Cumhurbaşkanlığına güven arttı

Cumhurbaşkanlığına yönelik güven, geçmiş dönemlerdeki CMIRS araştırmalarıyla karşılaştırıldığında da dikkat çekti. Ersin Tatar’ın Cumhurbaşkanlığı makamında olduğu dönemde en az güven duyulan kurumlar arasında yer alan Cumhurbaşkanlığı, Tufan Erhürman’ın Cumhurbaşkanlığı döneminde en fazla güven duyulan ilk üç kurum arasına yükseldi.

Tatar döneminde 1,93’e kadar düşüş

CMIRS’ın geçmiş araştırmalarında Cumhurbaşkanlığına güven puanındaki en dikkat çekici düşüşlerden biri Ersin Tatar’ın Cumhurbaşkanlığı makamında olduğu dönemde yaşandı. Haziran 2022 araştırmasında Cumhurbaşkanlığına güven puanı 1,93 olarak ölçüldü. CMIRS, o dönem yaptığı değerlendirmede, bir önceki Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı döneminde Cumhurbaşkanlığına güven puanının 3’ün altına inmediğine, Tatar döneminde ise 1,93’e gerilediğine dikkat çekti. Eylül 2022 araştırmasında da Cumhurbaşkanlığı, hükümetin ardından en az güven duyulan ikinci kurum olarak sıralandı. Mart 2024’te yine en az güven duyulan kurumlar arasında yer alan Cumhurbaşkanlığı, Ağustos 2025 araştırmasında da düşük güven grubunda kaldı.

Eylül 2026 araştırmasında ise Tufan Erhürman’ın Cumhurbaşkanlığı döneminde kuruma güven puanı 3,28 olarak ölçüldü ve Cumhurbaşkanlığı, polis ve yargının ardından en fazla güven duyulan üçüncü kurum oldu.

Yüzde 85,6: “Ülkede işler yanlış yönde gidiyor”

CMIRS Direktörü Mine Yücel’in araştırmaya ilişkin değerlendirmesinde, ülkede işlerin yanlış gittiğine inananların oranının yüzde 85,6 olduğu belirtildi.

Uzun dönemli trende bakıldığında, işlerin yanlış yönde gittiği algısının dönemsel bir dalgalanmanın ötesinde süreklilik gösterdiğine dikkat çekildi. Bu algının 2022-2023 dönemindeki yüksek seviyelerin ardından 2024’te gerilediği, 2025 sonu ve 2026’nın ilk yarısında ise yeniden yükseldiği kaydedildi.

Araştırmada işlerin yanlış gittiğini düşünenlerin oranında dikkat çekici bir düşüş yaşanmasına karşın, toplumun yalnızca yüzde 14,4’ünün ülkenin doğru yönde gittiğini düşündüğü belirtildi. CMIRS, bu değişimin “memnuniyetin geri gelmesi” yerine “olumsuz algının yoğunluğunda azalma” şeklinde değerlendirilmesinin daha uygun olduğunu kaydetti. İşlerin doğru yönde gittiğine inananların yapısına bakıldığında ise artışın özellikle CTP’ye oy vermeyi düşünen kesim arasında gözlemlendiği belirtildi.

Olumsuz gidiş algısı yıllardır yüksek seviyelerde

Ülkede işlerin yanlış yönde gittiğini düşünenlerin oranı Temmuz 2017’de yüzde 88,82, Aralık 2018’de yüzde 81,16, Mart 2019’da yüzde 75,58, Haziran 2019’da yüzde 80,75, Eylül 2019’da yüzde 69,48 ve Aralık 2019’da yüzde 79,36 olarak ölçüldü.

Mayıs 2020’de yüzde 76,74 olan oran, Haziran 2020’de yüzde 76,9, Eylül 2020’de yüzde 88,26, Aralık 2020’de yüzde 86,63 oldu. Eylül 2021’de yüzde 89, Aralık 2021’de yüzde 93,39 olarak kaydedildi.

Nisan 2022’de yüzde 96,26, Haziran 2022’de yüzde 97,42, Eylül 2022’de yüzde 94,14 ve Aralık 2022’de yüzde 91,74 olarak ölçüldü. Mart 2023’te yüzde 95,2 olan oran, Haziran 2023’te yüzde 93,5, Eylül 2023’te yüzde 90,3 ve Aralık 2023’te yüzde 87,1 oldu.

