Bakanlar Kurulu tarafından 3 Temmuz 2026 tarihinde onaylanarak Resmî Gazete’de yayımlanan Cep Telefonu Geçici İthal Tüzüğü, cep telefonu piyasasında yeni bir dönemin kapısını açtı. Ancak düzenlemenin nasıl uygulanacağı, denetimin nasıl sağlanacağı ve Bilişim Teknolojileri ve Haberleşme Kurumu’nun (BTHK) sistemdeki rolünün ne olacağı henüz tam anlamı ile netleşmiş değil.
Tüzük, cep telefonlarının yalnızca yabancı geçici ziyaretçiler ile yabancı öğrencilere satılmak amacıyla geçici olarak ithal edilmesine olanak sağlıyor. İthalatçı, getireceği telefonların miktarını ve kullanım amacını Gümrük ve Rüsumat Dairesi’ne beyan etmek zorunda. Ayrıca cihazların yeniden ihraç aşamasında IMEI numarası, marka, model ve seri numarası üzerinden tespit edilebilir olması gerekiyor.
Düzenlemenin kendi metninde amacı, “kayıt dışı kullanımın engellenmesi ve vergi adaletinin sağlanması” olarak tanımlanıyor.
BEROVA: FREE ZONE MANTIĞI
Maliye Bakanı Özdemir Berova, Kıbrıs Postası’na yaptığı açıklamada düzenlemenin ekonomik mantığını, cep telefonu satıcılarının yurt dışındaki fiyatlarla rekabet edebilmesinin sağlanması üzerinden anlattı.
Berova’nın verdiği bilgilere göre, yeni modelde telefon satıcısı geçici ithalata konu cihaz için normal ithalatta karşı karşıya kaldığı mali yükümlülüklerin tamamını giriş aşamasında üstlenmeyecek. Böylece cihazın maliyetinin düşürülmesi ve özellikle yabancı öğrenci ve ziyaretçilerin telefonlarını yurt dışından almak yerine Kıbrıs’ın kuzey kesimindeki işletmelerden satın almalarının teşvik edilmesi hedefleniyor.
Berova sistemi, dünyadaki serbest bölge ve vergisiz satış uygulamalarına benzer bir model olarak değerlendirerek, daha düşük maliyetle daha fazla satış yapılmasının hem telefon satıcıları hem de kamu gelirleri açısından avantaj yaratabileceğini ifade etti.
TELEFON HERKESE SATILAMAYACAK
Ancak tüzük, geçici ithal edilen telefonların iç piyasada serbestçe satılmasına izin vermiyor.
Düzenlemeye göre cihazlar yalnızca yabancı geçici ziyaretçiler ile yabancı öğrencilere satılabilecek. Kıbrıs’ın kuzey kesiminde mukim kişilere satılması, iç piyasaya verilmesi veya hibe edilmesi yasak.
Her telefon sevkiyatı ve her fatura ayrıca değerlendirilecek ve Gümrük Müdürü’nden yazılı onay alınacak.
İthalatçılar aynı zamanda telefonlara ilişkin kayıtları tutmak ve Gümrük memurunun talebi halinde tüm kayıt ve belgeleri ibraz etmekle yükümlü olacak.
ÖĞRENCİYE 6 AY, DİĞERLERİNE 3 AY
Tüzükte cihazların ülkede kalabileceği süre de sınırlandırılıyor.
İthalatçı, telefonun teslim tarihinden itibaren en geç üç ay içerisinde cihazın yeniden ihraç edilmesini sağlamakla yükümlü olacak. Telefonun yabancı bir öğrenciye satıldığının kanıtlanması halinde ise bu süre altı aya çıkacak.
Süre dolmadan Gümrük İdaresi’ne başvurulması halinde, Gümrük Müdürü gerekli gördüğü koşulları koyarak elden çıkarmaya veya zorunlu durumlarda üç aylık ek süreye izin verebilecek.
BTHK TÜZÜKTE YOK
Düzenlemenin dikkat çeken noktalarından biri ise cep telefonlarının IMEI kayıt ve elektronik haberleşme sistemindeki takibinde önemli bir konuma sahip olan BTHK’nın tüzükte doğrudan bir görev veya sorumlulukla tanımlanmaması.
Kıbrıs Postası’nın konu hakkında uzman kaynaklardan edindiği bilgilere göre, yeni sistem kapsamında geçici ithal edilecek cihazlar BTHK’nın mevcut normal ithalat sürecindeki ön değerlendirme mekanizmasından geçmeyecek.
Bu durum, cihazların tamamen elektronik denetimin dışında kalacağı anlamına gelmiyor.
Uzmanların verdiği bilgiye göre, cihazlara yerel SIM kart takılması halinde IMEI numarası sistem tarafından görülebilecek. Kayıt yükümlülüğünün doğması ve gerekli işlemlerin yapılmaması halinde cihazın belirlenen süre sonunda yerel şebekelerde kullanımı engellenebilecek.
Ancak uzmanlar, bunun geçici ithalatın mali ve fiziki denetiminden farklı bir konu olduğuna dikkat çekiyor.
BTHK TELEFONU GÖREBİLİR, PEKİ ÜLKEDEN ÇIKIP ÇIKMADIĞINI KİM GÖRECEK?
Yeni modelin en kritik noktalarından biri de burada ortaya çıkıyor.
