Girne-Taşucu seferini gerçekleştirmek üzere 30 Ağustos 2026’da Girne Limanı’ndan ayrıldıktan kısa süre sonra yaşanan deniz faciasının ardından açıklama yapan KTMMOB Meteoroloji Mühendisleri Odası Başkanı Prof. Dr. Mustafa Altunç, deniz ve hava ulaşımında meteorolojik bilgilerin hayati önem taşıdığına dikkat çekerek, eğitim, yeterlilik, kurallar ve liyakatin önemine vurgu yaptı.
Girne-Taşucu seferi için limandan ayrıldıktan kısa süre sonra yaşanan facianın telafisi imkânsız travmalar oluşturduğunu belirten Altunç, kurtulabilenlere geçmiş olsun dileklerini iletirken, hayatını kaybedenlere Allah’tan rahmet, ailelerine ise başsağlığı ve sabır diledi.
Alışık olunmayan ve “mucize nitelikli” olarak değerlendirdiği facianın bir uyarı niteliğinde dikkate alınması gerektiğini ifade eden Altunç, yaşananların kuralların yanı sıra liyakate de önem verilmesi gerektiğini ortaya koyduğunu belirtti.
"ULUSLARARASI KURALLAR BELİRLİ BİR STANDART YARATIYOR"
Globalleşen dünyada Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO), Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ve Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) gibi uluslararası kuruluşların hazırladığı kurallarla belirli standartların oluşturulduğunu kaydeden Altunç, söz konusu kurallarda eğitimden yeterliliğe, aranan niteliklerden görev, yetki ve sorumluluklara kadar birçok hususun yazılı olarak belirlendiğini ifade etti.
Özellikle IMO tarafından uygulanan “Standards of Training, Certification and Watchkeeping (STCW)” kurallarına dikkat çeken Altunç, denizcilik eğitiminin nasıl yapılacağından denizci olacak kişilerde aranacak şartlara, sınıfların en fazla kaç kişiden oluşacağından hangi derslerin hangi konularının ve hangi sürelerle alınacağına kadar pek çok konunun bu kurallarla açıkça belirlendiğini belirtti.
Altunç, hangi eğitim ve sertifikaların hangi yeterlilik için gerekli olduğunun, derslerde hangi araçların kullanılacağının ve hangi derslerin hangi uzman veya öğretim elemanları tarafından verilebileceğinin de kurallarda tanımlandığını kaydetti.
Üye ülkelerin bu kurallara uyarak gemiadamlarının donanımını sağlaması gerektiğini belirten Altunç, KKTC’nin henüz IMO üyesi olmamasına rağmen Türkiye Cumhuriyeti Denizcilik Genel Müdürlüğü kanalıyla yükümlülüklerini yerine getirdiğini ifade etti.
Altunç, bu konuda özellikle en yüksek derece olan “Uzakyol Kaptanı” denizcilerin çok daha geniş ve sağlıklı bilgiler verebileceğini de belirtti.
"UZAKYOL KAPTANLARI İÇİN METEOROLOJİ DERSİ ZORUNLU"
IMO’nun STCW kuralları kapsamında, özellikle Yönetim Düzeyi’nde bulunan uzakyol kaptanlarının aldığı derslerden birinin de meteoroloji olduğunu belirten Altunç, bu eğitim sayesinde denizcilerin yalnızca kıyı bölgelerinde değil, okyanuslarda da emniyetli seyir yapabildiğini ifade etti.
Harikeyn, tayfun ve Willy-Willies gibi tropikal siklonların denizciler açısından ciddi tehdit oluşturduğuna dikkat çeken Altunç, meteorolojik bilgi ve eğitimin bu tür tehlikelerden korunmada önemli rol oynadığını kaydetti.
Denizciliğin başarısının zor şartlara girerek mücadele etmek değil, tehlikeleri önceden tespit ederek gemiyi ve taşıdığı canları güvenli şekilde hedefe ulaştırmak olduğunu belirten Altunç, “Tehlikeli Yarım Daire”den “Seyredilebilir Yarım Daire”ye geçebilmenin önemine dikkat çekti.
Tüm yazılı kuralların uygulanması halinde denizcilerin uluslararası sularda güvenli şekilde seyahat edebileceğini belirten Altunç, denizcilere yönelik “Allah selamet versin” ve “Pruvanız neta olsun” dileklerinin güvenli bir seyir temennisi olduğunu ifade etti.
ULAŞIMDA METEOROLOJİ’NİN ÖNEMİ
Hava ve deniz ulaşımında meteorolojik parametrelerin ve dolayısıyla meteorolojinin öneminin hayati nitelikte olduğunu vurgulayan Altunç, bu nedenle her iki alanda sevk ve idari sorumluluk taşıyan kaptan ve pilotlar için meteoroloji derslerinin zorunlu olduğunu belirtti.
Meteoroloji eğitiminden kaçınan kurumların, ihmalin başlangıç noktasını oluşturan unsurları dikkate alması gerektiğini ifade eden Altunç, karada araç kullananların karşılaştığı fiziksel engellerin benzerlerinin hava ve deniz ulaşımında da bulunduğunu kaydetti.
Meteorolojik sistemlerin derinlikleri ve kalınlıklarının yanı sıra hava basıncı, hava sıcaklığı, nem, bulutluluk ve hava olaylarının frekanslarının; rüzgârın yönü ve şiddetinin güzergâh boyunca sabit olmadığını belirten Altunç, kaptan ve pilotların da seyir sırasında değişen koşullarla karşı karşıya kaldığını söyledi.
