Bilgisayar Mühendisleri Odasından çağrı: “Çocukların dijital güvenliği yalnızca ailelere bırakılamaz”

Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı Bilgisayar Mühendisleri Odası (BMO), çocukların dijital ortamda karşılaştığı risklerin yalnızca ailelerin sorumluluğuna bırakılamayacağını belirterek kapsamlı koruma politikaları geliştirilmesi çağrısında bulundu. Oda Başkanı Esat Gürhan imzasıyla yapılan açıklamada siber zorbalık, çevrim içi istismar, dolandırıcılık, kişisel veri ihlalleri ve bağımlılık oluşturan dijital tasarımlara dikkat çekildi.

“YASAKLAMAK DEĞİL; KORUMAK, BİLİNÇLENDİRMEK VE SORUMLULUĞU PAYLAŞMAK ZORUNDAYIZ”
BMO, “Çocukların dijital güvenliği yalnızca ailelerin omuzlarına bırakılamaz. Kamu kurumları, eğitim sistemi, internet servis sağlayıcıları, dijital platformlar, medya, akademi, meslek örgütleri ve sivil toplum sorumluluğu paylaşmalı; güvenli tasarım, yaşa uygun koruma, dijital okuryazarlık ve kolay erişilen destek mekanizmaları birlikte işletilmelidir.” açıklamasını yaptı. Risklerin yalnızca ekran süresiyle değil, içeriklerin niteliği, çocuğun çevrim içi temasları, veri işleme yöntemleri ve yaşam dengesiyle değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

PROBLEMLİ SOSYAL MEDYA KULLANIMI YÜZDE 7’DEN YÜZDE 11’E YÜKSELDİ
Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölgesinin 44 ülke ve bölgede yaklaşık 280 bin ergenle yürüttüğü araştırmaya atıfta bulunan BMO, problemli sosyal medya kullanımının 2018’de yüzde 7 iken 2022’de yüzde 11’e yükseldiğini bildirdi. Bu oranların Kıbrıs’ın kuzeyine ait olmadığı özellikle belirtilerek yerel araştırma yapılması istendi.

16 YILDA 60 BİNDEN FAZLA ÖĞRENCİYE EĞİTİM
Eğitim Bakanlığı ve Telsim iş birliğiyle yürütülen Güvenli İnternet Eğitimlerinin 2026’da 16’ncı yılına ulaştığı ve 60 binden fazla öğrenciye eriştiği açıklandı. Yalnızca 2025–2026 öğretim yılında 37 okulda 3 bin 758 öğrenciye yüz yüze eğitim verildi. Eğitimlerde güçlü parola, veri güvenliği, siber zorbalık, dolandırıcılık, güvenilir bilgi ve yardım isteme yolları işlendi. Oda, Erkan Emirzade, Bora Tüccaroğlu, Esat Gürhan, Fatoş Leymoncu Özbingül, Nimet Altınay Hamdi, Medine Albayrak, Ali Candemir, Ali Tüzel, Umur Yılmaz, Cem Gökdel, Hasan Sarper, Togan Çakmak ve Telsim adına Salih Bayır dahil katkı sunanlara teşekkür etti.

DİJİTAL GÜVENLİK PORTALI VE ÇOCUK İNTERNET PAKETLERİ
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 18 Haziran 2026’da hizmete aldığı Dijital Güvenlik Portalı ve ha güçlü bağ kurulmasını istedi. 29 Temmuz’da yürürlüğe giren Güvenli Aile ve Çocuk İnternet Paketlerinin yararlı olduğu ancak tek başına yeterli olmadığı kaydedildi: “Hiçbir filtre, çocukla güvene dayalı iletişimin ve dijital okuryazarlığın yerini tutamaz.” BMO, güvenilir bilgi için BT Kıbrıs Bilim, Bilişim ve Teknoloji Dergisinin takip edilmesini de önerdi.

AVRUPA, AVUSTRALYA VE TÜRKİYE’DEKİ DÜZENLEMELER
BMO açıklamasında, Avrupa Komisyonunun 17 Eylül 2026’da sunduğu EU KIDS Act önerisinin henüz yasalaşmadığı, Avustralya’da belirli sosyal medya platformlarına 16 yaş altındakilerin hesap açmasını önlemeye yönelik yükümlülükler getirildiği belirtildi. Türkiye’de 10 Ekim 2026’da yayımlanan düzenlemenin 1 Kasım’da yürürlüğe gireceği, 15 yaş altındaki kullanıcılar ile 15–17 yaş grubu için farklı yükümlülükler öngördüğü ve mevcut hesapların doğrulanması için 31 Mart 2027’ye kadar geçiş süresi tanıdığı ifade edildi. Oda, farklı ülke modellerinin aynı olmadığını, Kıbrıs’ın kuzeyinde çocuk haklarıyla mahremiyeti birlikte koruyan yerel bir çerçeve gerektiğini vurguladı.

EĞİTİM, GİZLİLİK VE BAĞIMSIZ DENETİM ÇAĞRISI
Oda, dijital vatandaşlık eğitimlerinin müfredata kalıcı biçimde alınmasını, ebeveynler ve öğretmenler için ücretsiz eğitimlerin yaygınlaştırılmasını, internet servis sağlayıcılarının güvenli paketlerini anlaşılır biçimde sunmasını, platformlarda yüksek gizlilik ayarları ve etkili şikayet mekanizmaları kurulmasını, yaş doğrulamada veri minimizasyonu ve bağımsız denetimin esas alınmasını talep etti. Çocukların görüşlerinin politikalara dahil edilmesi ve resmi ihbar-destek kanallarının görünür kılınması da istendi.

BMO, “Bu alan rekabet değil iş birliği alanıdır. Başarının ölçüsü hangi kurumun daha görünür olduğu değil; kaç çocuğun daha güvende olduğu, kaç ailenin doğru bilgiye ulaştığı ve sorun yaşayan bir çocuğun ne kadar hızlı destek alabildiğidir.” açıklamasını yaptı.

Bilgisayar Mühendisleri Odasından çağrı: “Çocukların dijital güvenliği yalnızca ailelere bırakılamaz”