BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar, iki lider arasında yapılan görüşmelerin iyi sonuç doğurduğunu söyleyerek, bunun metne dökülmesi gerektiğini belirtti.
Pazartesi yapılacak üçlü görüşmenin güven yaratıcı önlemlerle ilgili olduğunun altını çizen Holguin, üçlü görüşmeden bir sonuç çıkmaması durumunda 5+1’in olmayacağını söyledi.
Holguin, müzakerelere gitmek için gerekli koşulları yaratmaya çalıştıklarını ve bunun ilk adımının güven yaratıcı önlemler olduğunu vurgulayarak, üçlü görüşme öncesinde güven yaratıcı önlemleri bir paket olarak ele aldıklarını, paketin henüz hazır olmadığı, bunun liderlere bağlı olduğunu belirtti.
Görev süresinin sonuna yaklaşırken Kıbrıs Türk basınından sadece YENİDÜZEN’e röportaj veren Holguin, güven yaratıcı önlemler konusunda iyimser olduğunu, bu olmadan 5+1’e gidilemeyeceğini kaydetti.
Holguin, “Başarısız bir 5+1 toplantısına gitmek istemiyoruz. Genel Sekreter, geçen yıl olduğu gibi, pek de iyi bir sonuç getirmeyen bir toplantı istemiyor. Başarılı bir toplantı için bazı adımlar atmamız lazım...” diye konuştu.
“Liderin görüşmeleri iyi sonuç doğurdu”
Soru: Kıbrıs konusunda hareketli bir dönem yaşanıyor. İki liderle görüştünüz, Ankara’dan mesaj aldınız. Pazartesi gün yapılacak üçlü görüşmeden Kıbrıslılar ne beklemeli? Beklentiler güven yaratıcı önlemler ve yeni geçiş noktalarının açılmasıyla mı sınırlı kalmalı?
Holguin: Geçen senenin ortasından beri ve bu yıl, güven yaratıcı önlemler üzerinde çalışıyoruz. Müzakerelere doğru gitmek için gerekli koşulları yaratmaya çalışıyoruz. İlk adım güven yaratıcı önlemlerdir. Pazartesine bir paket çıkarabilir miyiz diye bakıyoruz. Paket henüz hazır değil, bu liderlere bağlı... İki lider arasındaki görüşmelerin iyi sonuç doğurduğunu düşünüyorum, bunu metne dökmemiz gerekiyor.
Soru: Yani, Pazartesi için iki taraf arasındaki siyasi anlaşmazlıklara dair herhangi bir beklenti olmamalı…
Holguin: Hayır.
“Güven yaratıcı önlemler olmadan, 5+1 olmayacak”
Soru: Yıl sonundan önce bir 5+1 toplantı olabileceği konusunda iyimser olduğunuzu söylüyorsunuz…
Holguin: Aslında, oraya gidecek ilk adım olan güven yaratıcı önlemler konusunda iyimserim. Çünkü bu olmadan, 5+1 olmayacak. Oldukça iyimser olduğum şey; nihayet, bazı güven artırıcı önlemler konusunda adım atılabilecek olmasıdır.
“Başarılı bir 5+1 için bazı adımlar atmamız lazım”
Soru: Kıbrıslı Rum Lider Hristodulides, 5+1 toplantısına hazır olduğunu ifade etti. Kıbrıslı Türk Lider Tufan Erhürman da, sırf toplantı yapmış olmak için böyle bir toplantı istemediğini, öncesinde Lefkoşa'da anlamlı bir ilerleme kaydedilmesini istediğini ortaya koydu. Sizce yıl sonuna kadar 5+1 toplantısı yapılması ihtimali gerçekçi mi?
Holguin: Başarısız bir 5+1 toplantısına gitmek istemiyoruz. Genel Sekreter, geçen yıl olduğu gibi, pek de iyi bir sonuç getirmeyen bir toplantı istemiyor. Başarılı bir toplantı için bazı adımlar atmamız lazım...
Soru: İki liderin 5+1 toplantısından beklentileri aynı mı sizce?
Holguin: Bilmiyorum, pek emin değilim. Anladığım kadarıyla Kıbrıslı Türk lider, daha hazırlıklı olmak ve sonuç verecek verimli bir görüşme olacağından emin olmak istiyor. Kıbrıslı Rum lider ise, bence, o görüşme sırasında yapılacak konuşmaların sonuç verebileceğine inanıyor. Küçük fark belki de budur, toplantıya daha fazla hazırlık yapmanız gerektiği ya da elinizdekilerle toplantıya gidildiğinde bir sonuç alıp alamayacağınızı düşünmek...
Soru: Pazartesi günkü üçlü görüşmede anlamlı bir ilerleme sağlanamazsa, yine de yıl sonundan önce 5+1 toplantı yapılmasını önerecek misiniz?
Holguin: Hayır. Eğer sonuç çıkmazsa, 5+1 olmayacak. Çünkü Genel Sekreter için başarılı bir 5+1 yapmak çok önemli. Kötü geçen bir toplantı, iki lider arasındaki durumu daha da karmaşık hale getirebilir.
“Pazartesi bir şey çıkmazsa, büyük bir fırsatı kaçıracaklar”
Soru: Pazartesi başarısız bir üçlü görüşme olması, Genel Sekreter’in döneminin başarısızlığı mı olur?
Holguin: Pazartesi bir şey çıkmazsa, Genel Sekreter’e raporumu yazacağım çünkü benim dönemim Aralık ayında bitiyor. Genel Sekreter de, bir sonraki Genel Sekreter’e Kıbrıs meselesinin durumunu anlatacak. Ancak ben güven yaratıcı önlemler konusunda iyimserim. Eğer pazartesi bir şey çıkmazsa, ilerlemek için, insanlar için büyük bir fırsatı kaçıracaklar.
Soru: Ankara’dan bir mesaj aldığınızı açıkladınız. Bu mesaj güven yaratıcı önlemlerle mi, 5+1 toplantısıyla mı alakalıydı? Bilgi verir misiniz?
Holguin: Hayır.
Fidan’ın ziyareti...
Soru: Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan adaya geldi. Bu ziyaretin zamanlamasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Holguin: Gerçekten, nasıl okuyacağımı bilmiyorum. Seçim de var, nasıl okumam gerektiğini bilmiyorum.
Soru: Türkiye’nin temsilcisi, Büyükelçi Ali Murat Başçeri ile Türkiye Büyükelçiliği’nde görüştünüz. Bu durum tartışmalara da neden oldu. Bu, sadece pratik bir tercih miydi, yoksa arkasında daha derin bir siyasi mesaj mı vardı?
Holguin: Hayır. Ben adadaki pek çok insandan daha pragmatik biriyim. Bir mesajım olduğu bildirildi, gittim ve aldım. Biliyorsunuz, Türkiye de bu işin bir parçası.
Soru: Genel Sekreter tarafından ortaya konan 7 madde hala sürecin çerçevesi mi, yoksa BM farklı önerilerin bunu şekillendirmesini kabul eder mi?
Holguin: Onlar, liderlerin önerileriydi. 2025’te Cenevre’de, Tatar ve Hristodulides bazı güven yaratıcı önlemler ortaya koydu. Çünkü Genel Sekreter, güven yaratıcı önlemler konusunda ilerleme istemişti. Güven yaratıcı önlemler önemlidir. İki lider, 4 geçiş kapısı, ara bölgede güneş enerjisi paneli, gençlik komitesi kurulması gibi konuları ortaya koymuştu. Genel Sekreter de bu 7 maddeyi onlara hatırlattı.
