Kıbrıslı Türk hukukçu Alper Ali Rıza: “Filo Jet için yargıç başkanlığında kapsamlı ve kamuya açık soruşturma yapılmalı”

Kıbrıslı Türk hukukçu Alper Ali Rıza, Cyprus Mail’de yayımlanan yazısında Girne açıklarında batan Filo Jet’e ilişkin soruşturmanın kapsamının genişletilmesi gerektiğini savundu.

Rıza, kaptan ve mürettebatın cezai ihmal şüphesiyle tutuklanmış olmasının facianın bütün boyutlarının araştırılması için yeterli olmadığını belirterek, İngiltere’de büyük deniz facialarının ardından gerçekleştirilen yargıç başkanlığındaki soruşturmaları örnek gösterdi.

“SORUŞTURMA SİSTEMSEL HATALARI DA ORTAYA ÇIKARMALI”
Rıza’ya göre büyük kazalarda soruşturmanın amacı yalnızca kazanın doğrudan nedenini belirlemek olmamalı.

Yönetim, gözetim ve denetim mekanizmaları, personelin eğitimi ve kurumlarda güvenlik kültürünün bulunup bulunmadığı da araştırılmalı.

Rıza, Filo Jet gibi kamuoyunda büyük tepki yaratan ve kurumlara güvenin sorgulanmasına neden olan facialarda, saygın bir yargıcın başkanlık edeceği; belgelere ulaşma ve tanıkları dinleme yetkisine sahip, şeffaf ve etkili bir soruşturmanın gerekli olduğunu savundu.

İngiltere’de 1987’de 193 kişinin öldüğü Herald of Free Enterprise ve 1989’da 51 kişinin yaşamını yitirdiği Marchioness facialarının ardından yürütülen soruşturmaları örnek gösterdi.

AİHM BOYUTUNA DİKKAT ÇEKTİ
Rıza, konuyu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında güvence altına alınan yaşam hakkı açısından da değerlendirdi.

Devletlerin yaşam hakkı konusunda iki ayrı yükümlülüğü bulunduğuna işaret eden Rıza, bunlardan ilkinin insanların yaşamını koruyacak yasaları ve polis, itfaiye, sağlık ile arama-kurtarma gibi gerekli mekanizmaları oluşturmak olduğunu belirtti.

İkinci yükümlülüğün ise can kayıplarının etkili biçimde soruşturulması olduğunu kaydetti.

Rıza, bu yükümlülüğün zaman içerisinde şüpheli ölümler, kayıplar ve devletin sorumluluğunu gündeme getiren ihmale dayalı ölümleri de kapsayacak biçimde genişlediğini aktardı.

“FİLO JET’TE HER İKİ YÜKÜMLÜLÜK DE GÜNDEMDE”
Rıza’ya göre Filo Jet faciasında yaşam hakkının hem insan hayatını koruma hem de olayın etkili biçimde soruşturulması boyutu söz konusu.

Facianın kapsamlı biçimde araştırılması gerektiğini savunan Rıza, insanların deniz ulaşımının güvenli olduğuna yeniden güvenebilmesi açısından devletin sorumluluğunun bulunduğunu belirtti.

Rıza’nın değerlendirmesi, Filo Jet faciasına ilişkin devam eden adli soruşturmanın yanında facianın arkasındaki olası sistemsel sorunların da bağımsız ve şeffaf bir soruşturmayla ortaya çıkarılması gerektiği yönündeki tartışmalara hukuki bir boyut kazandırdı.

Kıbrıslı Türk hukukçu Alper Ali Rıza: “Filo Jet için yargıç başkanlığında kapsamlı ve kamuya açık soruşturma yapılmalı”