Kıbrıs doğal gazı Mısır üzerinden Avrupa’ya taşınacak: Kronos için 1,8 milyar dolarlık sözleşmeler imzalandı

Kıbrıs Cumhuriyeti, Yunanistan ve Mısır meclis başkanlarının dün Lefkoşa’da gerçekleştirdiği ikinci üçlü toplantıda, Doğu Akdeniz doğal gazının Avrupa pazarlarına ulaştırılmasına yönelik yeni gelişmeler gündeme geldi.

Kıbrıs Cumhuriyeti Temsilciler Meclisi Başkanı Annita Dimitriu, Kronos doğal gaz yatağının Mısır altyapısı kullanılarak geliştirilmesi için ticari sözleşmelerin imzalandığını açıkladı.

Politis’in haberine göre Dimitriu, Kıbrıs gazının Mısır üzerinden Avrupa’ya taşınmasını üç ülke arasındaki enerji iş birliğinin somut sonuçlarından biri olarak değerlendirdi.

DOKUZ SÖZLEŞMENİN DEĞERİ 1,8 MİLYAR DOLAR
Kronos projesine ilişkin sözleşmeler, Kasım ayının başında Lefkoşa’daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda düzenlenen törende imzalandı.

Mısır Petrol Bakanlığı’nın 3 Kasım tarihli açıklamasına göre toplam yaklaşık 1,8 milyar dolar değerinde dokuz anlaşma yapıldı.

Sözleşmeler, doğal gaz yatağının geliştirilmesi için gerekli mühendislik, tedarik, inşaat, denizaltı tesisleri ve sondaj çalışmalarını kapsıyor.

Projede Eni ve TotalEnergies’in yanı sıra McDermott, Baker Hughes, Saipem, Technip ve başka uluslararası şirketler görev alıyor.

KRONOS GAZI MISIR ÜZERİNDEN İHRAÇ EDİLECEK
Kıbrıs Cumhuriyeti Enerji Bakanı Mihalis Damianu’nun açıklamasına göre Kronos yatağından çıkarılacak gaz, Mısır’daki mevcut altyapı kullanılarak uluslararası pazarlara ulaştırılacak.

Plan kapsamında gazın önce Zohr doğal gaz sahasıyla bağlantılı tesislere, ardından Damietta LNG terminaline taşınması öngörülüyor.

Burada sıvılaştırılacak gazın başta Avrupa olmak üzere uluslararası pazarlara ihraç edilmesi hedefleniyor.

Kronos, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin münhasır ekonomik bölge olarak ilan ettiği alandaki 6’ncı parselde bulunuyor.

Yatakta ilk aşamada yerinde 3 trilyon fit küpün üzerinde doğal gaz bulunduğu tahmin ediliyor.

MISIR’DA 57 KİLOMETRELİK BORU HATTI
Projenin dikkat çeken altyapı yatırımlarından biri de Mısır’da inşa edilecek yeni doğal gaz boru hattı.

Mısır Petrol Bakanlığı’nın açıklamasına göre Petrojet şirketi, Zohr sahasıyla bağlantılı tesisleri Damietta’daki sıvılaştırma altyapısına bağlayacak yaklaşık 57 kilometrelik boru hattının yapımını üstlendi.

Boru hattının çapı 36 inç olacak.

Petrojet ayrıca denizaltı tesislerinin bazı parçalarının imalatında da görev alacak.

Bu altyapı, Kronos gazının Mısır üzerinden ihraç edilebilmesi için gerekli bağlantılardan birini oluşturacak.

İLK ÜRETİM HEDEFİ 2028
Eni ve TotalEnergies, Kronos projesinin nihai yatırım kararını 28 Temmuz 2026’da aldı.

Kasım ayında imzalanan uygulama sözleşmeleriyle proje geliştirme aşamasından inşaat ve üretime hazırlık aşamasına geçti.

İlk doğal gaz üretiminin 2028’in ilk yarısında başlaması hedefleniyor.

AFRODİT YATAĞI İÇİN DE MISIR İLE TEMASLAR
Kıbrıs Cumhuriyeti Temsilciler Meclisi Başkanı Dimitriu, üçlü toplantıda Afrodit doğal gaz yatağına ilişkin gelişmelere de değindi.

Mısır ile Chevron arasında Afrodit gazının Mısır’da ticari olarak değerlendirilmesine yönelik bir anlaşmanın paraflandığını açıkladı.

Afrodit ve Kronos projelerinin farklı şirketler ve geliştirme süreçleri bulunduğunu vurgulamak gerekiyor.

Kronos için uygulama sözleşmeleri imzalanmışken Afrodit projesi bakımından açıklanan gelişme, Mısır üzerinden değerlendirmeye yönelik anlaşmanın paraflanması.

GSI VE GREGY PROJELERİ DE MASADAYDI
Lefkoşa’daki üçlü toplantıda doğal gazın yanı sıra elektrik bağlantıları da ele alındı.

Yunanistan Parlamentosu Başkanı Nikitas Kaklamanis, Mısır’dan Yunanistan’a yenilenebilir elektrik taşınmasını hedefleyen GREGY projesiyle Girit–Kıbrıs elektrik bağlantısı GSI’nin bölgenin enerji güvenliğine katkı sağlayabileceğini söyledi.

Kaklamanis, denizaltı kablolarının büyük derinliklere döşenmesinin teknik riskleri ve yatırım maliyetlerini artırdığına dikkat çekti.

Kıbrıs Cumhuriyeti Enerji Bakanı Damianu ise üç ülkenin birbirini tamamlayan enerji altyapılarına sahip olduğunu belirtti.

Kıbrıs’ın gaz kaynaklarına, Mısır’ın işleme ve sıvılaştırma tesislerine, Yunanistan’ın ise Avrupa enerji piyasalarına bağlantı sağlayan altyapıya sahip olduğunu ifade etti.

TÜRKİYE–LİBYA ANLAŞMASI DA GÜNDEME GELDİ
Üçlü toplantıda Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları anlaşmazlıkları da ele alındı.

Dimitriu, Yunanistan ile Mısır arasında kalan münhasır ekonomik bölge sınırlarının belirlenmesine yönelik müzakerelerin yeniden başlamasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Türkiye ile Libya arasında imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını ise hukuka aykırı olarak nitelendirdi.

ENERJİDE YENİ DÖNEMİN EKONOMİK BOYUTU
Kronos projesi, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin açık deniz doğal gaz keşiflerini ticari üretime dönüştürme planında önemli bir aşamayı temsil ediyor.

1,8 milyar dolarlık sözleşme tutarı, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin elde edeceği gelir değil, proje kapsamında açıklanan yatırım ve uygulama sözleşmelerinin toplam değeri.

Devletin doğal gazdan sağlayacağı net gelir; üretim miktarına, fiyatlara, maliyetlere ve sözleşmelerdeki gelir paylaşımı koşullarına bağlı olacak.

Projenin ekonomik sonuçları, ilk üretimin ve ihracatın başlamasının ardından daha net değerlendirilebilecek.

Kıbrıs doğal gazı Mısır üzerinden Avrupa’ya taşınacak: Kronos için 1,8 milyar dolarlık sözleşmeler imzalandı