Üstel’in 2033 vaatleri: 15 bin sosyal konut, sağlık sigortası ve elektrikte yüzde 50 indirim

Ulusal Birlik Partisi (UBP) Genel Başkanı ve Başbakan Ünal Üstel, 6 Aralık seçimleri öncesinde “Hedef 2033” başlığıyla hazırladıkları yeni dönem vaatlerinin ilk bölümünü açıkladı. Lefkoşa Pasha Otel’de düzenlenen “Hayatı Kolaylaştıran Projeler Lansmanı”nda 15 bin sosyal konut, 1 Mart 2027’de Genel Sağlık Sigortası, çalışan annelere bakım desteği, Kıbrıs Türk Hava Yolları’nın (KTHY) 2028’de yeniden faaliyete geçmesi ve elektrik maliyetlerinde en az yüzde 50 indirim hedefi öne çıktı.

Üstel, 50 büyük proje olarak duyurulan programın tamamının tek toplantıya sığmayacağını belirterek açıklamaları üç ayrı lansmana böldüklerini söyledi. Bugünkü toplantıda yaşam pahalılığıyla mücadele, sosyal yardımlar, konut, enerji, sağlık, ulaşım, dijital altyapı, kültür ve spor projeleri sıralandı. Hükümetin geçmiş dönem çalışmalarına ilişkin iddialar da sunumun önemli bir bölümünü oluşturdu.

HAYAT PAHALILIĞI İÇİN KDV VE NAVLUN DESTEĞİ VAADİ
Yeni dönemin önceliklerinden birinin Türkiye ile Kıbrıs’ın kuzeyi arasındaki fiyat farklarını azaltmak olduğunu belirten Üstel, temel tüketim ürünlerinde KDV’nin sıfırlanacağını, yerli üretimi gözeterek ithal ürünler için navlun desteği sağlanacağını ve ithalattaki KDV erteleme süresinin 60 günden 90 güne çıkarılacağını açıkladı.

Üstel, fiyat farklarına ilişkin hedefini “Türkiye’de 100 liraya satılan bir malın ülkemizde 150 liraya satılmasının önüne mutlaka geçeceğiz” sözleriyle anlattı. Hangi ürünlerin yeni kapsama alınacağı ve desteklerin finansmanına ilişkin ayrıntılar konuşmada paylaşılmadı.

ÇALIŞAN ANNELERE YARIM ASGARİ ÜCRET, BAKIMA MUHTAÇLARA AYLIK DESTEK
Ailelere ilişkin destek paketine göre 0-6 yaş arasında çocuğu bulunan çalışan kadınlara asgari ücretin yarısı kadar kreş ve bakım desteği verilmesi öngörüldü. 0-12 yaş grubuna yönelik tüketim ürünlerinde de KDV’nin sıfırlanacağı açıklandı. Çocuk sahibi olduğu için çalışma hayatına hiç katılamamış veya işinden uzak kalmış, sigorta girişi bulunmayan kadınlar için asgari ücretin üçte biri oranında aylık destek vaat edildi.

Yaşlı ve bakıma muhtaç vatandaşların özel huzurevi ya da evde bakım hizmetleri için asgari ücretin yarısı kadar destek alması da yeni dönem projeleri arasında gösterildi. Kendi işini kuran kadınlara yönelik sosyal güvenlik prim desteğinin 60 aydan 72 aya çıkarılması, kamuya ise 200 yeni engelli istihdamı yapılması hedeflendi.

Üstel, gençlere yönelik ayrı bir destek paketinin bir hafta içerisinde açıklanacağını bildirdi ancak bu paketin koşullarını ve kapsamını bugünkü toplantıda duyurmadı.

15 BİN SOSYAL KONUT VE 5 BİN KİŞİYE EV-YAP KREDİSİ
Hükümet döneminde 3 bine yakın sosyal konut projesinin devam ettiğini söyleyen Üstel, yeni dönemde sosyal konut hedefinin 15 bine çıkarılacağını açıkladı. Bunun yanında kırsal kesim arazileri üzerine konut yapmak isteyenler için “Ev-Yap Kredisi” adıyla düşük faizli, uzun vadeli yeni bir kredi programı önerildi. Üstel, yaklaşık 5 bin vatandaşa bu kapsamda finansman sağlanmasının planlandığını belirtti.

İlk kez konut sahibi olacak vatandaşların İhtiyat Sandığı hesaplarında biriken paranın yüzde 50’sini geri ödemesiz olarak kullanabilmesine ilişkin bir düzenleme de duyuruldu. Konutların bölgelere göre dağılımı, teslim takvimi, kredi tutarları ve başvuru koşulları sunumda ayrıntılandırılmadı.

