Kıbrıslı Türk mülkü üzerindeki sanat okulunun geleceği belirsiz: Hambi eserlerini kaldırmaya hazırlanıyor

Kıbrıs’ta gravür sanatının gelişmesine uzun yıllardır katkıda bulunan sanatçı Hambi Çangaris’in kurduğu Gravür Okulu ve Müzesi, mülkün kullanımına ilişkin anlaşmazlık nedeniyle faaliyetlerini sürdürme sorunu yaşıyor.

OmegaLive’ın haberine göre Çangaris, Kıbrıslı Türk Mülkleri İdaresi’ne yaptığı satın alma veya kiralama başvurularından olumlu sonuç alamadı.

Sanatçı, okulun geleceğine ilişkin belirsizlik karşısında eserlerini ve ekipmanlarını binadan kaldırmaya hazırlandığını söyledi.

Konuya ilişkin tartışmaların ardından güneydeki Kültür Müsteşarlığı devreye girdi.

“NEDEN ONLARA YALVARAYIM?”
Çangaris, yaşanan gelişmeler karşısında duyduğu tepkiyi dile getirerek, okulun faaliyetlerini sürdürebilmek için sürekli talepte bulunmak zorunda kalmasını eleştirdi.

OmegaLive’ın haberinde sanatçının tepkisi, “Neden onlara yalvarayım?” sözleriyle öne çıkarıldı.

Çangaris’in açıklamaları, uzun yıllardır kültürel ve eğitsel amaçlarla kullanılan bir yapının geleceğinin idari kararlarla belirsiz hale gelmesine yönelik itirazını ortaya koyuyor.

Ancak mülkün kullanım hakkına ilişkin mevcut sözleşmenin koşulları, idarenin başvuruları hangi gerekçeyle reddettiği ve taraflara sunulan alternatifler konusunda ayrıntılı bir resmî açıklama henüz doğrulanmış değil.

1995’TEN BU YANA ÜCRETSİZ GRAVÜR EĞİTİMİ
Hambi Çangaris’in gravür okulunun geçmişi 1995 yılına uzanıyor.

Sanatçı, doğduğu Kontea köyünden göç etmek zorunda kalmasının ardından, Limasol bölgesindeki Platanistia köyünde harap durumdaki bir yapıyı sanat okuluna dönüştürdü.

Çangaris, öğretmeni Tassos Alevizos’un anısına ücretsiz gravür dersleri vermeye başladı.

İlk dönemlerde ağustos ayı boyunca sabah saatlerinden akşama kadar devam eden atölyeler, zamanla geleneksel bir sanat eğitimi programına dönüştü.

Farklı yaş gruplarından katılımcılar, okulda gravür tekniklerini öğrenme ve kendi çalışmalarını üretme fırsatı buldu.
Yıllar içinde sanatçının öğrencileri ve başka eğitmenler de çalışmalara katılarak eğitim faaliyetlerinin yaygınlaşmasını sağladı.

2008’DE MÜZE KURULDU
Çangaris, 2008 yılında aynı bölgede Gravür Müzesi’ni açtı.

Müzenin koleksiyonu, gravür sanatının tarihsel gelişimini yansıtan eserlerin yanı sıra çağdaş sanatçıların çalışmalarını da kapsıyor.

Koleksiyonda Türk ve Kıbrıslı Türk gravür sanatçılarının eserlerine de yer verildi.

Bu yönüyle okul ve müze, yalnızca sanat eğitimi veren bir kurum değil, Kıbrıs’ın farklı toplumlarından sanatçıları bir araya getiren kültürel bir alan haline geldi.

KIBRISLI TÜRK SANATÇILARLA İŞ BİRLİĞİ
Çangaris’in çalışmaları, Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rum sanatçılar arasındaki kültürel ilişkiler bakımından da önem taşıyor.

Sanatçının müzesinde Kıbrıslı Türk gravür sanatçılarının eserlerine yer vermesi ve ortak etkinlikler düzenlemesi, iki toplum arasında sanat yoluyla iletişim kurulmasına katkıda bulundu.

