A+
A-
Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi'nin Türkiye ile 2019 yılında imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasını onaylaması, Doğu Akdeniz'de yeni bir diplomatik tartışmaya neden oldu. Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti anlaşmayı hukuka aykırı olarak nitelendirirken, Avrupa Birliği iki ülkeye destek açıkladı. Türkiye ise kararı memnuniyetle karşıladı.
Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, Türkiye ile 2019 yılında imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşmayı 20 Ekim'de onayladı. Doğu Akdeniz'de Türkiye ile Libya'nın deniz yetki alanlarının birbirine komşu olduğunu kabul eden anlaşma, Yunanistan, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği'nin (AB) tepkisini çekti.
Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti, anlaşmanın üçüncü ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiği görüşünü dile getirirken, AB de iki ülkeyle dayanışma içerisinde olduğunu açıkladı.
Yunanistan: Anlaşma geçersiz ve hukuki dayanaktan yoksun
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, Libya Temsilciler Meclisi'nin kararını reddederek, anlaşmanın uluslararası deniz hukukuna aykırı olduğunu belirtti.
Bakanlık, Türkiye ile Libya'nın deniz yetki alanlarını sınırlandırmaya dayanak oluşturacak karşılıklı veya bitişik kıyılara sahip olmadığını, anlaşmanın Yunan adalarının haklarını göz ardı ettiğini ifade etti.
Yunanistan, anlaşmanın onaylanmasının hukuki niteliğini değiştirmediğini belirterek, egemenlik haklarını korumak için gerekli adımları atacağını açıkladı.
Kıbrıs Cumhuriyeti: Yasa dışı, geçersiz ve hükümsüz
Kıbrıs Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı da kararı kınayarak, anlaşmayı “yasa dışı, geçersiz ve hükümsüz” olarak nitelendirdi.
Bakanlık, anlaşmanın Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin ilkelerine ve adaların münhasır ekonomik bölge ile kıta sahanlığı haklarına ilişkin uluslararası teamül hukukuna aykırı olduğunu belirtti.
Kıbrıs Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos ile Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis de gelişmenin ardından telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
AB: Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin yanındayız
AB Konseyi Başkanı António Costa ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ortak açıklamalarında Libya parlamentosunun kararından derin üzüntü duyduklarını bildirdi.
İki lider, anlaşmanın üçüncü ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini ve deniz hukukuna uygun olmadığını belirterek, Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti ile dayanışmalarını yineledi.
Avrupa Parlamentosu Milletvekili Elissavet Vozemberg-Vrionidi de kararı kınarken, Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola dile getirilen endişeleri paylaştığını belirtti. Kıbrıs'ın güneyindeki DİSİ de anlaşmaya tepki gösterdi.
Türkiye kararı memnuniyetle karşıladı
Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Libya parlamentosunun kararını iki ülkenin Doğu Akdeniz'deki ortak hak ve çıkarlarının korunması açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi.
KKTC Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu da Cyprus Mail'e yaptığı açıklamada kararı “Harika haber” sözleriyle karşıladı.
Türkiye, CHP Genel Başkanı Özgür Özel ise AB liderlerinin tutumuna tepki göstererek, Türkiye ve Libya'nın iki egemen devlet olduğunu, karşılıklı hak ve çıkarları doğrultusunda yaptıkları anlaşmaların siyasi tercihler nedeniyle yok sayılamayacağını belirtti.
Anlaşmazlığın temelinde deniz yetki alanları var
Türkiye ile Libya arasında 2019 yılında imzalanan anlaşma, iki ülkenin Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarının sınırlarını belirlemeyi amaçlıyor. Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti ise anlaşmanın adaların deniz yetki alanlarına ilişkin haklarını göz ardı ettiği görüşünde.
Türkiye, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne taraf değil. Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti ise sözleşmeye taraf ülkeler arasında bulunuyor.
