Beştepe Millet Sergi Salonu'nda "Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik" temasıyla düzenlenen TDT Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi'nin ardından "Ankara Bildirisi" imzalandı.
Bildiride, Türk dünyasında giderek güçlenen dayanışmanın kalıcı stratejik iş birliğine dönüştürülmesi ve gelecek yüzyılın daha büyük birlik ve refah çağı haline getirilmesine yönelik ortak iradenin teyit edildiği belirtildi.
Uluslararası iş birliğine güvenin azaldığı bir dönemde Türk dünyasının birlik, dayanışma ve ortak direncinin stratejik öneminin arttığına işaret edilen bildiride, daha dayanıklı, birbirine bağlı ve küresel ölçekte etkili bir Türk dünyası inşa etme kararlılığı yinelendi.
TDT'yi Türk dünyasının ortak vizyonunu ortaya koyan, bölgesel ve uluslararası barış, istikrar ve refaha yapıcı bir şekilde katkıda bulunan, giderek daha etkili ve nüfuzlu bir platform olarak daha da güçlendirme konusundaki kararlılığın vurgulandığı bildiride, Macaristan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olarak, gözlemci sıfatıyla TDT çalışmalarına yaptıkları değerli katkılar takdir edildi.
Siyasi koordinasyon ve ortak dış politika vurgusu
Bildiride, "Türk Dünyası 2040 Vizyonu"nun bir sonraki aşaması olarak TDT 2027-2031 Stratejisi'nin sonuçlandırılmasının teşvik edildiği, "Türk Devletleri Arasında Stratejik Ortaklık, Ebedi Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması" taslağında kaydedilen ilerlemenin memnuniyetle karşılandığı belirtildi.
Üye devletler arasında uluslararası kuruluşlardaki adaylıklara karşılıklı destek verilmesi, ortak karar ve girişimlerde eş güdümün güçlendirilmesi çağrısında bulunulan bildiride, Aksakallılar Konseyinin düzenli toplantılarının desteklendiği ve UNESCO nezdinde Türk Devletleri Grubu'nun kurulmasının memnuniyetle karşılandığı aktarıldı.
Bildiride, ortak ilgi alanına giren bölgesel ve küresel gelişmeler karşısında zamanında istişarede bulunulmasını, daha yakın eş güdüm sağlanmasını ve ortak hareket edilmesini teminen, üye devletlerin dışişleri bakanları arasındaki sık temasların sürdürülmesi çağrısında bulunuldu.
KKTC, Gazze, Suriye ve Afganistan mesajları
Bildiride, Kıbrıs meselesinin Ada'daki mevcut gerçekler temelinde "müzakere edilmiş, karşılıklı olarak kabul edilebilir ve sürdürülebilir bir çözüme" ulaştırılması gerektiği ihtiyacı vurgulanarak, "Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olan" Kıbrıs Türk halkının özden gelen eşit haklarını güvence altına alma çabalarına destek verildiği belirtildi.
Gazze'deki ağır insani durumun ele alınması, güvenlik ve istikrarın sağlanması ile yeniden toparlanma yolunun açılması amacıyla Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 2803 (2025) sayılı kararının ve Gazze İhtilafını Sona Erdirmek için Kapsamlı Planı'nın tam uygulanması gerekliliğine işaret edilen bildiride, "İsrail-Filistin çatışmasına adil ve kalıcı bir çözüm bulunması ve ilgili BM kararları uyarınca iki devletli çözümün hayata geçirilmesi ihtiyacının" altı çizildi.
Bildiride, Suriye'nin toprak bütünlüğü ve birliğine, ülkenin güvenliği, istikrarı ve yeniden inşasına desteğin yeniden teyit edildiği, Afganistan'da barış, istikrar ve sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlanması amacıyla TDT Afganistan Çalışma Grubu dahil ortak çabaların kararlılıkla sürdürüleceği ifade edildi.
Güvenlik ve savunma iş birliği
Bildiride, TDT Üye Devletleri Güvenlik Konseyi Sekreterleri ile Savunma Sanayisi Kurumları Başkanları toplantılarının sonuçlarının memnuniyetle karşılandığı aktarılarak, ilgili makamlar, karşılıklı çıkar alanına giren bölgesel ve uluslararası meseleler hakkında düzenli siyasi ve güvenlik istişareleri düzenlemeye devam etmeye çağrıldı.
Öte yandan bildiride, savunma sanayi alanında çok taraflı işbirliğinin geliştirilmesine yönelik iradenin yeniden teyit edildiği aktarıldı.