Bir cihazın IMEI üzerinden yerel şebekelerde kullanımının engellenebilmesi, söz konusu telefonun fiziksel olarak ülke dışına çıkarıldığı anlamına gelmiyor.
Tüzükte bu sorumluluk doğrudan Gümrük ve Rüsumat Dairesi ile ithalatçı üzerinden kuruluyor. İthalatçı, telefonun yeniden ihraç aşamasında IMEI numarası, marka, model ve seri numarası üzerinden tespit edilebilmesini sağlamak ve kayıtlarını Gümrüğe sunmak zorunda.
Dolayısıyla geçici ithalatla ülkeye giren yüzlerce veya binlerce cihazın hangisinin kime satıldığı, hangisinin üç veya altı aylık süre sonunda ülkeden çıkarıldığı, hangisinin başka bir statüye geçirildiği ve hangisinin yükümlülüklerini yerine getirmediğinin takibi büyük ölçüde Gümrük denetimine dayanacak.
UZMANLARDAN DENETİM UYARISI
Kıbrıs Postası’na değerlendirmede bulunan konu uzmanları, sistemin denetim ayağının dikkatle kurulması gerektiğine işaret etti.
Uzmanlara göre, ülkeye hangi yöntemle girerse girsin bir telefona yerel SIM kart takılması halinde cihazın IMEI numarasının elektronik sistem tarafından görülmesi teknik açıdan önemli bir güvence oluşturuyor. Bu nedenle yeni sistemin mevcut IMEI kontrolünü tamamen ortadan kaldıracağı değerlendirmesi doğru değil.
Ancak geçici ithal edilen cihazların BTHK’nın normal ithalattaki ön değerlendirme sürecinden geçmeyecek olması nedeniyle, denetimin önemli bir bölümünün Gümrük ve Rüsumat Dairesi üzerinde kalacağı belirtiliyor.
Uzmanlar açısından temel soru, BTHK’nın elektronik haberleşme üzerinden yaptığı cihaz kontrolü ile Gümrüğün geçici ithalat ve yeniden ihracat kayıtlarının nasıl eşleştirileceği.
“KAÇAK TELEFONLAR AKLANACAK” İDDİASI
Düzenlemenin ardından sektörde, ülkede halihazırda bulunan kayıt dışı veya kaçak telefonların yeni sistem kullanılarak kayıtlı hale getirilebileceği yönünde iddialar da gündeme geldi.
Kıbrıs Postası’nın görüştüğü konu uzmanları ise BTHK sistemi açısından böyle bir yöntemin kolay olmadığı görüşünde.
Uzmanların verdiği bilgilere göre, bir cihazın ülkeye hangi yöntemle girdiğinden bağımsız olarak yerel SIM kartla kullanılmaya başlanması IMEI üzerinden elektronik sistemde iz bırakıyor.
Dolayısıyla daha önce ülkede kullanılan kayıt dışı bir cihazın yeni ithal edilmiş gibi sisteme dahil edilmesi halinde cihazın geçmişine ilişkin elektronik kayıtların önemli bir kontrol noktası oluşturabileceği belirtiliyor.
Buna karşın geçici ithalat kapsamında hangi cihazların ülkeye girdiğinin, hangi IMEI numaralarının ithalatçı tarafından beyan edildiğinin ve bu cihazların süre sonunda gerçekten yeniden ihraç edilip edilmediğinin kontrolü Gümrük ve Rüsumat Dairesi’nin sorumluluğunda olacak.
Bu nedenle sistemin kayıt dışı cihazların meşrulaştırılması için kullanılıp kullanılamayacağı konusunda belirleyici unsurun Gümrüğün oluşturacağı kayıt ve denetim mekanizması olacağı ifade ediliyor.
PEKİ BU SİSTEM NE KAZANDIRACAK?
Konu uzmanlarının sorguladığı bir diğer başlık ise düzenlemenin sağlayacağı ekonomik fayda.
Yeni sistemin ithalatçılara vergi ve nakit akışı açısından avantaj sağlayacağı açık olmakla birlikte, bunun kamuya, tüketiciye ve telefon piyasasına ne ölçüde yansıyacağı henüz bilinmiyor.
Özellikle yalnızca yabancı ziyaretçiler ve yabancı öğrencilere yönelik olacak bir sistem için yeni bir geçici ithalat ve yeniden ihracat mekanizması oluşturulmasının yaratacağı idari iş yükünün, elde edilecek ekonomik faydayla karşılaştırılması gerektiği belirtiliyor.
TÜZÜK YÜRÜRLÜKTE, UYGULAMA HENÜZ BAŞLAMADI
Tüzük, Resmî Gazete’de yayımlandığı 3 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Ancak Kıbrıs Postası’nın edindiği bilgilere göre sistem henüz fiilen uygulanmaya başlanmadı.
Uygulamanın başlayabilmesi için gerekli genelgenin yayımlanması beklenirken, ilgili kurum ve sektör temsilcilerinin de uygulamanın nasıl yürütüleceği konusunda henüz kapsamlı biçimde bilgilendirilmediği öğrenildi.
Dolayısıyla tüzük hukuken yürürlükte olmasına rağmen, sistemin sahada nasıl işleyeceği, Gümrük ile BTHK arasındaki bilgi akışının nasıl sağlanacağı, cihazların IMEI bazında nasıl takip edileceği ve yeniden ihracatın hangi mekanizmayla doğrulanacağı henüz uygulamada test edilmiş değil.
