Yurt içinde gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının faiz kararına çevrilirken, AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, ekim ayında TCMB’nin politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36’ya çekmesini bekliyor
Küresel pay piyasaları bu hafta ABD’de açıklanan enflasyon verileri, Orta Doğu gündemi ve yapay zeka alanındaki gelişmelerin etkisiyle karışık seyrederken, gözler gelecek hafta yoğun veri gündemi ile önemli şirketlerin bilançolarına çevrildi.
Haftaya enerji arzına ilişkin gelişmelerle temkinli iyimserlikle başlayan piyasalar, hafta ortasına doğru ABD’de açıklanan enflasyon verileri ve yapay zeka yatırımlarını etkileyebilecek gelişmelerle yön arayışını sürdürdü.
Orta Doğu ve Rusya-Ukrayna kaynaklı jeopolitik risklerin enerji maliyetlerini artırıcı etkisiyle ABD’de yıllık enflasyon son 4 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Enflasyon alt kalemler bazında incelendiğinde yükselen enerji fiyatlarının TÜFE’deki artışta önemli rol oynamaya devam ettiği görüldü.
ABD’de tahminleri aşan enflasyon verisi sonrası ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde faiz artışına gidebileceği beklentisi güç kazandı. Para piyasalarında, Fed’in gelecek yılın sonuna kadar toplam 3 kez faiz artırımına gidebileceği fiyatlanmasına rağmen tahvil faizleri ve dolar endeksi haftayı düşüşle tamamladı.
Teknoloji ve yarı iletken sektöründeki satış baskısı yatırımcıları devlet tahvillerine yönlendirdi. Söz konusu eğilimde, yüksek faizlerin ABD ekonomisinin ana motorlarından biri haline gelen yapay zeka yatırımlarını olumsuz etkileyebileceği endişesi ve bunun sonucunda büyümede oluşabilecek riskler de etkili oldu. Bu durum nedeniyle Fed’in beklendiği ölçüde sıkılaşmayabileceği öngörüleri öne çıktı.
Öte yandan, Çinli çip üreticisi CXMT’nin çip geliştirme alanında ilerleme kaydettiğine ilişkin haberler, küresel teknoloji hisseleri üzerindeki satış baskısını artırdı.
Şirketin geliştirdiği çiplerin mevcut alternatiflere kıyasla daha düşük maliyetle üretilip üretilemeyeceğine yönelik değerlendirmeler, sektörde rekabetin yoğunlaşabileceği ve büyük teknoloji şirketlerinin karlılıklarının olumsuz etkilenebileceği endişelerini beraberinde getirdi.
Bu gelişmeler, yatırımcıların yapay zeka odaklı teknoloji hisselerindeki pozisyonlarını azaltmasına yol açan unsurlar arasında yer aldı. Gelecek hafta dünya genelinde açıklanacak ekim ayı öncü sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri ile ABD’de hızlanan bilanço sezonunda ABD’li teknoloji şirketi Meta ve ABD’li elektrikli otomobil üreticisi Tesla’nın finansal sonuçları takip edilecek.
Bunların yanı sıra Fed Başkanı Kevin Warsh, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankasının Tayland’ın başkenti Bangkok’ta düzenlediği yıllık toplantıları kapsamında katıldığı bir etkinlikte, gelecek toplantılarda alınacak kararlara ilişkin yönlendirme yapmazken, Fed’in fiyat istikrarını sağlama kararlılığını vurguladı.
Fiyat istikrarını sağlayacaklarını net bir şekilde ortaya koyduklarını söyleyen Warsh, “Toplantılara ilişkin önceden bir yargıda bulunmuyorum. Bu yılın geri kalanında yapacağımız toplantılarda ne yapabileceğime dair şimdiden bir şey söylemeyi doğru bulmuyorum.” ifadesini kullandı.
New York Fed Başkanı John Williams da Fed’in bu yıl bir kez daha faiz artışına gitmesi gerekebileceğine dair görüşünü değiştirmediğini ancak sonrasında daha fazlasının yapılması gerektiğine inanmadığını söyledi.
Gelecek yıl neler olacağının görülmesi gerektiğini belirten Williams, ekonomiyi pek çok farklı unsurun etkilediğini, dolayısıyla verileri izlemeye devam edeceklerini dile getirdi. Williams, “Hala dezenflasyonist güçlerin devrede olduğuna inanıyorum. Gelecek yıla dair enflasyon öngörüm enflasyonun önemli ölçüde gerilemesi yönünde.” diye konuştu.
Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack ise enflasyonun yüzde 2 seviyesine dönmesini sağlamak adına kısıtlayıcı bir para politikası duruşu benimsenmesinin uygun olacağını söyledi.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, haftayı 15 baz puan azalışla yüzde 5,09’dan tamamladı. Dolar endeksi de haftalık bazda yüzde 0,4 azalışla 101,8 seviyesine inerek 4 haftalık yükseliş serisini sona erdirdi.
Fed’in bu ay faiz artışına gitmeyeceği yönündeki beklentinin güçlenmesine karşın, gelecek toplantılara ilişkin “şahin” beklentilerin yüksek seyretmesi altının ons fiyatı üzerinde baskı oluşturdu. Altının onsu yüzde 0,7 düşüşle 4 bin 165 dolara geriledi. Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 4,75 yükselişle haftayı 109,69 dolardan tamamladı.
– New York borsası karışık seyretti
ABD’de pay piyasaları bu hafta karışık seyretti. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 1,95, Nasdaq endeksi yüzde 4,48 düşerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,67 yükseldi.
Makroekonomik veri tarafında ABD’de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), eylülde aylık yüzde 1,3, yıllık yüzde 6,3 ile beklentinin üzerinde arttı. Ülkede üretici enflasyonu, aylık bazda Mart 2022’den, yıllık bazda Aralık 2022’den bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
Ülkede açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerinin ardından ÜFE’deki artışın da hızlanması kalıcı fiyat baskılarına dair endişelerin artmasına neden oldu.
ABD’de büyük bankaların açıkladığı bilançolar takip edildi. Morgan Stanley’nin karı ve geliri üçüncü çeyrekte beklentileri aştı. Bilançosuna 1,2 milyar dolarlık idari para cezası kaydeden Bank of America’nın karı da üçüncü çeyrekte yüzde 17 azalarak 6,9 milyar dolara indi. Bu dönemde bankanın karı ve geliri beklentileri karşılayamadı.
ABD’nin büyük bankalarından JPMorgan Chase, Goldman Sachs, Citigroup ve Wells Fargo, finansal sonuçlarını açıkladı. JPMorgan Chase’in karı ve geliri beklentinin altında kaldı. Goldman Sachs’ın geliri bu yılın üçüncü çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 23 artarak 18,7 milyar dolara yükseldi.
Wells Fargo’nun net karı bu yılın üçüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde 6 artarak 5,95 milyar dolara çıktı. Bankanın net karı, geçen yılın aynı döneminde 5,59 milyar dolar olarak kaydedilmişti.
Citigroup’un net karı da bu yılın üçüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde 40 artarak 5,2 milyar dolara ulaştı. Geçen yılın aynı dönemindeki net kar 3,8 milyar dolar olmuştu.
Gelecek hafta salı günü konut başlangıçları, inşaat izinleri, bekleyen konut satışları, perşembe günü haftalık işsizlik maaşı başvuruları, Conference Board öncü göstergeler endeksi, cuma günü S&P Global imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI ve Michigan tüketici güven endeksi verileri takip edilecek.