Bilgi ve deneyim paylaşımını teşvik etmek, nitelikli personel yetiştirmek, savunma sanayii sektöründe teorik ve pratik uzmanlığı geliştirmek ve teknolojik gelişmelere ayak uydurmak amacıyla Türkiye'nin ev sahipliğinde bir TDT Savunma Sanayisi Koleji programı kurulması imkanının araştırılmasının teşvik edildiği bildiride, terörizm, aşırıcılık, ayrılıkçılık, organize suçlar, uyuşturucu kaçakçılığı, silah kaçakçılığı ve siber suçlarla mücadelede işbirliği ve eş güdümün sürdürülmesi kararlılığı vurgulandı.
Bildiride ayrıca, "TDT Üye Devletleri ve Gözlemcileri Arasında Suçla Mücadele Konseyi Kurulmasına İlişkin Anlaşma"nın imzalanmasının teşvik edildiği, siber güvenlik alanındaki mutabakat zaptının imzalanmasının hızlandırılması ve TDT Siber Güvenlik Konseyinin kurulmasına ilişkin istişarelerin hızlandırılması çağrısı yapıldığı ifade edildi.
Irkçılık, ayrımcılık, yabancı düşmanlığı, İslam karşıtlığı, nefret söylemi ve dezenformasyonla mücadelede iş birliği taahhüdünün de yinelendiği bildiride, uluslararası biyolojik güvenliğin güçlendirilmesi amacıyla Biyolojik Silahlar Sözleşmesi temelinde bir Uluslararası Biyolojik Güvenlik Ajansı kurulması ihtimalinin değerlendirildiği kaydedildi.
Ekonomik ve sektörel iş birliği
Bildiride, bölge içi ticaretin artışından duyulan memnuniyet ifade edilerek, ekonomik bütünleşmeyi derinleştirmeyi amaçlayan "Sürdürülebilir Kalkınma için Hizmetler ve Yatırımların Kolaylaştırılması Anlaşması" taslağına yönelik müzakerelerin sürdürülmesi teşvik edilerek, bu kapsamda gümrük süreçlerinin optimize edilmesi, teknik engellerin kaldırılması ve ticaret maliyetlerinin düşürülmesinde TDT Ticaretin Kolaylaştırılması Komitesinin kritik rolüne dikkat çekildi.
Ekonomi, rekabet, vergi, sanayi, finansal istihbarat ve gümrük alanlarında ilgili kurum başkanlarının gerçekleştirdiği toplantıların sonuçlarının memnuniyetle karşılandığı bildiride, dijital platformların kurulmasının ve standardizasyon alanında işbirliğinin geliştirilmesinin altı çizildi.
Bildiride, sürdürülebilir dağ kalkınması ve "Bişkek+25" İkinci Küresel Dağ Zirvesi'ne yönelik beklentilerin dile getirildiği aktarılarak, tarım ve gıda ürünlerinin sevkiyatında hızlı gümrük mekanizmaları ile elektronik belge paylaşımının önemi vurgulandı.
Hazar Geçişli Uluslararası Doğu-Batı Orta Koridoru, Zengezur Koridoru, Çin-Kırgızistan-Özbekistan Demir Yolu ve Trans-Afgan Demir Yolu projelerinin bölgesel bağlantısallık ve ticaret açısından taşıdığı stratejik değere işaret edilen bildiride, "TDT Ulaşım Koridorları Stratejisi"nin hazırlanması teşvik edildi.
Bildiride, ulaştırma, dijital altyapı ve enerji alanlarında; Orta Koridor'un geliştirilmesine ilişkin işbirliği anlaşmaları, havalimanlarında özel yolcu şeritleri oluşturulması, Azerbaycan-Kazakistan fiber optik kablo hattını içeren "Dijital İpek Yolu" girişimi ve e-CMR Mutabakat Zaptı'nın hayata geçirilmesi desteklenerek, enerji güvenliğini artırmak amacıyla boru hatları, yeşil enerji koridorları, kritik mineraller, enerji verimliliği ve nükleer enerjinin barışçıl kullanımı konularında işbirliğinin derinleştirileceği belirtildi.
Uzay teknolojileri ve dijitalleşme alanlarında uzay ajansları toplantılarının takdir edildiği bildiride, 12U "TDT-SAT" Küp Uydusu'nun üretiminin tamamlanması ile "TDT Bünyesinde Uzay Sanayii Alanında İş birliği Kapasitesinin Geliştirilmesine Yönelik İlk Çerçeve Sözleşmesi"nin imzalanması memnuniyetle karşılandı ve Kırgızistan'ın ilk ulusal uydusunu fırlatması tebrik edildi.
