Ombudsman Raporu: Şikâyetlerin yüzde 65’i yerel yönetimler ve İçişleri ile ilgili

Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) İlkan Varol, 1 Ocak-30 Haziran dönemini kapsayan 41’inci dönem raporunu Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler’e önceki gün sundu.

Raporda, 6 soruşturmanın tamamlanarak yayımlandığı, 21 şikâyet ve başvurunun kayda geçtiği belirtildi.

Raporun en çarpıcı tarafı yalnızca 21 başvuru yapılması değil; başvuruların hangi kurumlarda yoğunlaştığı ve Ombudsman’ın kendi kurumsal kapasitesiyle ilgili yaptığı tespitler.

Ombudsman’ın 2026’nın ilk altı ayını kapsayan 41. Dönem Raporu, vatandaşın kamu yönetimiyle yaşadığı sorunların hangi alanlarda yoğunlaştığını ortaya koydu. Ocak-Haziran döneminde 21 başvuru yapılırken, başvuruların kurumlara göre dağılımında yüzde 34 ile yerel yönetimler ve kaymakamlıklar ilk sırada, yüzde 31 ile İçişleri Bakanlığı ikinci sırada yer aldı.

Raporun sonunda ise Ombudsman Dairesi, 5 denetçi kadrosunun boş olduğunu ve kurumda hukukçu kadrosunun bulunmadığını açıkladı.

Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) İlkan Varol tarafından hazırlanan 1 Ocak-30 Haziran 2026 dönemini kapsayan 41. Dönem Raporu, Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler’e sunuldu. Rapor, Ombudsman Dairesi’nin yılın ilk altı ayındaki çalışmalarının yanı sıra vatandaşların kamu yönetimiyle yaşadığı sorunların dağılımına ilişkin dikkat çekici veriler içeriyor.

21 BAŞVURU, 6 TAMAMLANMIŞ SORUŞTURMA

Rapor döneminde Ombudsman Dairesi’ne 21 kişisel başvuru yapıldı. Bunların yanı sıra önceki yıllara ait başvurular ve duyumlarla birlikte toplam 26 başvuru/duyum kurum ve kuruluşlara göre dağılım tablosuna yansıdı.

İlk altı ayda 6 soruşturmanın tamamlanarak raporu yayımlandı. İki başvuruda ise soruşturma sırasında idarenin hatalı işlem veya eylemini düzeltmesi üzerine şikâyet geri çekildi ya da dosya kapatıldı.

Dikkat çeken başka bir rakam da 21 vatandaşın Ombudsman’ın yasal yetki alanı dışında kalan şikâyetleri nedeniyle hukuki bilgi ve/veya idareyle temas yoluyla desteklenmiş olması.

EN ÇOK ŞİKÂYET İÇİŞLERİ VE YEREL YÖNETİMLERDEN

Raporun en dikkat çekici bölümlerinden biri, başvuruların hangi kurumlarla ilgili olduğunu gösteren dağılım.

26 başvuru ve duyumun;

• 9’u yerel yönetimler ve kaymakamlıklar
• 8’i İçişleri Bakanlığı
• 2’si Maliye Bakanlığı
• 1’i Başbakanlık
• 1’i Başbakan Yardımcılığı, Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanlığı
• 1’i Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı
• 1’i Türk Bankası
• 1’i BES Sendikası
• 1’i Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği
• 1’i Kıbrıs Türk Barolar Birliği

Cumhurbaşkanlığı, Dışişleri, Milli Eğitim, Ekonomi ve Enerji, Tarım ve Doğal Kaynaklar, Sağlık ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıkları için ise raporda başvuru sayısı 0 olarak yer aldı.

Bu dağılım yüzdelere çevrildiğinde yerel yönetimler/kaymakamlıklar yüzde 34, İçişleri Bakanlığı yüzde 31 seviyesinde bulunuyor. Böylece bu iki başlık, rapordaki toplam başvuru ve duyumların yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor.

LEFKOŞA İLK SIRADA

Vatandaş başvurularının bölgesel dağılımında da Lefkoşa öne çıktı.

