GAÜ’den Filo Jet için kritik sorular: Son teknik denetim ne zaman yapıldı, acil durum çağrısı zamanında mı verildi?

GAÜ’den Filo Jet için kritik sorular: Son teknik denetim ne zaman yapıldı, acil durum çağrısı zamanında mı verildi?

GAÜ Denizcilik Yüksek Okulu, Filo Jet faciasında kazanın yalnızca hava koşulları üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirterek geminin yapısal durumu, stabilitesi, su alma süreci, bakım ve denetim geçmişi ile tahliye sürecinin birlikte incelenmesi gerektiğini açıkladı. Açıklamada son teknik denetimin tarihi, Port State Control kayıtları, liman çıkış kontrolleri ve acil durum çağrısının ne zaman yapıldığına ilişkin bilgilerin kamuoyuyla paylaşılması istendi.

Bugün Kıbrıs

Girne Amerikan Üniversitesi (GAÜ), Girne açıklarında meydana gelen Filo Jet faciasına ilişkin Denizcilik Yüksek Okulu Öğretim Üyesi Uzak Yol Kaptanı Dr. Esat Güzel’in teknik değerlendirmelerini yayımladı. GAÜ, Güzel’in 6 Eylül’de BRT Radyosu’nda yaptığı değerlendirmelerin Denizcilik Yüksek Okulu’nun resmi değerlendirmesi olarak kamuoyuyla paylaşıldığını açıkladı.

Açıklamada facianın nedenlerinin herhangi bir ön kabul olmadan teknik ve hukuki tüm yönleriyle araştırılması gerektiği belirtildi. Güzel, “Mevcut bilgiler, kaza tarihinde deniz ve meteorolojik koşulların olumsuz olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte bir yolcu gemisinin, faaliyet gösterdiği bölgedeki öngörülebilir deniz ve hava koşullarına karşı yeterli stabilite ve yapısal mukavemete sahip olması esastır” dedi.

“KAZANIN YALNIZCA HAVA KOŞULLARI ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ YETERLİ DEĞİLDİR”
Kazanın yalnızca hava koşullarıyla açıklanamayacağını belirten Güzel, “Bu nedenle kazanın yalnızca hava koşulları üzerinden değerlendirilmesi yeterli değildir. Geminin yapısal durumu, teknik kondisyonu, stabilitesi, su alma süreci, yolcu ve yük dağılımı ile bakım ve denetim geçmişinin birlikte incelenmesi gerekmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

Gemideki muhtemel yapısal hasarın stabilite kaybına neden olmuş olabileceğini belirten Güzel, geminin yan yatmasının ardından tahliye amacıyla kapıların açılması veya pencerelerin kırılmasının su alma ve batma sürecini hızlandırmış olabileceğini kaydetti. Ancak bu ihtimallerin kesinlik kazanmasının teknik inceleme ve bilirkişi değerlendirmesiyle mümkün olacağını belirtti.

ACİL DURUM VE TAHLİYE SÜRECİ DE İNCELENMELİ
GAÜ’nün değerlendirmesinde, kazanın çok sayıda can kaybının yaşandığı bir faciaya dönüşmesinde acil durum yönetiminin de ayrıca incelenmesi gerektiği belirtildi. Güzel, geminin su almaya başlaması halinde yardım çağrısı, yolcuların bilgilendirilmesi, can yeleklerinin dağıtılması, can sallarının hazırlanması ve kontrollü tahliyenin gecikmeden başlatılmasının hayati önem taşıdığını kaydetti.

Güzel, “Kaptan ve mürettebat tarafından ‘acil durum’ ilanının ne zaman yapıldığı, yolcuların hangi aşamada bilgilendirildiği, tahliye sürecinin nasıl yönetildiği ve can kurtarma araçlarına erişimin yeterli olup- olmadığı açıklığa kavuşturulmalıdır” dedi. Kazanın Girne Limanı’na yaklaşık 2-3 deniz mili mesafede meydana gelmesinin de ayrıca ele alınması gerektiğini belirterek yardım unsurlarının olay yerine ulaşma süresi ile bu süre içinde gemide yapılan tahliye çalışmalarının ayrıntılı biçimde incelenmesini istedi.

“DENETİM SÜRECİ DE ARAŞTIRILMALIDIR”
Filo Jet’in Kıbrıs’ın kuzeyi bayrağı altında Girne-Taşucu hattında düzenli sefer yaptığı belirtilen açıklamada, gemide belgelerin bulunmasının tek başına deniz yolcu taşımacılığında emniyet için yeterli olmadığı kaydedildi.

Güzel, “Asıl önemli olan, geminin fiilî teknik durumunun bu belgelerde belirtilen standartlarla gerçekten örtüşüp örtüşmediğidir” dedi. Geminin geçmişte hangi denetimlerden geçtiğinin, denetim tarihlerinin ve kapsamlarının, herhangi bir teknik eksikliğin tespit edilip edilmediğinin ve tespit edilen eksikliklerin giderilip giderilmediğinin resmi kayıtlarla ortaya konulması gerektiğini belirtti.

Türkiye limanlarına düzenli sefer yapan Kıbrıs’ın kuzeyi bayraklı gemilere ilişkin denetim sisteminin de incelenmesini isteyen Güzel, Türk limanlarındaki denetimlerin kapsam ve sıklığının yanı sıra kurumlar arasındaki görev ve koordinasyon mekanizmalarının açıklığa kavuşturulması gerektiğini kaydetti.

KAMUOYUNUN CEVAP BEKLEDİĞİ SORULAR
GAÜ’nün açıklamasında Filo Jet’in son kapsamlı teknik denetiminin hangi tarihte gerçekleştirildiğinin ve geminin yapısal kondisyonu ile stabilitesine ilişkin daha önce herhangi bir eksiklik tespit edilip edilmediğinin açıklanması istendi.

Açıklamada ayrıca Kıbrıs’ın kuzeyi bayraklı gemilere yönelik denetimlerin kapsamı ve sıklığı, Filo Jet’in Türkiye’de Liman Devleti Denetimi kapsamında kontrole tabi tutulup tutulmadığı, son PSC denetiminin tarihi ve gemiye Liman Çıkış Belgesi düzenlenirken yapılan teknik ve idari kontroller hakkında bilgi verilmesi talep edildi.

Acil durum çağrısı ile tahliyenin zamanında başlatılıp başlatılmadığı ve can kurtarma araçlarının yolcular için yeterli ve hızlı biçimde erişilebilir olup olmadığı da yanıt bekleyen sorular arasında sıralandı.

GAÜ, Filo Jet faciasının tek bir gemiye ilişkin münferit bir olay olarak ele alınmaması gerektiğini belirtti. Mersin, Taşucu ve Kıbrıs’ın kuzeyi arasında yolcu taşıyan gemilerin teknik yeterlilikleri, denetimleri ve acil durum prosedürlerinin bütüncül biçimde yeniden değerlendirilmesi çağrısı yapıldı.