Yeşil Okullar, UNESCO ile küresel bir eğitim hareketinin parçası oldu

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde başlayan, ardından Türkiye ve Londra’ya uzanan Yeşil Okullar Programı, beşinci yılında önemli bir uluslararası başarıya imza attı. Program, UNESCO’nun Greening Education Partnership – Eğitimi Yeşillendirme Ortaklığı ağına katılarak eğitimi iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik odağında dönüştürmeyi amaçlayan küresel hareketin bir parçası oldu.

Kıbrıs Türk Girişimci Kadınlar Derneği (GİKAD) ve Uluslararası Final Üniversitesi koordinasyonunda yürütülen Yeşil Okullar Programı, çevre eğitimini yalnızca sınıflarda anlatılan teorik bir konu olmaktan çıkararak okul kültürüne, günlük yaşama ve öğrencilerin davranışlarına yerleştirmeyi hedefliyor.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı iş birliğiyle okullarda uygulanan program, beş yıllık yolculuğunda her geçen yıl büyüyerek bugün Kuzey Kıbrıs, Türkiye ve Londra’da toplam 100’ün üzerinde okula ulaştı. Öğrenciler, öğretmenler, okul yöneticileri, aileler, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör temsilcileri; daha yeşil, daha adil ve sürdürülebilir bir gelecek oluşturmak amacıyla aynı çatı altında buluştu.

UNESCO’nun 2030 hedefi

UNESCO Greening Education Partnership, 2030 yılına kadar her ülkedeki okulların en az yüzde 50’sini yeşil ve iklime hazır okullara dönüştürmeyi hedefliyor. Yeşil Okullar Programı da UNESCO’nun bu küresel hedefine katkı sağlayarak daha fazla okulun sürdürülebilirlik, iklim değişikliğine uyum, biyolojik çeşitlilik ve su yönetimi alanlarında dönüşmesini destekleyecek.

UNESCO’nun Yeşil Okul Kalite Standardı; sürdürülebilirliğin okul yönetimine, eğitim programlarına, bina ve işletme süreçlerine ve toplumla kurulan ilişkilere bütüncül biçimde yerleştirilmesini öngörüyor. Yeşil Okullar Programı’nın bu uluslararası ağda yer alması, Kuzey Kıbrıs’ta geliştirilen uygulamaların küresel hedeflerle buluşması açısından önemli bir adım oluşturuyor.

Yeşil Okullar Program Koordinatörü Prof. Dr. Şerife Gündüz, UNESCO Greening Education Partnership ağına katılımın önemini şu sözlerle değerlendirdi:

“Beş yıl önce büyük bir inançla çıktığımız bu yolculuk, bugün Kuzey Kıbrıs’ın sınırlarını aşarak Türkiye’ye ve Londra’ya ulaşmıştır. GİKAD ve Uluslararası Final Üniversitesi koordinasyonunda, KKTC Millî Eğitim Bakanlığının değerli iş birliğiyle büyüyen programımızın UNESCO Greening Education Partnership ağına katılması bizler için büyük bir gurur kaynağıdır. Öğretmenlerimizin özverisi, öğrencilerimizin heyecanı ve tüm paydaşlarımızın katkılarıyla daha güçlü adımlar atıyoruz. Hedefimiz yalnızca okul bahçelerini yeşillendirmek değil; çocuklarımızın düşünme biçimlerini, yaşam alışkanlıklarını ve geleceğe bakışlarını dönüştürmektir.”

Yeşil Okullar Programı’nın UNESCO Greening Education Partnership ağına katılması, Kuzey Kıbrıs’ta geliştirilen başarılı uygulamaların uluslararası platformlarda paylaşılması ve farklı ülkelerdeki deneyimlerin programa aktarılması açısından yeni fırsatlar sunacak. Bu gelişme; öğretmenlerin kapasitelerinin güçlendirilmesine, öğrencilerin küresel iklim hareketine daha aktif katılmasına ve okullar arasında yeni uluslararası iş birliklerinin kurulmasına katkı sağlayacak.

Beşinci yılın teması: Biyolojik Çeşitlilik ve Su

Yeşil Okullar Programı’nın 2026–2027 eğitim yılı teması “Biyolojik Çeşitlilik ve Su” olarak belirlendi. Yeni dönemde öğrencilerin suyun yaşam ve ekosistemler açısından önemini kavramaları, Kıbrıs’ın biyolojik çeşitliliğini tanımaları ve doğal varlıkların korunmasına yönelik sorumluluk geliştirmeleri hedefleniyor.

Okullarda su tasarrufu, yağmur suyu hasadı, kuraklık, iklim değişikliğine uyum, su ekosistemlerinin korunması ve biyolojik çeşitlilik konularında uygulamalı çalışmalar gerçekleştirilecek. Öğrenciler okullarındaki su kullanımını izleyecek, gereksiz tüketimi ve su kayıplarını belirleyecek ve tasarruf sağlayacak çözümler geliştirecek.

Kıbrıs’ın endemik bitki ve hayvan türlerinin tanıtılması, okul çevresindeki canlı çeşitliliğinin gözlemlenmesi, doğal yaşam alanlarının korunması, yağmur suyu hasadı sistemleri, kurakçıl peyzaj uygulamaları ve su ayak izinin azaltılması da yeni dönemin öncelikleri arasında yer alacak.

Prof. Dr. Şerife Gündüz, programın gelecek vizyonunu şöyle ifade etti:

“Her öğrencinin yaşadığı çevreyi tanımasını, sevmesini ve korumasını istiyoruz. Çünkü doğayı korumak tanımakla, toplumsal dönüşüm ise eğitimle başlar. UNESCO ortaklığıyla yerelde oluşturduğumuz bilgi ve deneyimi küresel ölçekte paylaşacak, dünyadaki başarılı örneklerden öğrenerek programımızı daha da güçlendireceğiz. UNESCO’nun 2030 yılına kadar her ülkedeki okulların en az yüzde 50’sini yeşil ve iklime hazır okullara dönüştürme hedefine katkı koyacağız. Kuzey Kıbrıs’tan başlayan bu yeşil eğitim hareketinin çok daha fazla çocuğa, öğretmene ve okula ulaşması için çalışmayı sürdüreceğiz.”