Çileker, ulusal düzeyde bir demans politikasının bulunmadığına dikkat çekerek, “Dünya Sağlık Örgütü ülkeleri ulusal demans planları hazırlamaya çağırıyor. Kıbrıs’ın kuzeyinde ise bugün böyle bir plan bulunmuyor” dedi.
HASTA YAKINLARININ YÜZDE 74’Ü KAMU HİZMETLERİNİ YETERSİZ BULDU
Alzheimer Derneğinin açıklamasında, ülkede kaç kişinin demansla yaşadığının, hastaların tanıya ne kadar sürede ulaştığının ve bakım ihtiyaçlarının bilinmediği belirtildi. Kamuda geriatri hizmetlerinin ve birinci basamak sağlık hizmetlerinden tanı sonrası desteğe uzanan tanımlı bir sistemin bulunmadığına işaret edilerek evde bakım, gündüzlü bakım ve bakım veren ailelere dinlenme olanağı sağlayan desteklerin yetersiz kaldığı kaydedildi.
Derneğin 2018 yılında 800 kişiyle gerçekleştirdiği araştırmada, katılımcıların yüzde 37’sinin ailesinde veya yakın çevresinde Alzheimer hastası bulunduğu, yaklaşık yüzde 90’ının ise evde bakım hizmeti talep ettiği belirlendi. 2024 araştırmasında hasta yakınlarının yüzde 74’ü kamu hizmetlerini “çok yetersiz” olarak değerlendirirken, yüzde 52’si bakım ve tedavi masraflarını karşılamakta zorlandığını bildirdi.
Dernek, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre ailelerin demansla yaşayan yakınlarının bakımı için günde ortalama beş saat emek harcadığını, bu bakım emeğinin yüzde 70’ini ise kadınların üstlendiğini aktardı.
İLK 12 AY İÇİN BEŞ SOMUT ADIM TALEBİ
Alzheimer Derneği, yeni hükümetin ilk 12 ayında uygulanmak üzere bütçesi, takvimi ve ölçülebilir hedefleri bulunan bir Ulusal Demans Eylem Planı hazırlanmasını istedi. Planın Sağlık Bakanlığı öncülüğünde, Sosyal Hizmetler Dairesi, üniversiteler, meslek örgütleri ve bakım verenlerin katılımıyla oluşturulması talep edildi.
Dernek, ilk uygulama paketinde birinci basamak sağlık hizmetlerinde risk azaltma ve erken değerlendirme çalışmalarının başlatılmasını, farklı uzmanlık alanlarının birlikte hizmet vereceği bir Hafıza Değerlendirme ve Destek Birimi kurulmasını önerdi. Ayrıca en az bir geriatri uzmanı kadrosu oluşturulması ve hizmetlerin bütün ilçelere yaygınlaştırılması için takvim hazırlanması istendi.
Bakım veren ailelere eğitim verilmesi, evde bakım yönlendirmesi yapılması, gündüzlü bakım ve ailelerin bakım sorumluluğuna ara verebilmesini sağlayacak desteklerin pilot uygulamalarla başlatılması da talepler arasında yer aldı. Huzurevleri ve bakımevleri için demansa özgü hizmet standartları, denetim ve şikayet mekanizmalarının oluşturulması, ulusal kayıt sistemi kurulması ve her yıl kamuoyuna rapor sunulması gerektiği belirtildi.