İlk altı ayda yapılan 21 başvurunun;

7’si Lefkoşa, 4’ü Girne, 4’ü Güzelyurt, 2’si Gazimağusa, 2’si Lefke, 1’i İskele ve 1’i yurtdışından geldi. Oransal olarak Lefkoşa yüzde 33 ile ilk sırada bulunurken, Girne ve Güzelyurt yüzde 19’ar pay aldı.

BELEDİYELERDE EN ÇOK ŞİKÂYET GÜZELYURT’TAN

Yerel yönetim ve kaymakamlıklara ilişkin ayrıntılı dağılımda ise Güzelyurt Belediyesi hakkında 2 başvuru bulunuyor. 

Girne Belediyesi, İskele Belediyesi, Lapta-Al­sancak-Çamlıbel Belediyesi ve Mesarya Belediyesi hakkında birer başvuru kaydedilirken; Lefkoşa Türk Belediyesi, Gazimağusa Belediyesi, Lefke Belediyesi ve diğer birçok belediye için başvuru sayısı sıfır olarak yer aldı.

OMBUDSMAN’DAN YEREL YÖNETİMLERE UYARI

Rapor yalnızca rakamları vermekle kalmıyor; yerel yönetimlerin görev alanlarına ilişkin değerlendirmeler de içeriyor. Ombudsman Dairesi, belediyelerin yerleşim yerlerini düzenleme, yapılandırma ve geliştirme konusunda ciddi sorumlulukları bulunduğunu belirtiyor.

Sağlıklı kentleşme politikası oluşturulmaması halinde altyapı, trafik, su ve kanalizasyon gibi temel sorunların devam edeceğine dikkat çekiliyor.

Raporda ayrıca dere yataklarındaki yanlış, plansız yapılaşma ve müdahalelerin yalnızca maddi hasara değil, can kaybına da neden olabileceği uyarısı yapılıyor. Yerel yönetimler, kaymakamlıklar ve Şehir Planlama Dairesinin koordineli çalışması gerektiği vurgulanıyor.

RAPORUN EN KRİTİK BÖLÜMÜ: OMBUDSMAN’IN KENDİ KAPASİTESİ YETERSİZ

Raporun son bölümünde ise dikkat çekici bir başka tablo ortaya çıkıyor.

Ombudsman Dairesi, yüksek sayıda başvuruya çok dar bir kadroyla hizmet vermeye çalıştığını belirtiyor. Kurumun mevcut kadrosunun yetersiz olduğu ifade edilirken, 5 denetçi kadrosunun boş olduğu açıkça belirtiliyor.

Daha da dikkat çekici olan ise kurumda hukukçu kadrosunun bulunmaması.

Ombudsman Dairesi, yürüttüğü soruşturmalarda işlemlerin yürürlükteki mevzuata uygunluğunu değerlendirdiğini ancak kadrosunda hukukçu bulunmadığını belirterek, hukukçu kadrosunun ihdas edilmesi gerektiğini ifade ediyor. Bunun için teşkilat şemasında ve gerektiğinde Ombudsman Yasası’nda değişiklik yapılması gerektiği kaydediliyor.

“YASANIN GÜNÜN KOŞULLARINA UYARLANMASI KAÇINILMAZ”

Daire, mevcut kadro sorunlarının aşılması için hazırlanan yasal değişikliğin en erken zamanda yapılmasının “kaçınılmaz” olduğunu belirtiyor. Ortaya çıkan tablo üç başlıkta öne çıkıyor.

21 başvuru; 6 tamamlanmış soruşturma; 2 idari işlemin düzeltilmesi.

Ancak daha geniş tabloya bakıldığında, başvuruların yerel yönetimler ve İçişleri Bakanlığı çevresinde yoğunlaştığı, Ombudsman Dairesi’nin ise 5 boş denetçi kadrosu ve hukukçu eksikliğiyle çalıştığı görülüyor.

Bu yönüyle 41. Dönem Raporu, yalnızca vatandaşların kamu yönetimine yönelik şikâyetlerini değil, şikâyetleri denetlemekle görevli kurumun kendi kapasite sorununu da Meclis gündemine taşıyor.