MatrAIx Projesi gerçek kullanıcıların yerine sanal personaları test ediyor

Microsoft’un yapay zeka araştırmacıları Dr. Xiaomin Li ve Dr. Yuexing Hao’nun da yer aldığı ekip tarafından geliştirilen MatrAIx, ürün ve yapay zeka sistemlerinin gerçek kullanıcılarla buluşmadan önce sanal kullanıcılarla test edilmesini amaçlıyor.

Projenin merkezinde 8,3 milyar yapay zeka personasından oluşan sanal bir nüfus bulunuyor. Bu personaslar; yaş, bölge, dil, meslek, eğitim, kişilik, alışkanlıklar ve ilgi alanları gibi 1.290 farklı özellikle tanımlanıyor.

Amaç yalnızca karakter oluşturmak değil, farklı kullanıcıların belirli koşullarda nasıl davranacağını modellemek. Örneğin bütçesine dikkat eden bir kullanıcı fiyat artışı karşısında ürünü almaktan vazgeçebilirken, teknolojiye daha az aşina bir kullanıcı chatbotun daha ayrıntılı yanıt vermesini isteyebiliyor.

8,3 milyar persona nasıl oluşturuldu?

MatrAIx’in 6 Ağustos 2026’da yayımlanan teknik raporuna göre sistem, farklı araştırmalarda 18 bin 189 denemede kullanıldı.

Yaklaşık 600 bin persona, Wikipedia, Amazon değerlendirmeleri, Stack Overflow Developer Survey ve çeşitli sosyal araştırmalardan elde edilen verilerle oluşturuldu. Projeye katılan 355 gönüllünün bilgileri de kullanıldı. Kişileri doğrudan tanımlayabilecek verilerin çıkarıldığı belirtiliyor.

Geri kalan personaslar ise yaş, eğitim, meslek ve bölge gibi özellikler arasındaki gerçek hayattaki ilişkiler dikkate alınarak sentetik şekilde üretildi. Araştırma amacıyla kalite filtresinden geçirilen yaklaşık 1 milyon persona kullanıma açıldı.

Sanal kullanıcılar nasıl test ediliyor?

MatrAIx Playground üzerinden personaslar anketlere katılabiliyor, yapay zeka sohbet botlarıyla konuşabiliyor, internet sitelerinde gezinebiliyor ve masaüstü ile mobil uygulamalarda görevleri yerine getirebiliyor.

Sistem, 25’ten fazla sektörde kullanılmak üzere 1.010 farklı araştırma tasarımı sunuyor.

Araştırmacılar, 400 denemelik kontrollü çalışmada personasların kendilerine verilen davranış özelliklerini yüzde 91,5 oranında doğru şekilde sergilediğini belirledi. Ancak başarı oranı kullanılan ortama göre değişti.

Gerçek insanların yerini alacak mı?

Araştırmacılar, sanal kullanıcıların gerçek insanların yerini alamayacağını açıkça vurguluyor. İnsanların yaşam deneyimleri, ekonomik koşulları, sosyal çevreleri ve ruh halleri tamamen simüle edilemiyor. Yapay zeka modellerinin önyargıları da sonuçları etkileyebiliyor.

Bu nedenle MatrAIx’in temel yaklaşımı “gerçek insanın yerine yapay insan” değil, “gerçek insandan önce yapay kullanıcı” olarak tanımlanıyor. Sistem, ürünleri gerçek dünyaya sunmadan önce olası sorunları ve kullanıcı tepkilerini daha geniş ölçekte test etmeyi hedefliyor.