Sevgül Uludağ’ın Dipkarpaz’da nenesi bıçaklanarag ve yakılarag öldürülen Eptagomili Markos Yanni Marku’yla yabdı’ı bir röportaj serisi var. Bu seri “Eptagomi’den acı hatıralar…” başlı’ıynan yayınnandı. Επτακώμη’nin şimdiki adı Yedikonuk’dur. Markos Yanni Marku bu röportajında 74’den soğram işlenen cinayedlerden bahseder. Bilirsiñiz Karpaz’da hele taha evlerni tergedmeg isdemeyen Gibriyaga gonuşan Gıprızlılar var. Bu insannarmızın sayısı binnernandı. Atilla işgal harekatında evlerni tergedmeyen ancag yıllar içünde gördügleri basgılardan, olanagsızlıglardan dolayı evlerni yurdlarnı tergedmeg zorunda galan Gıprızlılar. Derler ki Karpazdakı yerleşiglernan veya Gıprızlıca gonuşan Gıprızlılarnan, Gipriyaga gonuşan Gıprızlılar uyum içünde yaşar. Eşidler uyum içünde yaşayabilir. Eşid olmayan insannar uyum içünde yaşayamazlar. Devletün gücüne sahib olan devletün gücüne sahib olmayana basgı yapar. Basgı altında galan devletin imtiyaz verdiyi grubun kurallarna uymag zorundadır. Onnara itaad edmeg zorundadır. Buraşdakı devled KKTC deyildir. Türkiya Cumhuriyeti’dir.
Markos Yanni Marku’nun annaddı’ı birinci cinayed 1976’da yaşandı. Marku “Ben köyde değildim o zaman ama şöyle bir şey olmuştu. Tekerlekli sandalyede bir adam vardı… Haralambos Agapiu’ydu adı… 1913 doğumluydu. Tekerlekli sandalyede olduğu için boynuna astığı bir kesede tutardı parasını. Üç-beş liracık tutardı bu kesecikte, boynuna asılı… Birisi gördü bunu, parasını boynuna asılı bir kesede tuttuğunu yani… Geceleyin evine gitti, başına vurdu, öldürdü adamı…” demegdedir. Devamında Marku “Haralambos’u öldüren askerden biri değildi, … olanlardan birisiydi” demegdedir (Uludağ 2018). Haralambos’u yerleşigler mi ödürdü yogsa Gıprızlıca gonuşan Gıprızlılar mı öldürdü, bilmeyig. Ancag buraşdakı önemli detay asgerin deyil sivil gişilerin bu cinayeti işlediyiydi. 1975’de Federe Devleti ilan edildiydi. Savaş biddiydi. Haralambos cinayetini kimler işledi? Failleri bulundu? Haralambos’u öldürenner tutuglandı? Haralambos’u öldürenneri polis soruşdurdu? Sömürge parlementosunda bu cinayed sorgulandı? Sorgulanmadıysa neçün sorgulanmadı?
Markos Yanni Marku’nun annadı’ı ikinci cinayed nenesiynan ilgilidir. Marku’nun nenesi Rizokarpasso’daydı. Dipkarpazlıydı yani. Marku bu cinayetin 74’den 3-4 yıl soğra oldu’unu agdarmagdadır. Yani cinayed 1977-1978 yıllarında gerşegleşdi. Marku “Nenemin adı Maria’ydı, tek başına yaşıyordu – aynı şekilde evine girip parasını aldılar, küçük bir paraydı bu, üç-beş Kıbrıs Lirası yani… Sonra onu öldürdüler, onu parçaladılar bir bıçakla, sonra da evini ateşe verdiler ve onu eviyle birlikte yaktılar…” demegdedir (Uludağ 2018). 1977 veya 1978 yılında Maria bıçagla parçalarına ayrıldı. Soğram Maria’nın evini ve bedenini yagdılar. Dipkarpazda işlenen bu cinayed nasıl bir vahşeddir? Kapraz bölgesinde yerleşiglernan Gipriyaga gonuşan Gıprızlılar uyum içünde nasıl yaşamaya başladı bu cinayedler bir fikir verebilir bize? Maria’yı öldürenneri polis soruşdurdu? Sömürge parlementosunda bu cinayed sorgulandı? Sorgulanmadıysa neçün sorgulanmadı?
