İsrail’de seçim heyecanı: Rekor katılım ve kritik yarış

İsrail’de 7 Ekim 2023’te başlayan Gazze savaşının ardından yapılan ilk genel seçimde rekor düzeyde katılım kaydedildi. Ülke tarihinin kritik seçimlerinden biri olarak değerlendirilen oylamada, Başbakan Binyamin Netanyahu ile eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot arasında başa baş bir yarış yaşanırken, seçim sonuçlarının ardından hükümet kurma sürecinin zorlu geçebileceği değerlendiriliyor.

BBC Türkçe ve Al Jazeera’nın haberlerine göre, 7,3 milyondan fazla kayıtlı seçmenin bulunduğu İsrail’de oy verme işlemi 27 Ekim Salı günü yerel saatle 22.00’de sona erecek. Sandıkların kapanmasının ardından televizyon kanallarının sandık çıkış anketlerini yayımlaması, ilk sonuçların ise kısa süre içinde açıklanmaya başlaması bekleniyor.

4 KASIM: RESMÎ SEÇİM SONUÇLARININ AÇIKLANMASI BEKLENİYOR

İsrail Merkezi Seçim Komitesi’nin resmî seçim sonuçlarını 4 Kasım’da açıklaması bekleniyor.

Sonuçların ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un siyasi parti liderleriyle görüşerek hükümeti kurma ihtimali en yüksek olan isme görev vermesi öngörülüyor. Hükümet kurma girişimlerinin başarısız olması durumunda yeni görevlendirmeler yapılabilecek; siyasi uzlaşma sağlanamaması halinde ise yeniden seçim seçeneği gündeme gelebilecek.

28 EKİM: İLK SONUÇLARIN NETLEŞMESİ BEKLENİYOR

Seçim sonuçlarına ilişkin ilk verilerin 28 Ekim Çarşamba günü daha net bir tablo ortaya koyabileceği bildirildi. Ancak hiçbir parti veya siyasi blok çoğunluğu sağlayamazsa hükümet kurma görüşmelerinin haftalar, hatta aylar sürebileceği değerlendiriliyor.

İsrail parlamentosu Knesset’te 120 sandalye bulunuyor. Bir hükümetin çoğunluğu sağlayabilmesi için en az 61 sandalyeye sahip olması gerekiyor. Nispi temsil sisteminin uygulandığı ülkede hükümetler genellikle birden fazla siyasi partinin oluşturduğu koalisyonlarla kuruluyor.

22.00: OY VERME İŞLEMİNİN SONA ERMESİ BEKLENİYOR

İsrail’de oy verme işleminin yerel saatle 22.00’de sona ermesi planlanıyor. Sandıkların kapanmasının ardından televizyon kanallarının sandık çıkış anketlerini yayımlaması bekleniyor.

Sandık çıkış anketlerinin seçim yarışına ilişkin ilk tabloyu ortaya koyması öngörülse de bu verilerin kesin sonuçları yansıtmayabileceği belirtiliyor.

19.50: CEZAEVLERİNDE OY KULLANMA ORANI YÜZDE 88,7’YE ULAŞTI

İsrail Cezaevi Servisi, cezaevlerinde oy kullanma hakkı bulunan mahkûm ve tutukluların yüzde 88,7’sinin oy kullandığını açıkladı. Cezaevlerindeki oy verme işleminin yerel saatle 20.00’de sona erdiği bildirildi.

19.45: EISENKOT’UN PARTİSİNDEN NETANYAHU’YA SEÇİM ELEŞTİRİSİ

Gadi Eisenkot’un liderliğindeki Yashar Partisi, Netanyahu’yu seçim sonuçlarına duyulan güveni zedelemeye çalışmakla suçladı.

Partiden yapılan açıklamada, Netanyahu’nun seçimin “çalındığı” yönündeki iddialarla sonuçlara itiraz etmek için zemin hazırladığı savunuldu. İsrail Merkezi Seçim Komitesi ise seçim sürecine sistematik biçimde müdahale edildiğine ilişkin herhangi bir kanıt bulunmadığını açıkladı.

