A+
A-
Medya Etik Kurulu, bir çocuğa yönelik cinsel istismar iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında bir kişinin tutuklanmasına ilişkin yayımlanan haberler üzerine açıklama yaparak basın kuruluşlarını masumiyet karinesi, kişilik hakları ve çocuk mahremiyetine saygı göstermeye çağırdı.
Kurul, şüphelinin adının gizlenmesinin tek başına yeterli olmadığına dikkat çekerek yaş, meslek, yaşanılan yer ve toplumsal konum gibi bilgilerin kişinin kimliğinin dolaylı olarak ortaya çıkmasına neden olabileceğini, bunun da çocuğun mahremiyetini tehlikeye atabileceğini vurguladı.
Tutuklamanın suçluluğun kanıtı olmadığına işaret eden Kurul, yargı süreci tamamlanmadan kişilerin suçlu ilan edilmemesi ve haberlerde peşin hüküm oluşturabilecek ifadelerden kaçınılması gerektiğini belirtti.
Açıklamanın tamamı şöyle:
Bir çocuğa yönelik cinsel istismar iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında bir kişinin tutuklanmasına ilişkin bugün yayınlanan haberler, kamuoyunda büyük bir hassasiyet yaratmakla beraber, iddiaların niteliği ve olayın çocuk hakları açısından taşıdığı önem, konunun basın kuruluşları tarafından son derece dikkatli, sorumlu ve etik ilkelere bağlı bir anlayışla ele alınmasını gerektirmektedir.
Bu tür olaylar haberleştirilirken, masumiyet karinesinin, kişilik haklarının ve özellikle çocukların mahremiyetinin korunması son derece önemlidir.
Bir kişinin adının açıkça yayımlanmaması, kimliğinin gizli tutulduğu anlamına gelmez.
Yaş, meslek, yaşanılan yer, toplumsal veya siyasi konum gibi ayırt edici bilgilerin haberlerde kullanılması, kişinin kimliğinin dolaylı biçimde belirlenmesine yol açabildiği gibi, çocukların söz konusu olduğu olaylarda bu tür bilgiler yalnızca şüphelinin değil, çocuğun da kim olduğunun anlaşılmasına neden olabilecek sonuçlar doğurabilir.
Şüphelinin kimliğinin dolaylı biçimde ifşa edilmesi, çocuk mağdurun mahremiyetini de tehlikeye atacağından, haberlerde kullanılan ayrıntılar değerlendirilirken yalnızca adı açıklanan ya da gizlenen kişinin kimliği değil, bu bilgilerin çocukla ilgili hangi bilgileri açığa çıkarabileceği ve çocuğun özel hayatını nasıl etkileyebileceği de dikkate alınmalıdır.
Yanı sıra, bir tutuklamanın gerçekleşmiş olması, tek başına suçluluğun kanıtı olmadığından, masumiyet karinesi gereğince, yargı süreci tamamlanmadan kişiler suçlu ilan edilmemeli; haber dilinde peşin hüküm oluşturabilecek ifadelerden kaçınılmalı ve iddialarla kesinleşmiş olgular birbirinden açıkça ayrılmalıdır.
Bu hatırlatma, olayın ciddiyetini küçümsemek veya kamuoyunun haber alma hakkını sınırlamak amacını taşımaz.
Aksine, özellikle çocukların söz konusu olduğu hassas olaylarda sorumlu gazetecilik; kamuoyunu doğru bilgilendirirken, çocuğun üstün yararını, mahremiyetini ve onurunu korumayı, kişilerin haklarını gözetmeyi ve yargı sürecine saygılı bir dil kullanmayı gerektirir.
Kamuoyunda güçlü tepkilerin oluştuğu olaylarda dahi her bilginin yayımlanması gerekli veya etik açıdan uygun olmayabilir. Bir ayrıntının doğru olması, onun yayımlanmasının doğurabileceği sonuçları göz ardı etmek için gerekçe oluşturamaz.
Medya Etik Kurulu olarak tüm basın kuruluşlarını; masumiyet karinesini, kişilik haklarını ve çocukların mahremiyetini gözetmeye, şüphelinin veya çocuğun kimliğini doğrudan ya da dolaylı biçimde açığa çıkarabilecek ayrıntıları yayımlamaktan kaçınmaya ve haberlerini çocuğun üstün yararını esas alan sorumlu bir yayın anlayışıyla hazırlamaya çağırıyoruz.
Etik gazetecilik, yalnızca bilgiyi aktarmak değil, o bilginin yayımlanmasının kimler üzerinde ne gibi sonuçlar doğurabileceğini de gözetmektir.
Özellikle çocukların söz konusu olduğu olaylarda bu sorumluluk, mesleki etiğin ayrılmaz bir parçasıdır.