Sevgül ablam ayni röportajın içünde Karpaz’da öldürülen bazı Gipriyaga gonuşan Gıprızlıların lisdasını verir.
1.Katina Andrea Yiakalli 50 yaşındaydı. Dipkarpaz’da yaşıyordu. 1976’da önce soyuldu, sonra yüzüne makas saplandı, öldürüldü, sonra da yakıldı.
2.Maria Yiokkaru Lallakuna 75 yaşındaydı. Dipkarpaz’da yaşıyordu. 1977’de önce soyuldu, sonra bıçaklandı ve evi ateşe verildi. Maria evinde yanarak öldürüldü…
3.65 yaşındaki Zaharias Pastunas, bisikletini sürerken birisinin kendisine bilinçli olarak traktörüyle çarpıp öldürdüğü sanılıyor. Sene 1977.
4.Yannis Yorgallas 80 yaşındaydı. 15 yaşındaki bir şahsın, Yannis Yorgallas’ın ekmiş olduğu sısamların bulunduğu tarlada davarını otlatması üzerine buna itiraz edince taşlanarak öldürüldü. Sene 1984 idi. Bu cinayet, kızı Savvu’nun gözleri önünde işlendi…
5.Lefteris Kotsiekkas 60 yaşındaydı. 1977’de bisikletiyle giderken birisi tarafından ağır yaralandı… Hastanede iç kanamadan birkaç saat içerisinde öldü…
6.76 yaşındaki Nikolas Frantziesku, emeklilik maaşını aldığı gün üç kişi tarafından evinde soyuldu ve boğularak öldürüldü. Otopsi yapılmadan ale acele defnedilmiş olduğu anlaşılıyor…
7.Eleni Polidoru Ppolo 72 yaşındaydı, soyuldu ve öldürüldü. Tarih: 2 Aralık 1988…
8.1990 yılında Dimitris Chr. Dimitri ile eşi Florenza Avksente Floru soyguna uğradı, vücutları doğrandı ve ateşe verildi…
9.1991 yılında Maria Lazaridu 74 yaşındaydı… Soyuldu ve öldürüldü.
10.1998’de Lahey’deki Adalet Divanı’na gizlice ifade vermiş ve Karpaz’da yaşananlar konusunda tanıklık etmiş olan 84 yaşındaki Yannis Manitara, bir yıl sonra yani 4 Nisan 1999’da evine giren bazı şahıslar tarafından boynu kırılarak öldürülmüş…
11.31 Ağustos 1999’da 69 yaşındaki Stelyos Harpas, arabasının içinde üzerine benzin dökülerek yakıldı ve öldürüldü (Uludağ 2018).
Jean Christou’nun Cyprus Mail’de agdardı’ı 69 yaşındaki Stelyos Harpas cinayetinde Harpas’ın aylesinin Harpas cinayetini yerleşiglerin gerşegleşdirdiyni iddia eddiglerni yazdı. Christou köşe yazısında Karpaz Bölgesinde Enklav Koordinasyon Komitesi'nin eski başkanı Nikos Falas’ın, katillerin tanınmış iki Türk yerleşig oldu’unu öne sürdü’ünü agdardı. Falas, Charpas cinayetinin 1999 yılına gadar gerşegleşen 27. cinayed oldu’unu agdardı (Christou 1999). Falas’ın ortaya goydu’u iddia çog önemlidir. 1999 yılında gadar Karpaz bölgesinde 27 Gibraya gonuşan Gıprızlı vahşi bir şekilde öldürüldü. 1999 yılından soğra cinayedler biddi? Toblamda 1974’den soğram Karpaz bölgesinde günümüze gadar kaş Gıprızlı öldürüldü?
Bunun yanında 1998’de Lahey’deki Adalet Divanı’na gizlice ifade veren ve Karpaz’da yaşananlar konusunda tanıglıg eden 84 yaşındaki Yannis Manitara’nın kadledilmesi da diggad çekicidir. Manitara’nın olayları anladması ardından öldürülmesi bu olayların hebsinin kapatılması ve Karpaz’da yaşayan diyer Gıprızlıların bu konularnan ilgili gonuşmasını imkansızlaşdırmışdır.