GENEL SAĞLIK SİGORTASI İÇİN 1 MART 2027 TARİHİ VERİLDİ
Üstel, yeni dönemin en önemli projelerinden biri olarak tanımladığı Genel Sağlık Sigortası’nın 1 Mart 2027 itibarıyla başlamasını hedeflediklerini açıkladı. Öngörülen sistemde vatandaşların kamu, özel ve üniversite hastanelerinden yararlanabilmesi, eczanelerin ilaç takip ve tedarik sistemine dahil edilmesi amaçlandı.

Türkiye ile yapılması planlanan protokol kapsamında sigorta kapsamındaki vatandaşların Türkiye’de bulundukları süre boyunca anlaşmalı hastanelerden yararlanabilmelerinin hedeflendiği kaydedildi. Üstel, konuyla ilgili Türkiye ile dört toplantı gerçekleştirildiğini, Ankara’ya yapacağı ziyaretlerde bir protokol imzalamak istediğini belirtti.

343 YATAKLI LEFKOŞA HASTANESİ VE YENİ SAĞLIK YATIRIMLARI
Sağlık altyapısına ilişkin vaatlerde 343 yatak kapasiteli Yeni Lefkoşa Devlet Hastanesi’nin 2027 yılında tamamlanarak açılması hedefi yer aldı. Karpaz Pamuklu Devlet Hastanesi için 2026 sonu tamamlanma, 2027 başı açılış takvimi açıklandı. İskele’de yeni bir hastane yapımına başlanacağı, Lefkoşa, Mağusa ve Girne’de üç yeni ağız ve diş sağlığı hastanesi inşa edileceği belirtildi.

Üstel, sağlık sistemine helikopter ambulans kazandırılmasını ve Lefkoşa’da günün her saati çalışacak modern bir 112 Acil Komuta Merkezi kurulmasını da vaat etti.

ELEKTRİKTE YÜZDE 50 İNDİRİM VAADİ: 200 MİLYON DOLARLIK ALTYAPI PLANI
Enerji alanında Türkiye’den kabloyla elektrik getirilmesi ve doğal gaz boru hattı projelerinin yeni dönemde tamamlanacağını söyleyen Üstel, Kıb-Tek’in 430 megavat olarak belirttiği mevcut üretim kapasitesine iki ayrı 150 megavatlık doğal gaz ünitesiyle toplam 300 megavat ilave edilmesinin ve 40 megavatlık yedek ünite kurulmasının planlandığını açıkladı.

Elektrik altyapısının yenilenmesi için yaklaşık 200 milyon dolarlık yatırım öngörüldü. Üstel, Lefkoşa’dan başlayarak yer üstündeki elektrik altyapısının yer altına alınacağını ve beş yıl içinde ülke çapında yenileme yapılacağını söyledi. Ayrıca Kıb-Tek bünyesinde 100 megavata kadar güneş enerjisi tesisi ve 25 megavatlık depolama ünitesi kurulacağını duyurdu.

Üstel, enterkonnekte bağlantı, doğal gaz, güneş enerjisi ve depolama yatırımlarının tamamlanmasıyla ev ve iş yerlerinin enerji maliyetlerinin en az yüzde 50 azaltılacağını ve elektrik kesintilerinin sona ereceğini savundu. Bu sonuçlar henüz gerçekleşmiş kazanımlar değil, açıklanan projelerin beklenen etkileri olarak sunuldu.

KTHY İÇİN 2028 HEDEFİ TEKRARLANDI
Üstel, daha önce kamu-özel ortaklığı modeliyle yeniden kurulacağını söylediği Kıbrıs Türk Hava Yolları’nın 2028’de yeniden uçuşlara başlaması hedefini tekrarladı. Yeniden faaliyete geçecek havayolunun turizme katkı sağlayacağını ve bilet fiyatlarını dengeleyeceğini savundu.

Ancak 21 Eylül’de kuruluş modeli ve yol haritasının 12 Ekim’de açıklanacağını duyurmuş olmasına rağmen, bugünkü konuşmada şirketin sermaye ve ortaklık yapısı, uçak filosu, hatları ve finansmanına ilişkin somut ayrıntılar paylaşılmadı.

150 BİN HANEYE FİBER İNTERNET VE KIBRIS TECH
Fiberoptik altyapı projesi kapsamında bir yıl içinde 150 bin hane ve iş yerine yüksek hızlı internet ulaştırılması hedeflendi. Üstel, Türk Telekom ile çalışmaların başladığını, adanın iki ucundan eş zamanlı ilerleyeceğini ve internet hızının beş kat artırılacağını söyledi.

“Kıbrıs Tech” adıyla ülke geneline yayılması planlanan teknoloji projesi de tanıtıldı. Yazılım, yapay zeka, bilişim, siber güvenlik ve ileri teknoloji alanlarında faaliyet gösterecek yatırımcılara vergi muafiyetleri ve istihdam avantajları sağlanacağı belirtildi. Projenin kapsamının ilerleyen günlerde açıklanacağı ifade edildi.