19.33: SANDIKLARIN KAPATILMA SAATİNİN UZATILMASI TALEBİ REDDEDİLDİ

Başbakan Netanyahu’nun liderliğindeki Likud Partisi ve bazı siyasi partiler, oy verme süresinin uzatılması için başvuruda bulundu. Ancak İsrail Merkezi Seçim Komitesi, sandıkların açık kalma süresinin uzatılması için gerekçe bulunmadığını belirterek talebi reddetti.

Yetkililer, belirlenen kapanış saatinde hâlâ sıra bekleyen seçmenlerin bulunması durumunda oy verme merkezlerinin açık tutulacağını duyurdu.

19.29: SEÇİMDE REKOR KATILIM BİLDİRİLDİ

Al Jazeera’nın aktardığı verilere göre, yerel saatle 20.00’ye iki saat kala seçime katılım oranı yüzde 74,3’e ulaştı. BBC Türkçe ise aynı gün yayımladığı haberinde, oy verme işleminin sona ermesine iki saat kala katılım oranını yüzde 66,7 olarak bildirdi.

7,3 milyondan fazla kayıtlı seçmenin bulunduğu ülkede, yurt dışında yaşayan yaklaşık 70 bin İsraillinin oy kullanmak için ülkeye döndüğü, yüz binlerce seçmenin de ilk kez sandık başına gittiği belirtildi.

GÜN BOYUNCA: NETANYAHU’DAN SAĞ SEÇMENE SANDIĞA GİTME ÇAĞRISI

Başbakan Binyamin Netanyahu, seçim günü sağ seçmenlere sandığa gitme çağrısında bulundu. Netanyahu ve Likud Partisi’nden yetkililer, Arap kökenli İsrail vatandaşlarının katılımındaki artışa ilişkin açıklamalarıyla da gündeme geldi.

İsrail’de nüfusun yaklaşık yüzde 20’sini oluşturan Filistinli vatandaşların oy kullanma hakkı ve seçim sürecindeki siyasi temsili de tartışma konusu oldu.

08.00: İSRAİL’DE OY VERME İŞLEMİ BAŞLADI

İsrail’de genel seçimler kapsamında oy verme işlemi yerel saatle 08.00’de başladı. Seçmenler, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e düzenlediği saldırı ve ardından başlayan Gazze savaşı sonrasında yapılan ilk genel seçimde, parlamentodaki 120 sandalyenin sahiplerini belirlemek üzere sandık başına gitti.

Seçim öncesinde yayımlanan anketler, Başbakan Binyamin Netanyahu ile eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot arasında başa baş bir yarış yaşanabileceğine işaret etti. Ancak hiçbir siyasi partinin veya ittifakın parlamentoda çoğunluğu tek başına elde etmesinin kesin olmadığı değerlendiriliyor.

SEÇİMLERDE FİLİSTİNLİLERİN OY HAKKI TARTIŞMASI

Seçimler, İsrail’in doğrudan kontrolü altındaki bölgelerde yaşayan milyonlarca Filistinlinin oy kullanma hakkının bulunmaması tartışmasını da yeniden gündeme taşıdı.

Uluslararası Af Örgütü, seçim öncesinde yayımladığı değerlendirmede, Doğu Kudüs’ün ilhak edilmiş bölgeleri, işgal altındaki Batı Şeria’nın geri kalanı ve Gazze Şeridi’nde yaşayan milyonlarca kişinin İsrail seçimlerinde oy kullanamadığına dikkat çekti.

Buna karşılık, İsrail’in uluslararası hukuka aykırı kabul edilen Batı Şeria’daki yerleşimlerinde sandıklar kuruldu.

Seçim sonuçlarının İsrail’in siyasi yöneliminin yanı sıra Filistinlilere yönelik politikalarının geleceğini de etkilemesi bekleniyor.

Fotoğraf: BBC Türkçe