Tarım Bakanı Çavuş: Son 3 yılda 25 bin dönüm araziye ulaştı

“Su 25 bin dönüm araziye ulaştı”… Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, Türkiye’den gelen suyun son üç yılda 25 bin dönüm araziye ulaştırıldığını belirterek, 207 kilometrelik boru hattının tamamlandığını ve 78 köyün daha suya kavuşacağını açıkladı. Mesarya Sulama Hattı’nın ilk etabının tamamlandığını kaydeden Çavuş, ikinci etap çalışmalarının ardından Mesarya’nın 2027’de suyla buluşturulmasının hedeflendiğini söyledi.

Taha Can GÜRLEK

Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, KIBRIS TV’de Halil Esendağlı’nın sunduğu “Her Şey Masada” programında Türkiye’den KKTC’ye gelen suyun tarımsal kullanımına yönelik çalışmalar ve 2027 hedefleri başta olmak üzere tarım ve hayvancılık sektöründeki gelişmeleri değerlendirdi.

Türkiye’den gelen suyun son üç yılda 25 bin dönüm araziye ulaştırıldığını belirten Çavuş, 207 kilometrelik boru hattının tamamlandığını ve 78 köyün daha suya kavuşacağını açıkladı. Çavuş, kaçak etle mücadele, doğal afetlerin üreticilere etkisi ve narenciye ödemelerine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Türkiye’den gelen su 25 bin dönüm araziye ulaştı

Türkiye’den KKTC’ye gelen suyun tarımsal kullanımına yönelik çalışmalar hakkında da bilgi veren Çavuş, son üç yılda yaklaşık 25 bin dönüm araziye tarımsal su ulaştırıldığını söyledi.

Çavuş, “Biz son üç yıl içerisinde 25 bin dönüm araziye 16 bar basınçlı su veriyoruz. Yılda 9 milyon metreküp bu suyu üreticimizle, verimli topraklarla ve kaliteli suyla buluşturduk.” dedi.

Güzelyurt bölgesinde suyun kullanımının artırılmasıyla yaş sebze üretim kapasitesinin de yükseldiğini belirten Çavuş, yaklaşık 4 bin dönümlük alanda yaş sebze üretimi gerçekleştirildiğini ifade etti.

Projenin yalnızca boru hattı döşenmesinden ibaret olmadığını vurgulayan Çavuş, suyun tarımsal kullanımının yanı sıra içme ve kullanma amaçlı kullanımının da birlikte planlanması gerektiğini söyledi.

“207 kilometrelik boru hattını tamamladık”

Türkiye’den gelen içme ve kullanma suyunun KKTC genelinde daha fazla köye ulaştırılması için çalışmaların sürdüğünü belirten Çavuş, uzun yıllardır bekleyen 207 kilometrelik boru hattının üç yıl içerisinde tamamlandığını açıkladı.

Çavuş, “Üç yıl içerisinde 207 kilometre boru çekimini tamamladık. 78 köyümüzde artık en kısa sürede bu suyu vermeye başlayacağız.” dedi.

Çalışmaların Dipkarpaz’a kadar sürdüğünü belirten Çavuş, “Anavatandan gelen sudan almayan köy kalmayacak.” ifadelerini kullandı.

Mesarya Sulama Hattı’nın ilk etabının tamamlandığını da açıklayan Çavuş, ikinci etap için fizibilite ve harita çalışmalarının tamamlandığını söyledi. Çalışmaların hızlandırıldığını belirten Çavuş, suyun 2027’de Mesarya ile buluşturulmasının hedeflendiğini kaydetti.

“Kimseden korkumuz ve çekincemiz yok”

Kaçakçılıkla mücadele kapsamında yürütülen soruşturmanın sürdüğünü belirten Çavuş, bakanlığın çalışmalarını kamuoyuna açık şekilde yürüttüğünü söyledi. Çavuş, “Bizim yapmış olduğumuz çalışma ortada. Kimseden korkumuz, çekincemiz yok. Saklanmadan işimizin peşindeyiz.” dedi.

Tarım sektöründeki temel hedeflerinin ülkenin kendi kendine yeterliliğini artırmak olduğunu vurgulayan Çavuş, nüfus artışıyla birlikte üretimin de artırılması gerektiğini ifade etti. Çavuş, ülkenin mevcut durumda kendi kendine yetebilecek üretim kapasitesine sahip olduğunu belirterek, “Nüfusumuz artarken bizim ürettiğimizle kendi kendine yetebilen bir noktada olmamız gerekiyor. Biz şu anda kendi kendimize yetebilen bir noktadayız.” diye konuştu.

