Batı Antarktika'da bulunan ve çökmesinin yol açacağı felaket nedeniyle "Kıyamet Buzulu" olarak adlandırılan Thwaites Buzulu, küresel deniz seviyesindeki yükselmeyi tahmin etme konusunda büyük bir belirsizlik yaratıyor.
Dünyanın en zor ulaşılan yerlerinden birinde bulunan Florida büyüklüğündeki buzul, on yıllardır geri çekiliyor ve eriyen buzları şu anda küresel deniz seviyesindeki artışın yaklaşık yüzde 4'ünü oluşturuyor.
Ancak geri çekilmesinin arkasındaki mekanizmalar son derece karmaşık ve bu da geleceğini kesin olarak haritalandırmayı zorlaştırıyor.
Thwaites çöktüğü takdirde deniz seviyesini 60 santimetreden fazla yükseltecek kadar su barındırdığı için bu hayati bir görev olarak görülüyor. Devasa Antarktika buz tabakasını tutan bir tıpa görevi de gördüğü için, nihayetinde deniz seviyesinin yaklaşık 3 metre yükselmesine yol açarak Miami'den Manila'ya kadar kıyı topluluklarını harap etme potansiyeli taşıyor.
California Üniversitesi ve NASA'nın Jet İtki Laboratuvarı'ndan buzul bilimciler, bu devasa buzulun altında neler olup bittiğini daha iyi yansıttığını söyledikleri yeni bir buz tabakası modeli geliştirdi.
Thwaites'in hızlı geri çekilmesi, buzun deniz tabanından yükseldiği ve okyanus üzerinde bir buz sahanlığı olarak yüzmeye başladığı nokta olan topraklama hattındaki süreçlerden kaynaklanıyor.
Kaliforniya Üniversitesi (UCLA) proje bilimcisi ve araştırmanın baş yazarı Mattia Poinelli, tipik buz tabakası modellerinin topraklama hattını sabit ve çoğunlukla durağan bir yapı olarak görme eğiliminde olmasına rağmen, Dünya'nın büyük okyanusa açılan buzullarının altında farklı bir düzen olduğunu kabul etmeye başladıklarını söyledi.
Uydu verileri, topraklama hattının aslında gelgit pompalaması olarak bilinen bir süreçte kalın buzu kaldırıp indirerek, deniz suyunun gelgitlerle sürekli olarak içeri ve dışarı aktığı, bazen kilometrelerce genişlikte bir "topraklama bölgesi" olduğunu ortaya koyuyor. Poinelli, bunun nispeten sıcak okyanus suyunun buz tabakalarının derinliklerine nüfuz etmesine ve güçlü bir erimeye neden olmasına olanak tanıdığını ifade etti.
Nature Communications dergisinde yayınlanan bulgulara göre bilim insanları modelleri topraklama bölgesi kavramını içerecek şekilde ayarladıklarında, Thwaites'in küresel ısınma olmasa bile 2100 yılına kadar deniz seviyesindeki yükselmeye önceki tahminlerin iki katı olan 3 santimetreye kadar katkıda bulunabileceğini tespit etti.
Thwaites'in üzerinde bulunduğu arazi aşağı doğru eğimli olduğu için buzul eridikçe daha fazla buz sıcak okyanus suyuna maruz kalıyor. Ancak topografya, buzu sabitleyen ve okyanusa daha hızlı akmasını engelleyen iki önemli sualtı sırtı nedeniyle karmaşık bir hal alıyor.
