DAÜ’lü Akademisyen Yrd. Doç. Dr. Başaran’dan Uzun Ömür Çağında Beslenme Önerileri

Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ) Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekan Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. Asiye Yeter Başaran, 1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü dolayısıyla “Yıllara Ömür, Ömre Hayat Katmak: Uzun Ömür Çağında Nasıl Beslenmeli?” başlıklı bir açıklama yaptı. Yrd. Doç. Dr. Başaran, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“Birleşmiş Milletler, 1 Ekim 2026 Dünya Yaşlılar Günü’nün temasını ‘Uzun Ömür Çağı: Daha Uzun Yaşamlar İçin Sistemleri Yeniden Düşünmek’ olarak belirledi. Bu tema, insanlığın kazandığı o fazladan yılları nasıl geçireceğimizle ilgili çok hayati bir soruyu önümüze koyuyor. Evet, tıp gelişiyor, ortalama yaşam süresi uzuyor. Ancak asıl mesele sadece ‘uzun’ yaşamak değil; o yılları ne kadar dinç ne kadar bağımsız ve ne kadar kaliteli yaşayabildiğimizdir. Sistemleri, şehirleri, hastaneleri yeniden düşünürken bireysel olarak yapmamız gereken en köklü devrim aslında her gün önümüze koyduğumuz tabakta gizli. Yani beslenme alışkanlıklarımızda.

Yaş almak kaçınılmaz, ancak ‘yaşlanma’ biçimimiz büyük oranda bizim seçimimizdir. Uzun ömür çağının en büyük tehditlerinden biri olan kas kayıplarını (sarkopeni) önlemek, zihni zinde ve dinç tutmak, kemik sağlığını korumak doğrudan mutfaktan geçiyor. Peki, bu yeni çağda sağlıklı yaş almanın beslenme formülü ne?

Kas kaybını proteinle önleyin: Yaş aldıkça kas kütlesi kaybı (sarkopeni) hızlanır. Bunu önlemek için günlük bireye özgü 1,2–2,0 g/kg (vücut ağırlığı) protein sağlayacak kadar her öğünde balık, tavuk, yumurta, baklagiller ile az yağlı süt ve kefir, yoğurt gibi kaliteli protein kaynaklarına yer verilmelidir.

Hücreleri lif ve antioksidanla yenileyin: Mevsiminde tüketilen rengârenk sebzeler, taze meyveler ve tam tahıllar içerdikleri vitamin, mineral, lif ve antioksidanlarla hücre yaşlanmasına karşı bir kalkan görevi görür. Bağışıklığı güçlendirir.

Görünmez tehlikeye dikkat, su tüketin: Yaş ilerledikçe vücudun susuzluk sinyalleri zayıflar. Yaşlı bireyler genelde susamadıklarını söylerler. Oysa vücudun suya olan ihtiyacı hiç azalmaz. Günlük kişiye özgü miktarda tüketilen su (iki-üç litre) bu çağın en ucuz ve en etkili gençlik iksiridir.

D vitamini düzeyini kontrol edin: Koruyucu kullanmadan 10.00–15.00 saatleri arasında cilt tipine göre 10–30 dakika cildin güneş ışığı ile buluşması D vitamini sentezi için yeterli olmaktadır. Buna rağmen D vitamini eksikliği varsa hekim kontrolü ve önerisi ile D vitamini seviyelerinizin optimum düzeye erişmesi sağlanmalıdır.

Ultra işlenmiş gıdalardan uzak durun: Yaşam kalitesini artırmak, sağlıklı ve uzun ömür (longevity) süreci için beslenmenizde ultra işlenmiş gıdalara yer vermeyin.

2026 yılının bu anlamlı teması bize bir gerçeği fısıldıyor: Geleceğin dünyasında yaşlılık bir ‘kenara çekilme’ dönemi değil, hayatın aktif bir evresi olacaktır. Devletler ve kurumlar sistemlerini yaşlanan nüfusa göre güncellerken bizler de kendi kişisel sağlık sistemimizi, yani beslenme alışkanlıklarımızı gözden geçirmeliyiz.

Unutmayalım; doğru beslenme yıllara sadece ömür eklemez, o ömre gerçek anlamda bir ‘hayat’ katar.”

Altın Tavsiyeler

“Bireye özgü, yeterli, dengeli ve sağlıklı beslenme, uzun ömür çağının en güçlü gençlik iksiridir.’”