Dünya Diyabet Günü: Zayıflama ve diyabet ilaçlarının kontrolsüz kullanımına karşı uyarı

Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği (KTTB), 14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, diyabet ve obezite tedavisinde kullanılan GLP-1 ve GLP-1/GIP reseptör agonistleri hakkında toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğini vurguladı. Bu ilaçların hekim gözetiminde ve uygun tıbbi endikasyonlar doğrultusunda kullanılması gerektiğine dikkat çeken KTTB, kaçak veya internet üzerinden temin edilen, içeriği ve saklama koşulları belirsiz ilaçların ciddi sağlık riskleri oluşturabileceği uyarısında bulundu.

KTTB adına açıklama yapan İç Hastalıkları, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Umut Maraşuna, diyabetin önlenmesi, erken tanısı ve güvenli tedavisine yönelik toplumsal farkındalığın önemini bir kez daha hatırlattı.

Diyabet ve obezite tedavisinde kullanılan inkretin temelli tedavilerin, özellikle GLP-1 ve GLP-1/GIP reseptör agonistlerinin giderek yaygınlaşmasıyla birlikte toplumun doğru bilgilendirilmesinin, kontrolsüz ilaç kullanımının önlenmesinin ve hastaların güvenilir tedaviye erişiminin korunmasının ortak sorumluluk olduğunu belirtti.

İLAÇLAR HEKİM GÖZETİMİNDE KULLANILMALI

Bu ilaçların uygun hastalarda ve hekim gözetiminde kullanıldığında hayat kurtarıcı olabileceğini belirten Maraşuna, kan şekerinin düzenlenmesine ve kilo kaybına yardımcı olabildiklerini ifade etti.

Sağlanan kilo kaybının hipertansiyon ve obstrüktif uyku apnesi gibi obeziteyle ilişkili sağlık sorunlarının iyileşmesine, polikistik over sendromu bulunan uygun hastalarda ise metabolik sorunların yönetimine katkıda bulunabileceğini kaydeden Maraşuna, bu tedavilerin belirli tıbbi endikasyonlar doğrultusunda kullanılması gerektiğini vurguladı.

Güvenlik profilleri iyi görünse de söz konusu ilaçların bazı yan etkileri bulunduğuna dikkat çeken Maraşuna, kozmetik amaçlı veya kısa sürede kilo verme aracı olarak kullanılmamaları gerektiğini belirtti.

KAÇAK VE İNTERNET ÜZERİNDEN TEMİN EDİLEN İLAÇLARA DİKKAT

Ülkede bu ilaçların uzman hekim reçetesi olmadan eczanelerden temin edilemediğini belirten Maraşuna, buna rağmen kaçak veya internet üzerinden temin edilen, klinik araştırmaları devam eden ya da içeriği ve saklama koşulları belirsiz ilaçların kullanıldığının gözlemlendiğini ifade etti.

Bu durumun ciddi sağlık riskleri oluşturabileceğini kaydeden Maraşuna, hastaların yalnızca yasal ve denetlenen yollarla temin edilen ilaçlara yönlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

TEDAVİ DOZU KİŞİYE ÖZEL BELİRLENMELİ

Tedaviye başlama kararının, uygulanacak dozun ve doz artış aralıklarının kişiye özel olduğunu belirten Maraşuna, hastanın sağlık durumu ve tedaviye toleransının dikkate alınarak kararın hekim tarafından verilmesi gerektiğini ifade etti.

Olası fayda ve yan etkiler konusunda kullanıcıların bilgilendirilmesi ve yakından takip edilmesi gerektiğini kaydeden Maraşuna, bu ilaçların tedavi konusunda deneyimli bir hekimin değerlendirmesi ve düzenli takibi olmadan kullanılmaması gerektiğini belirtti.

HIZLI KİLO KAYBI KAS KAYBINA YOL AÇABİLİR

Tedavi sürecinde yeterli ve dengeli beslenmenin yanı sıra kas kütlesinin korunmasının da önem taşıdığını vurgulayan Maraşuna, yetersiz veya yanlış beslenme ile hızlı kilo kaybının kas kaybına yol açabileceğini kaydetti.

Hızlı kilo kaybı ve bu tedavilerin kullanımı sırasında safra kesesi hastalıklarının da görülebileceğine dikkat çeken Maraşuna, hedefin çok kısa sürede yüksek miktarda kilo vermek değil, sürdürülebilir kilo yönetimi ve genel sağlığın iyileştirilmesi olması gerektiğini ifade etti.

KANSER VE GÖRME BOZUKLUĞU RİSKLERİ DEĞERLENDİRİLMELİ

Kanserle ilişkili olası yarar ve riskler konusunda genellemelerden kaçınılması gerektiğini belirten Maraşuna, kişisel ve ailesel hastalık öyküsünün tedavi öncesinde ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti. Kendisinde veya ailesinde belirli kanser türleri bulunan kişilerin bu ilaçları kullanmasının sakıncalı olabileceğini ifade etti.

Son dönemde söz konusu ilaçların, non-arteritik iskemik optik nöropati (NAION) olarak bilinen ve tek gözde görme bozukluğuna neden olan bir tabloyla ilişkilerinin araştırıldığını belirten Maraşuna, bu yan etkinin henüz kanıtlanmadığını kaydetti.

Bu durumun daha çok ileri yaşta, diyabeti kötü kontrol edilen ve sigara kullanan kişilerde görülebileceğinin düşünüldüğünü belirten Maraşuna, söz konusu tablonun çok seyrek görüldüğünü ifade etti.

Maraşuna, tüm bu bilgiler ışığında tedavi kararının her hasta için beklenen yararlar ve olası riskler birlikte değerlendirilerek verilmesi gerektiğini vurguladı.