ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin’in Şıncın kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında ilk kez üçlü görüşmede bir araya geldi. Yaklaşık 1,5 saat süren toplantının ardından üç ülke, uluslararası barış ve güvenliğe ilişkin ortak bir deklarasyon yayımladı. Bildiride nükleer savaş riskinin azaltılması, enerji güvenliği ve Birleşmiş Milletler’in reformu öne çıkarken, Ukrayna ve İran’daki savaşlara doğrudan yer verilmedi.
ÜÇLÜ ZİRVE İLK KEZ GERÇEKLEŞTİRİLDİ
Çin’in ev sahipliğinde 19 Kasım’da gerçekleştirilen görüşme, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri olan ABD, Çin ve Rusya liderlerini ilk kez üçlü formatta bir araya getirdi. Görüşme, 17-19 Kasım tarihlerinde Şıncın’da düzenlenen 33. APEC Zirvesi’nin oturum aralarında yapıldı.
Toplantının açılışında konuşan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, üç ülke liderinin ilk yüz yüze üçlü görüşmesinin önemli bir dönüm noktası olduğunu belirtti. Büyük ülkeler arasındaki temasların bir tercih değil, zorunluluk olduğunu ifade eden Şi, dünya istikrarının büyük ülkeler arasındaki barışa bağlı olduğunu söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump ise Şi’ye ev sahipliği dolayısıyla teşekkür ederek üç ülke liderlerinin ilk üçlü toplantısında yer almaktan memnuniyet duyduğunu belirtti. Trump, görüşmenin başlangıcında “Şu an tarih yazıyoruz” ifadesini kullandı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de toplantının düzenlenmesinden dolayı Çin’e teşekkür etti. Rusya, Çin ve ABD’nin İkinci Dünya Savaşı’nda galip gelen ülkeler olduğunu hatırlatan Putin, üç ülkenin uluslararası barış ve güvenliğin korunması konusunda ortak sorumluluk taşıdığını dile getirdi.
Putin, Birleşmiş Milletler Şartı ve uluslararası hukuk sisteminin korunması gerektiğini vurgulayarak küresel ve bölgesel ekonomik ilişkiler, gıda ve enerji güvenliği konularının görüşmede ele alınacağını kaydetti. Ukrayna meselesi dahil bölgesel çatışmaların çözümünde üç ülkenin ortak çıkarları bulunduğunu da ifade etti.
ORTAK BİLDİRİDE NÜKLEER RİSKLER VE BM REFORMU
Yaklaşık 1,5 saat süren üçlü görüşmenin ardından liderlerin ortak bir barış deklarasyonu üzerinde uzlaştığı bildirildi. Açıklamada, nükleer savaşın kazanılamayacağı ve hiçbir zaman yapılmaması gerektiği vurgulanırken, nükleer risklerin azaltılması için diyalog ve iş birliğinin sürdürülmesi gerektiği belirtildi.
Ortak bildiride Birleşmiş Milletler’in reforme edilmesi, uluslararası güvenliğin korunması ve enerji kaynaklarının istikrarlı biçimde tedarik edilmesi gibi başlıklar da yer aldı. Devlet yetkililerinin uluslararası mahkemelerde yargılanmasına ilişkin dokunulmazlık konusunun da deklarasyonda ele alındığı aktarıldı.






