TL’den sonra ödeme sistemi de Ankara’ya bağlanıyor

KKTC Merkez Bankası Başkanı Rifat Günay, KKTC Merkez Bankası ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası arasında Elektronik Ödeme Sistemi konusunda mutabakat sağlandığını ve gerekli onayların alındığını açıkladı. Günay, KKTC’nin en geç kasım ayında Türkiye’deki ödeme sistemine bağlanacağını söyledi. Böylece Türk lirasını kullanan KKTC’de para ve ödeme altyapısında Ankara ile entegrasyon yeni bir aşamaya geçecek.

Bugün Kıbrıs

KKTC ile Türkiye arasındaki ekonomik ve finansal entegrasyonda yeni bir adım atılıyor. KKTC Merkez Bankası Başkanı Rifat Günay, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile elektronik ödeme sistemlerinin birbirine bağlanması için yürütülen çalışmalarda mutabakat ve onay süreçlerinin tamamlandığını açıkladı.

İstanbul’da 8-9 Ekim tarihlerinde düzenlenen İstanbul Ekonomi Forumu’nda konuşan Günay, Türkiye ile KKTC’nin ödeme sistemleri arasındaki entegrasyonun geliştirilmesi gerektiğini belirterek, TCMB ile KKTC Merkez Bankası arasında Elektronik Ödeme Sistemi konusunda anlaşmaya varıldığını söyledi.

Takvim’in haberine göre Günay, bağlantı için tarih de verdi:
“Muhtemelen en geç kasım ayı içerisinde ödemeler anlamında biz sisteme bağlanacağız.”

KKTC’NİN ZATEN KENDİ EÖS’Sİ VAR
KKTC Merkez Bankası’nın Elektronik Ödeme Sistemi (EÖS) 2015 yılından beri faaliyet gösteriyor. Sistem, KKTC’deki bankalar arasında Türk lirası, euro, ABD doları ve sterlin üzerinden gerçek zamanlı para transferine olanak sağlıyor. Bankalar EÖS’ye kendi altyapılarını bağlayarak müşterilerine internet ve mobil bankacılık üzerinden transfer hizmeti sunuyor.

Sistem 2024’te ayrıca 7 gün 24 saat çalışacak şekilde genişletildi. KKTC Merkez Bankası verilerine göre 2024 yılında EÖS üzerinden 1 milyon 141 bin 521 işlem gerçekleştirildi; bu sayı bir önceki yıla göre yüzde 46 arttı.

Dolayısıyla kasım ayında yapılması planlanan işlem, KKTC’de yeni bir elektronik ödeme sistemi kurulmasından çok, mevcut KKTC ödeme altyapısının Türkiye’deki sistemle doğrudan entegrasyonu anlamına geliyor.

PARA TRAFİĞİ ZATEN MİLYARLARCA LİRA
KKTC Merkez Bankası’nın 2026 verileri, elektronik ödeme sisteminin ulaştığı büyüklüğü de ortaya koyuyor.

Sadece Ağustos 2026’da EÖS üzerinden Türk lirası cinsinden 191 binin üzerinde işlem gerçekleştirildi. “İsme veya hesaba ödeme” kategorisindeki TL transferlerinin toplam tutarı aynı ay 76,2 milyar TL’yi aştı. KKTC Merkez Bankası
Bu nedenle Türkiye ile kurulacak bağlantı yalnızca teknik bir bankacılık uygulaması değil; her ay onlarca milyar liralık ödeme trafiğinin işlediği altyapının sınır ötesi bağlantısının yeniden düzenlenmesi anlamına geliyor.

TÜRKİYE’DE EFT VE FAST ALTYAPISI TCMB TARAFINDAN İŞLETİLİYOR
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası halen bankalar arasındaki Türk lirası transferlerinin gerçekleştiği EFT sistemini, elektronik menkul kıymet transfer sistemini ve FAST sistemini işletiyor. FAST, 7/24 anlık para transferine olanak sağlıyor.

Ancak Günay’ın açıklamasında KKTC’nin hangi TCMB sistemine hangi teknik modelle bağlanacağı, bağlantının doğrudan EFT veya FAST erişimi sağlayıp sağlamayacağı ve KKTC’deki ticari bankaların sisteme nasıl dahil edileceği henüz açıklanmadı.

Bu nedenle “KKTC FAST’a bağlanıyor” demek için şu aşamada yeterli veri yok.

Açıklanan şey, iki merkez bankasının Elektronik Ödeme Sistemi entegrasyonu konusunda mutabakata varmış olması.

ONAYLAR ALINDI, HEDEF KASIM
Türkiye ile KKTC arasındaki ödeme sistemlerinin birbirine daha fazla entegre edilmesi uzun süredir konuşuluyordu. Ancak Günay’ın açıklamasıyla ilk kez sürecin yalnızca çalışma aşamasında olmadığı, mutabakatın sağlandığı ve gerekli onayların alındığı ortaya çıktı.

Günay’ın verdiği takvime göre teknik bağlantının en geç Kasım 2026’da devreye alınması planlanıyor.

Henüz kamuoyuna açıklanmayan başlıca konular ise şunlar:
– Para transferlerinin Türkiye-KKTC arasında hangi süre ve maliyetle gerçekleşeceği,
– Hangi bankaların ilk aşamada sisteme dahil olacağı,
– İşlemlerde limit uygulanıp uygulanmayacağı,
– KKTC EÖS’sinin bağımsız olarak çalışmaya devam edip etmeyeceği,
– Mutabakatın hukuki ve teknik çerçevesinin ne olduğu,
– TCMB’nin sistemde takas ve mutabakat bakımından nasıl bir rol üstleneceği.

TL KULLANIMINDAN ÖDEME ALTYAPISINA
KKTC’nin resmi para birimi Türk lirası olmasına rağmen kendi merkez bankası ve kendi bankalararası elektronik ödeme altyapısı bulunuyor.

Kasım ayında gerçekleşmesi öngörülen bağlantıyla birlikte Türkiye ile KKTC arasındaki ekonomik ilişkinin para birimi kullanımının ötesine geçerek ödeme altyapısında da daha doğrudan bir entegrasyona dönüşmesi bekleniyor.

Günay da İstanbul’daki açıklamasında KKTC ile Türkiye arasındaki mevcut ekonomik yapıya işaret ederek, ödeme sistemlerindeki entegrasyonun geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Ancak entegrasyonun KKTC Merkez Bankası’nın ödeme sistemi üzerindeki düzenleme, gözetim ve mutabakat yetkilerini değiştirip değiştirmeyeceğine ilişkin şu ana kadar kamuoyuna ayrıntılı bir teknik belge açıklanmış değil.