Doğal afetlerin ardından zarar tespitleri sürüyor

Son dönemde Güzelyurt ve Altınova bölgelerinde yaşanan doğal afetlerin ardından yürütülen zarar tespit çalışmalarına da değinen Çavuş, iklim değişikliğinin doğal afetlerin sıklığını artırdığını söyledi.

Genel Tarım Sigortası Fonu kapsamında son üç yılda yaklaşık 1,5 milyar TL ödeme yapıldığını açıklayan Çavuş, 2026 yılında da zarar tespitlerinin tamamlanmasının ardından üreticilere yönelik ödemelerin sürdüğünü belirtti.

Güzelyurt’ta etkili olan son dolu yağışının geniş bir alanı etkilediğini kaydeden Çavuş, yaklaşık 1300 üreticinin bakanlığa başvurduğunu ifade etti. Çavuş, “1300 üreticinin ve üretim alanının kontrol edilmesi çok da kolay değil. O yüzden hızlıca işe girdik.” diyerek barınak, yaş sebze ve zeytin ağaçlarındaki zararların tespitinin tamamlandığını söyledi.

Çavuş, bir sonraki aşamada narenciye alanlarındaki zararların tespit edileceğini belirterek, “En kısa süre içerisinde üreticimizi tazmin edeceğiz.” dedi.

Narenciyede 607 milyon TL ödeme yapıldı

Narenciye üreticilerine yönelik ödemelerde yaşanan sürece de değinen Çavuş, üreticilerin yaşadığı sıkıntıların yalnızca bakanlık kaynaklı değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Narenciye sektörünün üretimin yanı sıra pazarlama açısından da ciddi risklerle karşı karşıya olduğunu belirten Çavuş, bölgede yaşanan savaşların ihracat ve pazarlama süreçlerini doğrudan etkilediğini ifade etti. Çavuş, “Tarım sektörü üstü açık bir fabrikadır, canlı bir sektördür. Sadece üretim alanındaki riskleri değil, pazarlama noktasındaki riskleri de ortadadır.” dedi.

Narenciye sezonunda özel sektörün alımlarındaki daralmanın üreticileri etkilediğini kaydeden Çavuş, bakanlık olarak sürecin tamamlanması için çalışmaların sürdüğünü belirtti.

Bugüne kadar yaklaşık 607 milyon TL ödeme yapıldığını açıklayan Çavuş, bu miktarın toplam hasadın yaklaşık yüzde 75’ine karşılık geldiğini söyledi. Geri kalan ödemelerin de en kısa sürede tamamlanacağını belirten Çavuş, “Şu ana kadar 607 milyonluk dev bir ödeme yaptık. Geriye kalan kısmı da en kısa sürede bitireceğiz.” ifadelerini kullandı.

Hasatta 90 bin tonluk ürün depolandı

2025-2026 hasat döneminde elde edilen ürünlerin depolanması konusunda da değerlendirmelerde bulunan Çavuş, hedeflerinin tek bir tane dahi ürünün dışarıda kalmaması olduğunu söyledi.

Bu kapsamda yaklaşık 87-90 bin ton civarında ürünün depolandığını açıklayan Çavuş, bunun önemli bir başarı olduğunu ifade etti.
Çavuş, “Hedefimiz bir damla, bir tek tanenin dahi dışarı dökülmemesiydi. Bunu da çok şükür arkadaşlarımızla birlikte başardık.” dedi.

Toprak Ürünleri Kurumu’ndaki yapısal sorunların çözümü için de çalışmalar yürüttüklerini belirten Çavuş, geçmiş dönemlerden kalan borçların ödendiğini ve kurumun depolama kapasitesinin artırılması için yatırımlar yapıldığını söyledi.

Arıcılıkta destek 24 milyon TL’ye çıkarıldı

Arıcılık sektörünün son yıllarda profesyonelleşmeye başladığını ifade eden Çavuş, sektöre verilen desteklerin artırıldığını söyledi.

2024 yılında 5 milyon TL olan desteğin 2025’te 11,5 milyon TL’ye, 2026’da ise 24 milyon TL’ye çıkarıldığını açıklayan Çavuş, arıcılık sektörünün kendi kendine yeterlilik noktasına geldiğini kaydetti.

Çavuş, “Artık arıcılık bir hobi üretiminden çıkıyor, bir meslek haline geliyor.” dedi. Kuraklığın arıcılık sektörünü de etkilediğine işaret eden Çavuş, arıların beslenmesine yönelik arı keki desteği sağlandığını ve sektörün büyümesine katkı sunulduğunu ifade etti.