Exeter Üniversitesi, East Anglia Üniversitesi, CICERO Uluslararası İklim Araştırmaları Merkezi, Ludwig Maximilian Münih Üniversitesi, Alfred Wegener Enstitüsü ile dünya genelinden 90'dan fazla kurum ve 140'ın üzerinde bilim insanının katkısıyla hazırlanan Küresel Karbon Bütçesi Raporu yayımlandı.
Earth System Science Data dergisinde bu yıl 21'incisi yayımlanan rapor, Türkiye'nin başkanlığını yürüttüğü Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında da paylaşıldı.
Rapora göre, fosil yakıtlardan kaynaklanan küresel karbon emisyonlarının bu yıl yüzde 0,4 düşerek 38,2 milyar tona gerilemesi öngörülüyor.
Petrol kaynaklı karbon emisyonlarının yıllık bazda yüzde 1,9 azalması beklenirken, bu düşüşün ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı'ndan enerji tedarikinin büyük ölçüde kesintiye uğramasıyla başlayan enerji krizine verilen kısa vadeli tepki olduğu değerlendiriliyor.
Kömür kaynaklı karbon emisyonlarının ise yüzde 0,6 artacağı tahmin ediliyor.
Küresel enerji talebi artmaya devam ederken, bu artışın üçte ikisinin güneş ve rüzgar enerjisindeki büyümeyle karşılanması emisyonlardaki düşüşe katkı sağlıyor. Ancak temiz enerji kullanımındaki artış, fosil yakıt kaynaklı küresel emisyonlarda kalıcı düşüş sağlamak için henüz yeterli hızda gerçekleşmiyor.
Uluslararası havacılık ve deniz taşımacılığından kaynaklanan karbon emisyonlarının da bu yıl yüzde 1 azalması bekleniyor. Bu düşüşün bir bölümünün Orta Doğu'daki faaliyetlerin gerilemesinden kaynaklanacağı öngörülüyor.
Arazi kullanımındaki değişikliklerden kaynaklanan karbon emisyonlarının ise bu yıl artarak 5,1 milyar tona ulaşacağı tahmin ediliyor. Artışta, büyük ölçüde insan faaliyetleri sonucu başlayan turbalık yangınları ve Güneydoğu Asya'daki orman bozulması etkili oluyor. Bu gelişmelerin El Nino koşullarının yol açtığı daha kurak hava koşullarıyla da bağlantılı olduğu belirtiliyor.
KARBON EMİSYONLARI ÇİN VE ABD'DE AZALIYOR, HİNDİSTAN'DA YÜKSELİYOR
Ülke ve bölge bazında bakıldığında, küresel fosil yakıt kaynaklı emisyonların yüzde 32'sinden sorumlu Çin'de emisyonların bu yıl yüzde 0,9 azalması bekleniyor. Ülkede petrol kaynaklı emisyonlarda belirgin düşüş öngörülürken, kömür kaynaklı emisyonların yüzde 0,3 artacağı ve yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretiminin güçlü büyümesini sürdüreceği tahmin ediliyor.
ABD'de emisyonların yıllık bazda yüzde 1,3 azalacağı öngörülüyor. Bu düşüşte, kömür kaynaklı emisyonların geçen yıla kıyasla gerilemesinin etkili olacağı değerlendiriliyor.