Çangaris’in bu yaklaşımı geçmişte milliyetçi çevrelerden tepki görse de sanatçı, Kıbrıslı Türk meslektaşlarıyla iş birliğini sürdürdü.

Sanat okulu ayrıca Kıbrıs’ın farklı bölgelerinde düzenlenen atölyeler ve öğretmenlere yönelik eğitimlerle gravür sanatının daha geniş kitlelere ulaşmasını sağladı.

AVRUPA’DAN KÜLTÜREL MİRAS ÖDÜLÜ
Çangaris’in çalışmaları uluslararası alanda da takdir gördü.

Sanatçı, 2023 yılında Avrupa Miras Ödülleri/Europa Nostra Ödülleri kapsamında ödüle layık görüldü.

Ödülün gerekçesinde, Çangaris’in gravür sanatı aracılığıyla Kıbrıs’ın farklı toplumları ve kültürleri arasında anlayış ve bağ kurulmasına yaptığı katkı öne çıkarıldı.

Bu ödül, sanatçının çalışmalarının yalnızca bireysel sanat üretimiyle sınırlı olmadığını, kültürel mirasın korunması ve toplumlar arası ilişkiler açısından da değer taşıdığını ortaya koydu.

KIBRISLI TÜRK MÜLKLERİNİN YÖNETİMİ YENİDEN GÜNDEMDE
Okulun karşı karşıya kaldığı sorun, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kontrolündeki bölgelerde bulunan Kıbrıslı Türk mülklerinin yönetimine ilişkin daha geniş tartışmanın da bir parçası.

1974 sonrasında Kıbrıslı Türklerin güneyde bıraktığı taşınmazlar, Kıbrıs Cumhuriyeti’nde özel bir idari sistem kapsamında yönetiliyor.

Bu mülklerin kullanımına, kiralanmasına ve tahsisine ilişkin kararlar Kıbrıslı Türk Mülkleri İdaresi tarafından alınıyor.

Temmuz 2025’te Meclis tarafından onaylanan yeni düzenlemelerle mülklerin tahsisi ve denetim sisteminin modernleştirilmesi hedeflenmişti.

Ancak Çangaris’in okuluyla ilgili anlaşmazlıkta, mevcut kuralların hangi maddelerinin uygulandığı ve idarenin kararının gerekçesi açıklığa kavuşmuş değil.

BENZER SORUN 2018’DE DE YAŞANMIŞTI
Hambi Gravür Okulu’nun mülkiyet ve kullanım sorunları ilk kez gündeme gelmiyor.

2018 yılında da okulun geleceği konusunda yaşanan anlaşmazlığın ardından İçişleri Bakanlığı devreye girmişti.

O dönemde Bakanlık, ilgili taraflarla yapılan görüşmeler sonucunda okul ve müzenin faaliyetlerini kesintisiz sürdürebilmesini sağlayacak bir düzenlemeye ulaşıldığını açıklamıştı.

Aradan geçen yılların ardından benzer bir belirsizliğin yeniden ortaya çıkması, önceki düzenlemenin kalıcı bir çözüm sağlayıp sağlamadığı sorusunu gündeme getiriyor.

KÜLTÜR MÜSTEŞARLIĞI DEVREYE GİRDİ
OmegaLive’ın son haberine göre Kültür Müsteşarlığı, okulun karşı karşıya kaldığı sorun üzerine girişimde bulundu.

Ancak bu girişimin hangi aşamada olduğu, Kıbrıslı Türk Mülkleri İdaresi’nin kararının değişip değişmeyeceği veya okul için yeni bir kullanım düzenlemesi hazırlanıp hazırlanmadığı henüz netleşmedi.

Çangaris’in eserlerini ve ekipmanlarını kaldırmaya hazırlanması, okulun faaliyetlerinin devamına ilişkin kaygıları artırıyor.

Kıbrıs’ın iki toplumundan sanatçıları bir araya getiren ve onlarca yıldır ücretsiz sanat eğitimi veren okulun geleceği, ilgili makamların atacağı adımlara bağlı.

Kıbrıslı Türk mülkü üzerindeki sanat okulunun geleceği belirsiz: Hambi eserlerini kaldırmaya hazırlanıyor