150 KİLOMETRE YENİ YOL, İKİ LİMANIN YENİLENMESİ
Üstel, gelecek beş yıllık dönemde 150 kilometre daha yol yapılacağını açıkladı. Haspolat-Atatürk Öğretmen Akademisi Yolu, Ercan-İskele çift şeritli yolu ve Girne-Güzelyurt Batı Sahil Yolu yeni dönem projeleri arasında sıralandı.

Denizcilik alanında Denizcilik Dairesi kurulması, Girne Turizm Limanı ve Mağusa Limanı’nın iki yıl içinde yenilenmesi hedeflendi. Lefke Maden İşletmeleri’nden kalan atıkların rehabilitasyonuna 2027 başında başlanacağı belirtilirken Lefke’ye liman ve marina kazandırılması ve İskele’de yeni marina inşa edilmesi de vaat edildi.

YENİ STADYUM, ÜÇ SPOR SALONU VE GENÇLİK MERKEZLERİ
Yeni Atatürk Stadyumu ve Spor Kompleksi’nin temelinin 2027’nin ilk günlerinde atılması hedefi açıklandı. Üstel, proje kapsamında 500 araçlık otoparkın acil durum toplanma alanı olarak da kullanılabileceğini belirtti.

İskele, Lefke ve Mağusa’da üç spor salonu, altı ilçede çok amaçlı gençlik merkezleri ve iki yıl içinde tamamlanması planlanan Lefkoşa Kültür Sanat Merkezi de açıklanan projeler arasında yer aldı. Ayrıca yeni dönemde Gençlik ve Spor Bakanlığı kurulacağı duyuruldu.

ÜSTEL HÜKÜMETİN EKONOMİK KARNESİNİ DE SAVUNDU
Konuşmasının önemli bir bölümünü geçmiş dönem icraatlarına ayıran Üstel, 2022-2025 dönemi için gayrisafi milli hasılanın 74 milyar TL’den yaklaşık 333 milyar TL’ye çıktığını, kişi başına milli gelirin 12 bin 245 dolardan 20 bin 121 dolara yükseldiğini söyledi. Aynı dönemde toplam istihdamın yaklaşık 43 bin 561 kişi arttığını, aktif sigortalı çalışan sayısının 168 bin 647’ye ulaştığını öne sürdü.

Üstel, yıllık enflasyon oranının yüzde 94,5’ten yüzde 39,5’e gerilediğini, bütçe gelirlerinin yaklaşık beş kat arttığını ve borç stokunun milli gelire oranının azaldığını savundu. Bu rakamlar hükümetin toplantıda sunduğu ekonomik değerlendirmeler olarak aktarıldı; konuşmada bağımsız bir veri değerlendirmesi yapılmadı.

Hükümet döneminde Ercan Havalimanı’nın, Girne ve Güzelyurt hastanelerinin, dört sağlık merkezinin ve çeşitli yol projelerinin tamamlandığını söyleyen Üstel, 30 yeni okul ve toplam 622 dersliğin eğitim sistemine kazandırıldığını belirtti. Kıb-Tek’e 200 milyon doların üzerinde katkı sağlandığını da öne sürdü.

FİBEROPTİK PROJESİ ÜZERİNDEN CTP’YE ELEŞTİRİ
Üstel, Türkiye ile imzalanan fiberoptik protokolünün Anayasa Mahkemesine taşınmasını ve sonradan hazırlanan ek protokole karşı çıkılmasını gündeme getirerek Cumhuriyetçi Türk Partisini (CTP) eleştirdi. Muhalefetin altyapı projelerine engel olmaya çalıştığını savunan Üstel, UBP’nin yatırımları sürdüreceğini söyledi.

PROJELERİN DEVAMI İKİ AYRI TOPLANTIDA AÇIKLANACAK
Üstel, 50 büyük proje başlığıyla duyurulan programın bugünkü lansmanla tamamlanmadığını, kalan başlıkların iki ayrı toplantıda daha açıklanacağını bildirdi. Bir sonraki açıklamada basın mensuplarına ilişkin düzenlemelerin de yer alacağını söyledi.

Toplantıdaki vaatlerden bazıları için tarih ve kapasite hedefleri verilse de çok sayıda projenin toplam maliyeti, kaynak modeli, uygulama koşulları ve ayrıntılı takvimi henüz kamuoyuyla paylaşılmadı. Lansmanın düzenlendiği Pasha Otel önünde ise El-Sen ve BES üyeleri, Kıb-Tek’te iş güvenliği talepleri nedeniyle başlatılan sendikal eylemler kapsamında protesto düzenledi.

Üstel’in 2033 vaatleri: 15 bin sosyal konut, sağlık sigortası ve elektrikte yüzde 50 indirim