Philenews: Liderlerin üç saatlik görüşmesi GYÖ’lerdeki görüş ayrılığını açığa çıkardı

Tufan Erhürman ile Nikos Hristodulidis arasında başlangıçta yaklaşık bir saat sürmesi beklenen görüşme, tarafların gündemindeki farklı konuların ele alınmasıyla üç saate uzadı.

Philenews’in analizine göre toplantıda Birleşmiş Milletler tarafından gündeme getirilen güven yaratıcı önlemlerin yanı sıra Kıbrıs Türk tarafının talepleri de ayrıntılı biçimde görüşüldü.

Gazete, liderlerin güven yaratıcı önlemlerin kapsamı ve amacı konusunda farklı yaklaşımlara sahip olduğunu ileri sürdü.

ERHÜRMAN’DAN İKİ AYRI GÜNDEM
Philenews, Erhürman’ın açıklamalarından hareketle Kıbrıs Türk tarafının iki farklı gündem izlediği değerlendirmesinde bulundu.

İlk gündemde BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs ziyareti ile 2025 yılında Cenevre ve New York’ta gerçekleştirilen genişletilmiş toplantılarda ele alınan konuların bulunduğu belirtildi.

Bunlar arasında yeni geçiş noktalarının açılması ve mayın temizleme çalışmaları yer alıyor.

İkinci gündemin ise şu başlıklardan oluştuğu aktarıldı:

•⁠ ⁠Karma evliliklerden doğan çocukların yurttaşlık hakları
•⁠ ⁠Kıbrıslı Türklerin uluslararası spor etkinliklerine katılımı
•⁠ ⁠Düzensiz göçle mücadele için ortak mekanizma kurulması
•⁠ ⁠Doğal afetlere müdahale için ortak mekanizma oluşturulması

Philenews, Erhürman’ın bu başlıklarla güven yaratıcı önlemlerin kapsamını genişletmeye çalıştığı yorumunda bulundu.

ORTAK AFET VE GÖÇ MEKANİZMASI ÖNERİSİ
Erhürman’ın önerdiği ortak mekanizmaların, hâlihazırda faaliyet gösteren iki toplumlu Suç ve Suçlara İlişkin Teknik Komiteye benzer biçimde çalışabileceği belirtildi.

Doğal afet mekanizması kurulması halinde iki taraftaki sivil savunma ve acil müdahale birimleri arasında doğrudan koordinasyon sağlanması gerekecek.

Düzensiz göç alanındaki mekanizmanın ise özellikle Türkiye ve kuzey üzerinden adanın diğer bölgelerine gerçekleştiği ileri sürülen göç hareketlerini ele alması öngörülüyor.

Gazete, söz konusu mekanizmaların iki taraftaki kurumlar arasında doğrudan iş birliği gerektireceğine dikkat çekti.

SPOR VE YURTTAŞLIK BAŞLIKLARI DA MASADA
Erhürman, son dönemde iptal edilen spor kampı ve müzik etkinliği üzerinden yaşanan tartışmaların güven yaratıcı önlemlerin mantığıyla bağdaşmadığını savunmuştu.

Philenews ise Kıbrıs Türk tarafının spor etkinliklerini güven yaratıcı önlemler kapsamına dahil etmesinin siyasi statü tartışmalarını da beraberinde getirdiği yorumunu yaptı.

Karma evliliklerden doğan çocukların Kıbrıs Cumhuriyeti yurttaşlığı konusu da toplantının önemli başlıkları arasında yer aldı.

Gazete, bu sorunun yalnızca bireysel haklar üzerinden değil, adanın kuzeyindeki nüfus politikalarına ilişkin Rum tarafının iddiaları çerçevesinde ele alındığını yazdı.

HRİSTODULİDİS: MEVCUT DURUM NORMALLEŞTİRİLMEMELİ
Hristodulidis, güven yaratıcı önlemlerin tarafları üzerinde uzlaşılmış çözüm çerçevesine yaklaştırması gerektiğini savundu.

Önlemlerin adadaki mevcut durumu normalleştirecek veya kalıcılaştıracak biçimde kullanılmaması gerektiğini ileri süren Hristodulidis, spor ve kültür etkinlikleri etrafında yaşanan sorunların Kıbrıs sorununun çözümsüzlüğünden kaynaklandığını söyledi.

Rum tarafının önceliğinin iki toplumun günlük yaşamına doğrudan katkı sağlayacak yeni geçiş noktaları olduğu belirtildi.

HASPOLAT VE GAZİLER DIŞINDAKİ NOKTALAR DA GÖRÜŞÜLDÜ
Hristodulidis, görüşmelerin yalnızca daha önce gündeme gelen Haspolat ve Gaziler–Athienou geçişleriyle sınırlı olmadığını açıkladı.

Mart 2025’te Cenevre’de BM Genel Sekreteri’yle yapılan görüşmelerde ele alınan Erenköy ve Akıncılar geçişlerinin de gündemde bulunduğunu söyledi.

Toplantıda ayrıca kayıplar, Karpaz’daki Kıbrıslı Rumlar, Maronit ve Ermeni toplumları ile kuzeyde kullanılan yer isimleri gibi konuların ele alındığı aktarıldı.

LİDERLER 2 EYLÜL’DE YENİDEN GÖRÜŞECEK
Erhürman ile Hristodulidis’in 2 Eylül Çarşamba günü saat 15.00’te yeniden bir araya gelmesi kararlaştırıldı.

Tarafların eylül ayı içinde iki görüşme daha gerçekleştirmesi planlanıyor ancak tarihler henüz kesinleşmedi.

Eylül sonunda New York’ta yapılacak BM Genel Kurulu görüşmeleri öncesinde Kıbrıs’ta elde edilecek sonuçların BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e sunulması bekleniyor.

Hristodulidis’in 18 Eylül’de New York’a gitmesi ve BM Genel Kurulu’nun üst düzey haftasında Guterres’le görüşmesi; Erhürman’ın görüşmesinin ise muhtemelen 29 Eylül’de yapılması bekleniyor.

Philenews’in metni, Rum tarafının siyasi ve hukuki tezlerini benimseyen bir analiz niteliği taşıyor. Kıbrıs Türk tarafının talepleri, haberde büyük ölçüde “kuzeydeki kurumların tanınması” çerçevesinde yorumlanıyor.

Philenews: Liderlerin üç saatlik görüşmesi GYÖ’lerdeki görüş ayrılığını açığa çıkardı