İran, yeni ABD ve İsrail saldırılarına maruz kalması halinde savaşın coğrafi kapsamını Hint Okyanusu’na ve hatta daha ötesine genişletme tehdidinde bulundu. Bu açıklama, Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğuyla savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik girişimlerin sürdüğü ve İsrailli yetkililerin Tahran’la yeni bir çatışma turuna hazırlıklı olduklarına ilişkin açıklamalar yaptığı bir dönemde geldi. Askeri ve siyasi gerilimin yanı sıra yeni ABD yaptırımları da İran’ın havacılık sektörünü doğrudan etkilemeye başladı. Uluslararası uçuşlar iptal edilirken İranlı havayolu şirketlerinin bölgedeki önemli destinasyonlara erişimi engelleniyor.
Safavi, Devrim Muhafızları’na bağlı Fars Haber Ajansı tarafından yayımlanan görüntülü mesajında, çatışma alanının halihazırda Körfez ve Hürmüz Boğazı’ndan Kızıldeniz’e kadar uzandığını belirtti. Safavi, “Olası bir savaşa karşılık bu alanın Hint Okyanusu’na, hatta belki daha ötesine genişlemesi mümkün” dedi.
Hint Okyanusu’na yapılan atıf, İranlı yetkililerin ABD saldırılarının yeniden başlaması halinde savaşın kapsamının genişletilebileceğine ilişkin önceki tehditlerine kıyasla ilk kez daha geniş bir coğrafi bölgeye işaret ediyor. Bölge, İran kıyılarından yaklaşık 4 bin kilometre uzaklıkta bulunan ABD-İngiltere ortak askeri üssü Diego Garcia nedeniyle stratejik önem taşıyor.
Bu açıklama, İran’ın küresel enerji ticaretinin en önemli deniz geçişlerinden biri olan Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutmayı sürdürdüğü bir dönemde geldi. Savaşın başlamasından önce dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’si bu boğazdan geçiyordu.
Tehditler, İranlı ve ABD’li yetkililerin bu hafta New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları kapsamında savaşın sona erdirilmesi için bir çıkış yolu bulmaya yönelik görüşmeler gerçekleştirdiği sırada geldi.
Tahran, ekonomisine yönelik yaptırımların kaldırılması ve yurt dışında dondurulan varlıklarının koşulsuz olarak serbest bırakılması da dahil olmak üzere yedi şart sundu. Ancak taraflardan gelen açıklamalar, aralarındaki görüş ayrılığının derinleşmeye devam ettiğine işaret ediyor. İsrail’de bir yetkili, İsrail medyasına yaptığı açıklamada İran’a yönelik yeni bir saldırı turunun başlamasının “an meselesi” olduğunu söyledi.
İsrailli yetkili, ülkesinin değerlendirmelerine göre İran’ın Natanş nükleer tesisi yakınındaki Cebel el-Feş bölgesinde nükleer programını taşıma ve güçlendirme girişimlerini yoğunlaştırdığını öne sürdü.
Yetkili, İsrail’in İran’la savaşın ve diğer cephelerde çatışmaların yeniden başlaması ihtimaline karşı “savunma ve saldırı açısından hazır” olduğunu belirtti. Tahran’ın İsrail’in “kırmızı çizgiler” olarak tanımladığı sınırları aşması halinde, ABD’nin katılımıyla veya tek başına İran’ın nükleer tesislerine ve bunlarla bağlantılı olduğu değerlendirilen diğer hedeflere yönelik operasyonların yeniden düzenleneceğini söyledi.
İsrailli yetkili ayrıca Washington’la “güçlü ve sürekli koordinasyonun” devam ettiğini belirterek ekonomik baskıların ve İran yönetimi içindeki anlaşmazlıkların Tahran’ı bölgede, İsrail’e karşı da olmak üzere, askeri karşılıklar vermeye itebileceğini savundu.
