Rum Yüksek Mahkemesi’nden Türkiye lehine karar: Girne’deki mülkiyet davasında tazminat yolu kapandı
Kıbrıs Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesi, Girne’deki taşınmazlarını kullanamadıkları gerekçesiyle Türkiye’den tazminat talep eden iki Kıbrıslı Rum’un başvurusunu oy birliğiyle reddetti. Böylece Türkiye aleyhine verilen toplam 71 bin 740 euroluk tazminat hükmünü ortadan kaldıran 2024 tarihli istinaf kararı yürürlükte kaldı. Karar, Türkiye’nin “egemenlik dokunulmazlığı” savunması bakımından önemli olsa da Taşınmaz Mal Komisyonu’nun statüsünü yeniden belirlemiyor ve kuzeydeki müteahhitler, emlakçılar ve alıcılar hakkında yürütülen ayrı ceza soruşturmalarını ortadan kaldırmıyor.
Bugün Kıbrıs
Kıbrıs Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesi, Girne’deki taşınmazlarının kullanımından mahrum bırakıldıklarını ileri sürerek Türkiye Cumhuriyeti aleyhine dava açan iki Kıbrıslı Rum’un başvurusunu reddetti.
15 Ekim 2026 tarihli kararda, davacıların daha önce verilen istinaf hükmünün üçüncü derece yargılamada yeniden incelenmesi talebinin yasal şartları karşılamadığına hükmedildi. Karar oy birliğiyle alındı.
2019’DA TÜRKİYE ALEYHİNE TAZMİNATA HÜKMEDİLMİŞTİ
Davanın geçmişi 2019’a uzanıyor.
İlk derece mahkemesi 30 Eylül 2019’da davacılardan birine 33 bin 440 euro, diğerine ise 38 bin 300 euro olmak üzere toplam 71 bin 740 euro tazminat ödenmesine karar verdi.
Ancak aynı mahkeme, davacıların taşınmazların mülkiyetine ilişkin bazı tespit talepleriyle Taşınmaz Mal Komisyonu ve kuzeydeki Yüksek İdare Mahkemesi’nin geçersiz sayılmasına yönelik istemlerini kabul etmedi.
İSTİNAF: TÜRKİYE RUM MAHKEMELERİNDE BU ŞEKİLDE YARGILANAMAZ
Türkiye kararı istinafa taşıdı.
Kıbrıs Cumhuriyeti İstinaf Mahkemesi, 31 Ekim 2024’te ilk derece mahkemesinin tazminat kararını bozdu. Mahkeme, uluslararası hukuktaki devletlerin egemenlik dokunulmazlığı ilkesine dayanarak Türkiye’nin egemenlik yetkilerinin kullanımına ilişkin işlemleri nedeniyle Kıbrıs Cumhuriyeti mahkemelerinde bu şekilde yargılanamayacağı sonucuna vardı.
İki davacı bunun üzerine Yüksek Mahkeme’ye başvurdu; egemenlik dokunulmazlığı değerlendirmesinin yanlış olduğunu ve mülkiyet ile adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini savundu.
Yüksek Mahkeme ise bu iddiaların esasına girerek yeni bir hüküm kurmak yerine, üçüncü derece inceleme için gereken koşulların oluşmadığına karar verdi.
Böylece 71 bin 740 euroluk tazminatı ortadan kaldıran 2024 tarihli istinaf hükmü geçerliliğini korudu.
TÜRKİYE BASINI KARARI “TÜRKİYE LEHİNE” DİYE DUYURDU
Karar 18 ve 19 Ekim’de Türkiye basınında geniş biçimde yer aldı. Haberlerde Yüksek Mahkeme’nin kararı “Türkiye lehine” bir sonuç olarak aktarılırken, tazminat hükmünün ortadan kalktığı özellikle vurgulandı.
Ancak kararın kapsamını doğru okumak gerekiyor: Yüksek Mahkeme, kuzeydeki mülkiyet meselesinin esasına ilişkin genel bir karar vermedi; TMK’yı yeni baştan geçerli ya da geçersiz ilan etmedi ve kuzeydeki taşınmazların hukuki statüsüne ilişkin bütün uyuşmazlıkları sonuçlandırmadı.
TMK AÇISINDAN NE ANLAMA GELİYOR?
Taşınmaz Mal Komisyonu’nun 2 Ekim 2026 tarihli resmî verilerine göre Komisyon’a bugüne kadar 8 bin 807 başvuru yapıldı; bunların 3 bin 757’si sonuçlandırıldı. Kararlaştırılan toplam tazminat miktarı 768 milyon 594 bin 23 sterline ulaştı.
AİHM tarafında ise TMK’yı doğrudan ilgilendiren ayrı ve önemli bir dosya hqlen açık.
AİHM, Mayıs 2026’da Hadjikyriacos ve diğerleri/Türkiye dahil sekiz başvuruyu Türkiye’ye iletti. Bu dosyalar, TMK’nın verdiği tazminat kararlarının uygulanmaması ve ödemelerin gecikmesiyle ilgili. Dolayısıyla TMK’nın “etkili iç hukuk yolu” niteliği bakımından asıl kritik Avrupa süreci hqlen devam ediyor.
MÜTEAHHİTLER İÇİN CEZA RİSKİ DEVAM EDİYOR
Yüksek Mahkeme’nin Türkiye’ye yönelik tazminat davasındaki kararı, Kıbrıs Cumhuriyeti makamlarının kuzeydeki Rum taşınmazları üzerinde inşaat, satış veya pazarlama yaptığı iddia edilen kişi ve şirketlere yönelik cezai soruşturmalarını etkilemiyor.
Kıbrıs Cumhuriyeti daha önce kuzeydeki projelerle bağlantılı dört Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı hakkında uluslararası tutuklama emri çıkardı. Yetkililer bu kişilerin AB sınırları içinde yakalanmaları halinde Kıbrıs Cumhuriyeti’ne iade edilmelerini talep edebiliyor.
Bu politikanın somut etkisi de sürüyor. Ağustos 2026’da, kuzeydeki Rum taşınmazlarının satışına aracılık etmekle suçlanan Litvanyalı bir emlakçı Fransa’da Avrupa tutuklama emriyle yakalandı ve Fransız mahkemesi kişinin Kıbrıs Cumhuriyeti’ne iadesine karar verdi.
Dolayısıyla Türkiye’ye karşı sivil tazminat davasının düşmesi, bireysel müteahhitler, şirket yöneticileri, emlakçılar veya satış aracılarının Avrupa’da karşılaşabileceği tutuklama ve iade riskini ortadan kaldırmış değil.
AYKUT DOSYASI DA EMSAL OLMAYA DEVAM EDİYOR
En dikkat çekici örneklerden biri İsrailli müteahhit Simon Aykut dosyası.
Aykut, kuzeyde Rumlara ait taşınmazların geliştirilmesi ve satışıyla bağlantılı suçlamalar kapsamında 2025’te beş yıl hapis cezasına çarptırıldı. Daha sonra cezasının kalan bölümünü İsrail’de çekmek üzere transfer edildi.
Kıbrıs Cumhuriyeti Meclisi’nde ise Aykut’un şirketiyle bağlantılı bazı projelerde inşaatların yeniden başlaması ayrıca tartışıldı. Milletvekilleri, Avrupa tutuklama emirlerinin etkinliği ve kuzeyde devam eden projelere karşı hangi hukuki araçların kullanılabileceğini gündeme taşıdı.
