Türkiye “Mavi Vatan”ı yasaya taşıyor: Ege ve Doğu Akdeniz için yeni çerçeve

Türkiye “Mavi Vatan”ı yasaya taşıyor: Ege ve Doğu Akdeniz için yeni çerçeve

AK Parti, Karadeniz, Ege ve Doğu Akdeniz’i kapsayacak “Mavi Vatan Kanunu” teklifini yılbaşından önce TBMM’ye sunmaya hazırlanıyor. Düzenlemeyle Türkiye’nin deniz yetki alanlarının sınırları, münhasır ekonomik bölgelerde yapılacak faaliyetler ve “gri alanlar” olarak tanımlanan kayalıkların hukuki statüsü tek bir çerçeve altında toplanacak.

Bugün Kıbrıs

Türkiye, “Mavi Vatan” doktrinini iç hukukta daha kapsamlı bir yasal çerçeveye taşımaya hazırlanıyor.

Habertürk’ten Buse Gençtürk’ün 24 Ekim tarihli haberine göre AK Parti, Türkiye’nin denizlerdeki egemenlik hakları ve ulusal çıkarlarına ilişkin düzenlemeleri tek bir kanunda toplamak üzere çalışmalarını son aşamaya getirdi.

Teklif metninin kasım ayında yazılmaya başlanması ve yılbaşından önce TBMM’ye sunulması hedefleniyor.

EGE’DE 6, AKDENİZ’DE 12 MİL
Hazırlanan düzenlemede Türkiye’nin deniz yetki alanlarının genişliği ve sınırlarının nasıl belirleneceğine ilişkin temel kuralların yer alması planlanıyor.

Taslakta Ege Denizi’nde karasularının 6 deniz mili, Karadeniz ve Akdeniz’de ise 12 deniz mili olduğu hükmünün yer alması öngörülüyor.

Türkiye’nin mevcut 1982 tarihli Karasuları Kanunu karasularını düzenliyor; ancak kıta sahanlığı, münhasır ekonomik bölge ve diğer deniz yetki alanlarını tek bir kapsamlı yasada bir araya getiren bir çerçeve bulunmuyor.

Yeni teklif bu alanları tek metinde toplamayı hedefliyor.

MEB’DE ANKARA’NIN İZNİ GEREKECEK
Teklifin dikkat çeken hükümlerinden biri Türkiye’nin münhasır ekonomik bölgesindeki faaliyetler için getirilecek izin sistemi.

Habertürk’e göre ekonomik, bilimsel ve çevresel faaliyetlerin Ankara’nın iznine tabi olması planlanıyor.

Deniz yatağı ve deniz tabanının altındaki faaliyetler de bu kapsamda değerlendirilecek.

Bu düzenleme özellikle Doğu Akdeniz’de enerji araştırmaları, denizaltı kabloları ve bilimsel araştırma faaliyetleri açısından önem taşıyor.

“GRİ ALANLAR” DA YASAYA GİRECEK
Teklifte Ege’de yıllardır Türkiye ile Yunanistan arasında tartışma konusu olan kayalık ve adacıkların hukuki tanımına da yer verilmesi bekleniyor.

Habertürk, kamuoyunda “gri alanlar” olarak bilinen kayalıkların statüsünün uluslararası deniz hukuku çerçevesinde düzenlemeye dahil edilmesinin planlandığını yazdı.

Yunanistan ise Ege’de egemenliği konusundaki Türk itirazlarını reddediyor.

Bu nedenle düzenlemenin özellikle Atina’da yeni diplomatik tartışmalara yol açması bekleniyor.

FİDAN DAHA ÖNCE “ULUSAL MEVZUAT” DEMİŞTİ
Mavi Vatan yasa hazırlığı yeni değil.

Haziran ayında Yunanistan Dışişleri Bakanı Giorgos Gerapetritis, Türk mevkidaşı Hakan Fidan’a düzenlemeyle ilgili kaygılarını iletmişti.

Türk Dışişleri kaynaklarına göre Fidan, deniz yetki alanları yasasının “Türkiye’nin ulusal mevzuatı” olduğunu vurgulamış ve Türkiye’nin uluslararası hukuka saygılı bir ülke olduğunu söylemişti.

Fidan ayrıca Doğu Akdeniz’in gerilim değil işbirliği alanı olması gerektiği mesajını vermişti.

TÜRKİYE–LİBYA MUTABAKATININ HEMEN ARDINDAN
Yasa hazırlığının yeniden gündeme gelmesi zamanlama açısından da dikkat çekiyor.

Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, 20 Ekim’de Türkiye ile Libya arasında 2019’da imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını onayladı.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de bunun ardından “Mavi Vatan doktrininin hukuki zeminde ilerlediğini” açıkladı.

ABD Dışişleri Bakanlığı ise Kathimerini’ye verdiği yanıtta Türkiye–Libya mutabakatının onaylanmasını “provokatif ve yapıcı olmayan” bir gelişme olarak nitelendirdi.

KIBRIS’I DA DOĞRUDAN İLGİLENDİRİYOR
Yeni yasal çerçeve yalnızca Ege’yi değil Doğu Akdeniz’i de kapsayacak.

Türkiye son haftalarda Kıbrıs çevresindeki deniz alanlarında art arda NAVTEX yayımlarken, Kıbrıs Cumhuriyeti bu duyurulara karşı NAVTEX’lerle yanıt veriyor.

Türkiye–Kıbrıs’ın kuzeyi doğal gaz boru hattı çalışmaları, Great Sea Interconnector ve denizaltı veri kabloları nedeniyle deniz yetki alanları tartışması yeniden yoğunlaşmış durumda.

Bu nedenle “Mavi Vatan Kanunu”, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de bugüne kadar diplomatik ve siyasi tezlerle savunduğu deniz yetki alanı yaklaşımını daha kapsamlı biçimde iç hukuka taşıma girişimi olarak öne çıkıyor.

Metnin kasım ayında yazılması, teklifin ise yılbaşından önce TBMM’ye sunulması hedefleniyor.