Bazan medyamızda Karpaz’dakı Rumların huzur içünde yaşadı’ıynan ilgili haberler çıkar. Yerleşigler Karpaz’dakı Gıprızlılarnan hişbir sorun yaşamadıglarnı agdarır. Bu huzurun arkasında yatan bu cinayedler deyildir? Karpazdakı Gıprızlıların KKTC kimliyi yogdur. Neçün Karpaz’dakı Gıprızlıların KKTC kimliyi yogdur? Neçün onnar da KKTC yurddaşlarnın sahib oldu’u pütün haglardan yararlanamazlar? Neçün hiş bir hökümed Maronidlerin ve Rumların KKTC vatandaşlı’ı almaları içün mücadele vermedi bunu hökümed programlarna almadı? Biz 1974 yılından soğra verilen pütün vatandaşlıgların yasa dışı oldu’unu savunurkana, bunun insan hag ve özgürlüglerne aykırı oldu’unu, Türkiya’nın Gıprız’a nüfus agdarmasının sömürgeciliyin bir parçası oldu’unu söylediymizde bizi ırgcılıynan suşlayannar neçün kuzeyde galan Maronidlerin ve Rumların insan hag ve özgürlügleri üçün mücadele edmediler? Neden onnarın yaşadı’ı sisdematig imha sürecine seyirci galdılar ve bunnarı yapannara “ırgcılıg” suşlaması yabmadılar? Gıprız’da ırgcılı’ın hadda apartaid rejiminin uygulandı’ı Türg ırgcılı’ı üzerine gurulu bir sisdem var. Ancag gendine aydın deyennerin bir ço’u bu Türg ırgcılı’ını görmezden gelir. Yog sayar. Türg ırgcılı’ının bizlere tanıdı’ı imtiyazın içünde yaşamayı tercih eddig. O Türg ırgcılı’ından biz da nasibimizi almamıza ravmen. Güvenlig Guvvadları Komandanı, Sivil Savunma Teşkilad başganı, Merkez Bankası başganı neçün bir Gıprızlı olamaz? Hangi hökümed, hangı cumhurbaşganı bunnar içün geregli girişimleri başladı? Bunun öncülüyünü yabdı? Bunu yapabileceg cesaredde bir yurdsever “seşilmiş” vardır?
Ne yazdıglarıma ne da okuduglarıma dayanmag güşdür. İnanmag güşdür. Bu cinayedler nasıl işlenir? İnsannarmız neçün öldürülür? Bu cinayedlerin kaçının failleri bulundu? Kaçının bulunmadı? Neçün bunnarnan ilgili kidlesel eylemler yapılmadı? Bu cinayedler neçün normalleşdirildi ve arkası geldi?
Bilirsiñiz polis Türkiya Cumhuriyetine ba’lıdır. Bu cinayedlerin sorgulanmamasından ya da cinayed işleyennerin tutuglanmamasından başda TC sorumludur. Bu cinayedlerin önüne geçilmedi. Caydırıcı cezalar verilmedi. Belkim da hiş ceza verilmedi. Bunnarı arşivlerden araşdırmamız gerekir. Nikos Falas 1999 yılına gadar 27 Cinayed işlendi’ini iddia edmegdedir! Bunun hesabını kim vereceg? Bunun hesabını kim soracag? Karpaz bir tatil cennetidir Türgler içün. Adı olmayan insannarmız içün da faili meşhur cinayedlerin yaşandı’ı bir cehennemdir. Bir yurdun nasıl cehenneme dönüşdüynün gösdergesidir. Kimine tatil cenneti görünen kimine göre Amerikan yerlilernin kapatıldı’ı “Reservation” kambları gibidir.
Gaynag
1-Christou, Jean. 1999. "Enclaved farmer murdered in Karpasia". Cyprus Mail. https://archive.cyprus-mail.com/1999/09/02/enclaved-farmer-murdered-in-karpasia/
2-Uludağ, Sevgül. 2018. “Eptagomi’den acı hatıralar… 5”. Yenidüzen. https://www.yeniduzen.com/eptagomiden-aci-hatiralar-5-12169yy.htm
Bu yazı toplam 193 defa okunmuştur.
