...

2 dakika okumaHaber: Neşe Yaşın
Paylaş
Ağır ol bay otobiyografi

Anlatı kurarken boşlukları doldurur bazen de içine tuz ya da şeker katarız. Kurduğumuz bağlamı destekleyecek seçici bir belleği devreye sokarız. Aynı olayı çok farklı biçimlerde anlatmak mümkündür. Pek çok anın dikenleri vardır ama biz sadece gülün güzelliğinden söz ederiz.

Kendimizi anlatırken dolaylı olarak başkalarından da söz etmekteyizdir. Onlara karşı duygularımız, geçmiş deneyimlerimizden kalan bir bagaj söz konusudur. Onları karalayıp kötüleme güdüsü içinde olmamız mümkündür. Bir an sadece o an yaşanan değildir, geçmişin gölgelerini de taşır. Hatta geleceğe dönük bir niyet de eşlik edebilir bir anlatıya. Pek çok yazarın özellikle bir kişiyi etkilemek ya da mutlu etmek için yazdığı kayıtlıdır edebiyat tarihinde. Kimi yazarlar bir intikam güdüsüyle de yazarlar. Edebiyat tarihinde bunun örnekleri vardır. Sabahattin Ali’nin İçimizdeki Şeytan romanı karakterin kendisi olduğunu iddia eden Nihal Atsız tarafından dava edilmiştir. Hatta öldürülmesinde bunun rol oynadığı bile iddia edilmektedir.

Bir başkasını en çok da kendi deneyimlerimiz üzerinden tanır, bazı davranışları böyle anlamlandırırız. İyiliğin safındaki insanlar olarak bazı kötülükleri kolay göremeyiz çünkü kendi dünyamıza ait değildir onlar.

Çeşitli anlatılar dolanır ortalıkta; bize dair, başkalarına dair. Başkalarının aynasına yansıyan kendimize hayret ederiz bazen. Kimilerinin aynası kirlidir ama. Kendini anlatmak temel bir ihtiyaçtır diğer yandan da. Şairlerin bu konuda daha şanslı olduğunu düşünüyorum. Kendini anladın mı ki anlatacaksın diyebilirsiniz. Anlamaya ve anlatmaya çabalıyoruz en azından.

Benim için şiir otobiyografik bir mesaidir aslında. Belki de her şair için böyledir. Başkalarından söz ederken, nebatattan, börtü böcekten, manzaradan söz ederken bile kendini de anlatmaktasındır. Kelime seçimi bile otobiyografiktir. Yarattığın karakterler, onları anlatış biçimin senden de bir parça taşırlar.

Şiirlerimdeki otobiyografik anlatılar bir zaman kargaşası taşırlar. Birden annemin ölümüne dair sadece benim bildiğim ve nasıl birden bir dizeye dönüştüğüne hayretle baktığım bir anlatı bir aşk şiirine sızıvermiştir örneğin. Bellekteki kayıtlarda yazılmak istenene benzer anlar belirginleşmiştir belki de. Benim şiirim bana benzemektedir sonuçta ama bir kuyudan çıkardığım gizlerine her gün yeniden vakıf olduğum bir “ben” dir bu.

Şiir anlatı kurmakla değil anı fragmanları ile ilgilenir daha çok da. Düzyazı gibi boşlukları kurma peşinde değildir. Bir imge sayfalar dolusu düzyazının özeti gibidir kimi zaman. Anlaşılmaktan çok duyumsatmak peşindedir bazı şiirler. Şairin ne demek istediğini tam anlayamadım ama burada kalbimi benzer bir şey var diyebilir kimi zaman okur. Shakespeare dizlerinin ritmi kalp atışının ritmiymiş örneğin. Yalnızca bir ritim bile kalple buluşabilir kimi zaman.

Otobiyografik anlatılar yüzeyde dolanırlar genelde. Oysa yaşanan bir an içinde geçmiş ve geleceği taşır ve bu derinlik düzyazıda tam ifadesini bulamayabilir. Şiirde katmanlı bir anlatı vardır. Burada Cemal Süreya’nın “Ağır ol Bay Düzyazı, Sen ancak uçağa binebilirsin” dizelerine atıfta bulunabilirim. Düzyazının düz anlatımına karşı şiirin hayal gücünü, uçağa binmeden de uçabileceğini anlatan dizelerdir bunlar. Ben de bu yazının başlığını Ağır ol Bay Otobiyografi koymak istiyorum.

( 13 Kasım 2026’da Kıbrıs Üniversitesi)

Bu yazı toplam 185 defa okunmuştur.

Bu habere tepkiniz?

Paylaş

Yorumlar

İlgili Haberler