Masum yüzünü hiç unutmadım

Lefkoşa’da 1964 yılında şehit Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel’in naaşına yapılan otopside bulunan Doktor Ayten Berkalp, yıllar geçmesine rağmen o gün gördüklerini unutmadığını belirtti. Berkalp, “Cengiz Topel’in şehit olduktan sonra tebessüm eden masum yüzü halen gözlerimin önünden gitmiyor” dedi.

Kıbrıs Türklerinin Erenköy’de Rum saldırılarına karşı direniş verdiği günlerde Türkiye’nin 8 Ağustos 1964’te başlattığı hava harekatı sırasında uçağı düşürülen ve paraşütle atladıktan sonra Rumlar tarafından esir alınan Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel, ağır işkencelere maruz bırakıldıktan sonra şehit edildi.

Topel’in naaşı, uluslararası girişimlerin ardından Rumlardan Birleşmiş Milletler görevlilerince teslim alınarak Lefkoşa’ya getirildi. Naaşın Lefkoşa’ya ulaştırılmasının ardından yapılan otopside bulunan doktorlardan Ayten Berkalp, o günlere ilişkin tanıklıklarını anlattı.

O dönemde Limasol’da görev yaptığını ve anestezi eğitimi almak amacıyla Lefkoşa’ya geldiğini belirten Berkalp, Erenköy direnişi sırasında Cengiz Topel’in uçağının düşürüldüğünü öğrendiğini söyledi.

Topel’in naaşının uzun uğraşların ardından Rumların elinden teslim alındığını ifade eden Berkalp, Türkiye’nin, Kıbrıs Türklerine yönelik saldırıları ve Erenköy’e yönelik büyük çaplı Rum saldırısını durdurmak amacıyla 8 Ağustos 1964’te hava harekatı başlattığını hatırlattı.

Harekat sırasında uçağı yerden açılan ateş sonucu düşürülen Topel’in paraşütle atladıktan sonra Rumlar tarafından esir alındığını belirten Berkalp, genç pilotun ağır işkenceler sonucunda şehit edildiğini kaydetti.

Topel’in naaşının Lefkoşa’ya getirilmesinin ardından büyük bir üzüntü içerisinde otopsiye girdiklerini anlatan Berkalp, “Bir an önce ne olduğunu görmek istiyorduk. Çok büyük bir üzüntü altında otopsiye girdik” dedi. Berkalp, naaşı ilk gördüğü anda dahi işkence izlerinin açıkça belli olduğunu belirterek, Topel’in vücudunda kırıklar ve ezilmeler bulunduğunu söyledi.

Topel’in yakın mesafeden ateş edildiğinin anlaşılmaması amacıyla vücudunun çeşitli yerlerinden açıldığını ve mermi yaralarının kapatılması için bazı organlarının çıkarıldığını ve dikildiğini anlatan Berkalp, gördüklerinin ağır işkencenin izlerini taşıdığını ifade etti.

“İşkencenin her türlüsü yapılmıştı”

Otopsi sırasında yaşadığı duyguları anlatan Berkalp, Cengiz Topel’in yüzündeki ifadeyi yıllar geçmesine rağmen unutamadığını belirtti.

Berkalp, şöyle konuştu:

“Cengiz Topel’in şehit olduktan sonra tebessüm eden masum yüzü halen gözlerimin önünden gitmiyor. İlk anda hayatını kaybetmiş olduğuna bile inanmadım. Sanki birazdan kalkıp benimle konuşacakmış gibi duruyordu. Bir yandan üzülüyordum, bir yandan da o haliyle sanki hayattaymış gibiydi. Otopsimizi yaptık ve cenazesini Türkiye’ye heyetteki diğer doktorlarla gönderdik. İşkencenin her türlüsü yapılmıştı.”

1964 yılında Kıbrıs Türklerine yönelik saldırılara da dikkat çeken Berkalp, Topel’in yanı sıra çok sayıda Kıbrıslı Türkün de işkence gördüğünü ve yaşananların savaş hukuku açısından ağır ihlaller oluşturduğunu vurguladı.

Cengiz Topel’in şehit oluşu

Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel, 8 Ağustos 1964’te Erenköy Direnişi sırasında Türkiye’nin Kıbrıs’a yönelik havadan müdahalesinde Eskişehir’den havalanan dörtlü F-100 kolunun lideri olarak görev aldı. Harekat sırasında uçağı yerden açılan ateş sonucu isabet alarak düşen Topel, paraşütle atladı. Dillirga-Erenköy bölgesinde, Lefke ve Gemikonağı’na yakın Peristeronari (Cengizköy) civarında Rum askerler tarafından esir alındı. Esir alınmasının ardından uluslararası savaş hukukuna aykırı muamele ve ağır işkencelere maruz bırakılan Topel, şehit oldu. Topel’in naaşı 12 Ağustos 1964’te teslim alınırken cenazesi Lefkoşa, Adana, Ankara ve İstanbul’da düzenlenen törenlerin ardından 14 Ağustos 1964’te İstanbul Edirnekapı Sakızağacı Hava Şehitliği’nde toprağa verildi.

Türk Hava Kuvvetlerinin Kıbrıs’taki ilk hava harp şehidi olarak tarihe geçen Cengiz Topel’in adı, Türkiye ve KKTC’de çok sayıda okul, cadde, mahalle, hastane ve askeri tesise verildi. KKTC’nin Lefke kentinde Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel adına bir anıt bulunurken, Topel’in uçağından kalan bazı parçalar ile kişisel ve askeri eşyaları KKTC’deki iki ayrı müzede sergileniyor.