Mart 2024’te yüzde 83,3, Haziran 2024’te yüzde 82,5, Eylül 2024’te yüzde 83,2 ve Aralık 2024’te yüzde 85,1 olan oran; Mart 2025’te yüzde 87,77, Ağustos ve Eylül 2025’te yüzde 84,4, Aralık 2025’te yüzde 90 olarak kaydedildi.

Mart 2026’da yüzde 90,4’e, Haziran 2026’da yüzde 91,6’ya çıkan oran, Eylül 2026’da yüzde 85,6’ya geriledi.

En önemli sorun ekonomi, ikinci sırada Kıbrıs sorunu

Katılımcılara göre ülkenin en önemli sorunu ekonomik sorunlar oldu. Ekonomik sorunları Kıbrıs sorunu, sağlık sistemi, altyapı ve elektrik sorunu, “yeteneksiz/beceriksiz siyasi liderler” ile artan fiyatlar ve enflasyon izledi.

CMIRS, ekonomik sorunların toplumun en önemli sorunu olarak öne çıkmaya devam ettiğini, Kıbrıs sorununun ikinci sıradaki yerini koruduğunu belirtti. Sağlık sistemi ise bu dönemde yükselerek üçüncü sıraya yerleşti.

Katılımcılara ülkede tek bir sorun çözülecek olsa hangisinin öncelikli olması gerektiği de soruldu. İlk üç sırada hayat pahalılığı, altyapı ve Kıbrıs sorunu yer aldı.

Yüzde 58,71 kendi ekonomik durumunun kötüleşmesini bekliyor

Katılımcıların yüzde 58,71’i iki yıl içerisinde kendi ekonomik durumunun daha kötü olacağını, yüzde 32,06’sı aynı kalacağını belirtti. Ekonomik durumunun daha iyi olacağını düşünenlerin oranı ise yüzde 9,22’de kaldı.

Katılımcıların yüzde 64,33’ü ülke ekonomisinin iki yıl içerisinde daha kötü olacağını, yüzde 27,25’i aynı kalacağını ifade etti. Ekonominin daha iyi olacağını düşünenlerin oranı yüzde 8,41 olarak ölçüldü.

Cumhurbaşkanlığı memnuniyette de üst sıralarda

Kurumlara yönelik memnuniyet sonuçlarında Cumhurbaşkanlığı 3,38 puan aldı. Polis ve yargının memnuniyet puanı 3,53 olurken, Ombudsman 2,98, sendikalar 2,73, medya 2,65, finansal kurumlar 2,51, Meclis 2,44 ve hükümet 2,31 puanda kaldı.

En fazla memnun olunan kurumlar polis ve yargı, Cumhurbaşkanlığı ve Ombudsman; en az memnun olunan kurumlar ise hükümet, Meclis ve finansal kurumlar olarak sıralandı.

Ulaşım ve altyapıda memnuniyetsizlik yüzde 86,95

Araştırmada ulaşım ve altyapıdan memnun olmayanların oranı yüzde 86,95 ile en yüksek seviyede ölçüldü. Ekonomi yönetiminden memnun olmayanların oranı yüzde 81,12, sağlık yönetiminden memnun olmayanların oranı yüzde 80,72, kamu hizmetlerinden memnun olmayanların oranı yüzde 72,29 oldu.

Nüfus kontrolü ve planlamasından memnun olmayanların oranı yüzde 70,88, çevrenin korunmasından memnun olmayanların oranı yüzde 70,28, trafikten memnun olmayanların oranı yüzde 66,66, yolsuzlukla mücadeleden memnun olmayanların oranı yüzde 65,46 olarak kaydedildi.

Eğitimden memnun olmayanların oranı yüzde 61,85, demokrasinin işleyişinden memnun olmayanların oranı yüzde 58,64, yargının siyasi etkilerden bağımsız işlemesinden memnun olmayanların oranı yüzde 55,62, sosyal politika ve destekten memnun olmayanların oranı yüzde 53,61 oldu.

Kıbrıs sorunu görüşmelerinden memnun olmayanların oranı yüzde 50,6, güvenlikten memnun olmayanların oranı ise yüzde 50 olarak ölçüldü.