Kongo'daki Ebola salgını hızla yayılıyor: Ölü sayısı 2 bini aştı

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin doğusunda hızla yayılan Ebola salgınında 2.000'den fazla kişi hayatını kaybederken, DSÖ salgının tarihin en ölümcül Ebola salgınını geride bırakabileceği uyarısında bulundu.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ-WHO), Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde devam eden Ebola salgınının, 10 yıldan uzun süre önce ortaya çıkan, 11 binden fazla kişinin ölümüne yol açan ve aşı geliştirme çalışmalarını hızlandıran tarihin en ölümcül Ebola salgınını geride bırakma yolunda ilerlediği uyarısında bulundu.

Kongo'nun doğusunda görülen ve şimdiye kadarki en hızlı yayılan Ebola salgını olarak değerlendirilen mevcut salgında, 4 bin 300'den fazla vaka tespit edilirken 2 binden fazla kişi hayatını kaybetti.

2014-2016 yılları arasındaki Ebola salgınında ise en az 28 bin vaka görülmüş ve can kaybının 1.000'e ulaşması yaklaşık sekiz ay sürmüştü.

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, çarşamba günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Mevcut hızını koruması halinde, 2014-2016 yıllarındaki Batı Afrika Ebola salgınını geride bırakma yolunda ilerliyor,” dedi.

Mevcut salgın 15 Mayıs'ta ilan edilmişti. Ancak sağlık yetkilileri, genetik dizileme çalışmalarının salgının aylar önce, şubat ayında başladığını gösterdiğini açıkladı.

Sağlık uzmanları, salgının son dönemdeki Ebola salgınlarından farklı olduğunu belirtiyor. Bunun nedeni, salgına yol açan nadir Bundibugyo virüsüne karşı henüz onaylanmış bir aşı veya tedavinin bulunmaması. Bununla birlikte, bu alanda çalışmalar sürüyor.

Sağlık ve hastalık kontrol yetkililerine göre salgın, özellikle Kongo'nun doğusunda, salgını izleme ve kontrol altına alma çalışmalarından daha hızlı yayılıyor.

Çatışmaların devam ettiği bölge, Güney Sudan, Uganda ve Ruanda sınırlarına yakın konumda bulunuyor.

Yeni vakaların ve can kayıplarının büyük bölümü, sağlık çalışanlarının ulaşmakta zorlandığı bölgelerdeki topluluklarda görülüyor. Bölgenin altyapısı yetersiz, sağlık merkezleri gerekli ekipmanlardan yoksun ve bazı sağlık çalışanları da ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle greve gitmiş durumda.

Koruyucu kıyafetli görevliler, Ebola’dan ölen Jacques Lobo Dhena’nın cenazesini taşıyan tabutu, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin Ituri eyaletindeki Bunia’da düzenlenen defin töreni sırasında mezara indiriyor.

Koruyucu kıyafetli görevliler, Ebola’dan ölen Jacques Lobo Dhena’nın cenazesini taşıyan tabutu, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin Ituri eyaletindeki Bunia’da düzenlenen defin töreni sırasında mezara indiriyor. AP Photo

Toplumlarda virüsle ilgili yanlış bilgiler yayılırken, bazı kişilerin dışarıdan gelenlere karşı temkinli yaklaşması sağlık merkezlerine başvurmalarını engelliyor.

Tedros, “Salgının önemli bir başlangıç avantajı vardı. Hâlâ bizim çok önümüzde ve biz aradaki farkı kapatmaya çalışıyoruz,” dedi.

DSÖ'nün sağlık acil durumları alarm ve müdahale operasyonlarından sorumlu direktörü Dr. Abdirahman Mahamud, salgının altı ay içinde zirveye ulaşmasını beklediklerini söyledi.

Mahamud, “Ancak bu ılımlı senaryo” diyerek, salgının dokuz ila 12 ay sürebileceği başka bir senaryonun da bulunduğunu belirtti.

Aşı denemeleri

Ebola nadir görülen ancak son derece bulaşıcı bir hastalık. Virüs; kusmuk, kan veya meni gibi vücut sıvılarıyla, ayrıca yatak takımları ve kıyafetler gibi virüsle kontamine olmuş yüzey ve materyallerle temas yoluyla bulaşabiliyor. Hastalığın neden olduğu enfeksiyon ağır seyrediyor ve çoğu zaman ölümcül olabiliyor.

Bu Ebola türüne karşı geliştirilen iki olası tedavinin klinik deneyleri, vakaların görüldüğü Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki beş eyalet arasında salgından en fazla etkilenen Ituri'de geçen ay başladı.

Tedros, Bundibugyo virüsüne özel olarak geliştirilen iki aşının artık ilk kez insanlar üzerinde test edildiğini çarşamba günü açıkladı.

DSÖ, hayvanlar üzerinde yapılan çalışmaların umut verici sonuçlar vermesinin ardından, mevcut bir Ebola aşısının virüse karşı insanları koruyup korumadığını da test etmeyi planlıyor.

Salgının kökenleri giderek daha netleşiyor. Nature Medicine dergisinde pazartesi günü yayımlanan bir çalışma, salgının daha önceki patlamalardan kaynaklanmak yerine, virüsün enfekte bir hayvandan insana sıçramasıyla başladığına ilişkin kanıtlara yenilerini ekledi. Araştırmacılar, söz konusu virüsün, 2007 ve 2012’deki Bundibugyo Ebola salgınlarında görülen varyantlardan genetik olarak farklı olduğunu ortaya koydu.