Rum basını: GSI için Kıbrıs-Girit arasında deniz tabanı araştırmaları başlıyor; NAVTEX yayımlanacak

Cyprus Mail’in Fileleftheros gazetesine dayandırdığı haberine göre, GSI bağlantısı kapsamında kabloların döşenmesi öncesinde deniz tabanı araştırmalarına başlanacak.

Kıbrıs ile Girit arasındaki gemileri deniz tabanı araştırmaları konusunda bilgilendirmek amacıyla “mümkün olan en kısa sürede” NAVTEX yayımlanacağı kaydedildi.

Fileleftheros gazetesi, Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in son günlerde konuyu görüştüğünü ve NAVTEX’in mümkün olan en erken tarihte yayımlanması konusunda anlaşmaya vardıklarını yazdı.

NAVTEX İÇİN MERİDİAM VE NEXANS'IN KARARI BEKLENİYOR

Habere göre NAVTEX, Interconnector projesinin çoğunluk hissedarı Fransız varlık yönetimi şirketi Meridiam ile Fransız kablo üreticisi Nexans’ın, “bundan sonraki faaliyetlerinin operasyonel bölümüne ilişkin kritik kararlar” üzerinde anlaşmasının ardından yayımlanacak.

Söz konusu “kritik kararların”, deniz tabanı araştırmalarını hangi şirketlerin gerçekleştireceğinin belirlenmesini ve araştırmalar için bir takvim hazırlanmasını kapsadığı belirtildi.

Yunanistan Bağımsız Elektrik İletim Sistemi Operatörü ADMİE’nin, Meridiam’ın bu ayın başlarında projede çoğunluk hissesini satın almasına kadar Interconnector projesinin sahibi olduğu hatırlatıldı.

ADMİE’nin deniz tabanı araştırmalarının yaklaşık yüzde 60’ının tamamlandığını açıkladığı aktarıldı.

KALAN YÜZDE 40'LIK BÖLÜM TARTIŞMALI SULARDA

Araştırılması gereken deniz tabanının kalan yüzde 40’lık bölümünün hem Yunanistan hem de Türkiye’nin hak iddia ettiği tartışmalı sularda bulunduğu belirtildi.

Bu çelişen deniz yetki alanı iddialarının daha önce de Kıbrıs ile Yunanistan arasındaki deniz tabanı araştırmalarının yürütülmesini engellediği ifade edildi.

Haberde, 2024 yılında İtalyan araştırma gemisi Ievoli Relume’un Türkiye’nin kendi deniz yetki alanı olduğunu düşündüğü sulara girmesinin ardından Türk savaş gemilerinin bölgeye gönderildiği hatırlatıldı.

Türk savaş gemilerinin araştırma gemisine bölgeden ayrılması için eşlik ettiği, Yunanistan’ın da bunun üzerine bölgeye bazı savaş gemileri gönderdiği aktarıldı.

Avrupa Komisyonu’nun ise o dönemde Türkiye’den “iyi komşuluk ilişkilerine ve anlaşmazlıkların barışçıl çözümüne açıkça bağlı kalmasını ve bunu teşvik etmesini” beklediğini açıkladığı belirtildi.

DENİZ YETKİ ALANLARI KONUSUNDAKİ ANLAŞMAZLIK

Habere göre deniz sularının statüsüne ilişkin anlaşmazlığın temelinde adaların kendi münhasır ekonomik bölgelerini (MEB) oluşturup oluşturmadığı konusundaki farklı görüşler bulunuyor.

Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne (BMDHS) dayanarak adaların kendi MEB’lerini oluşturduğunu savunuyor.

BMDHS’ye taraf olmayan Türkiye ise adaların MEB oluşturmadığını belirtiyor.

Türkiye’nin yaklaşımına göre, hem Kıbrıs hem de Girit’in sahip olduğu kabul edilen 12 deniz mili genişliğindeki karasularının ötesinde, Kıbrıs ile Girit arasındaki deniz alanı Türkiye’ye ait.

Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin görüşüne göre ise adalar tam yetkili bir MEB oluşturuyor.

Bu görüş doğrultusunda Yunanistan ile Kıbrıs’ın münhasır ekonomik bölgelerinin, Yunanistan’ın yerleşim bulunan en doğudaki adası olan Meis’in güneyinde birbirine sınır oluşturduğu savunuluyor.