Seçimlerin kesin sonuçları açıklandı ancak henüz yeni hükümet kurulamadı.
Başbakan Netanyahu siyasi açıdan ciddi bir darbe aldı ve iktidarını kaybetme ihtimaliyle karşı karşıya.
Şu anda asıl mücadele, 120 sandalyeli parlamentoda hükümeti kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşmak.
Kesinleşen seçim sonuçlarına göre, oluşan blokların toplam dağılımı şöyle:
Netanyahu yanlısı blok:
53 sandalye,
Netanyahu karşıtı muhalefet:
48 sandalye ve
Arap partileri:
19 sandalye
Ortaya çıkan tablo oldukça dikkat çekici: İsrail'de en fazla oyu alan siyasi parti ile, ülkeyi yönetebilecek parlamenter çoğunluğu oluşturabilen siyasi blok aynı şey değil.
Netanyahu'nun mevcut siyasi ittifakı 68 sandalyeden 53'e geriledi. Muhalefetin başındaki eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, yeni hükümeti kurmak için girişimlere başladı.
Arap partileri, Netanyahu'yu iktidardan uzaklaştıracak bir hükümete destek vermeye hazır olduklarını açıkladı. Ancak, muhalefet içindeki bazı sağ partiler, Arap partileriyle ortaklık kurmaya karşı çıkıyor.
Eisenkot'un Arap partilerinin desteğini alması halinde 67 sandalyelik çoğunluğa ulaşması mümkün. Ancak bunun siyasi açıdan kabul edilip edilmeyeceği belirsiz.
Öte yandan,
31 Ekim'de, binlerce kişi, Tel Aviv'de gösteri yaparak, Arap partileriyle iş birliği yapılarak Netanyahu'nun iktidardan uzaklaştırılmasını istedi. Netanyahu destekçileri de , Arap partilerinin hükümete katılmasına karşı çıktı. Muhalefet liderleri Eisenkot-Lapid ise hükümet kurma seçeneklerini değerlendirmek üzere bir araya geldi.
Netanyahu'nun Likud partisi, Arap partilerinin seçimlere dış müdahaleyle etki ettiği iddiasını gündeme getirdi. Ancak seçim yetkilileri sistematik usulsüzlük iddialarının sonuçları değiştirmeyeceğini belirtti.
4 Kasım’ da,
kesin seçim sonuçlarının Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'a sunulması bekleniyor. Herzog siyasi parti temsilcileriyle görüşerek hükümeti kurabilecek adayı görevlendirecek.
10 Kasım’ da,
yeni parlamentonun göreve başlaması planlanıyor. Hükümet kurma girişimleri başarısız olursa, erken seçim ihtimali de gündeme gelebilir.
İsrail seçimlerinin sonuçlarına bakarak, şu değerlendirmeleri yapabiliriz.
Netanyahu'nun
İktidarı kaybetmesi, İsrail'in iç ve dış politikasında önemli değişikliklere yol açabilir. Ancak, Netanyahu seçimleri siyasi anlamda kaybetmiş görünse de, henüz her şey bitmiş değil.
Eisenkot liderliğinde kurulabilecek yeni hükümetin Gazze'deki savaş ve Hamas konusundaki yaklaşımı yakından izlenecek. Ancak, Netanyahu'nun gitmesi, bu konudaki politikanın mutlaka değişeceği anlamına da gelmiyor.
Kurulacak yeni hükümetin, Türkiye, Filistin, Lübnan, İran ve Suriye politikaları açısından nasıl bir tavır takınacağı merak konusudur.
Şu an, seçimlerin kaderini belirleyecek en önemli faktör, Seçimlerin belki de en dikkat çekici sonuçlarından biri olan, 19 sandalye kazanan Arap partileri ve onlarla iş birliği yapıp yapmamaya karar verecek muhalefet liderleridir.
Önümüzdeki günler, Netanyahu'nun siyasi kariyerini ve yeni hükümet’ in geleceğini belirleyecektir.
Netanyahu, İsrail siyasetinin en uzun süre görev yapan başbakanlarından biridir. Yıllardır güvenlik, İran tehdidi ve güçlü liderlik söylemi üzerinden siyaset yürütüyor. Son seçimler ise, bu siyasi yaklaşımın, toplumun tamamında eskisi kadar geniş bir karşılık bulmadığını gösteriyor.
Ancak, Netanyahu'nun siyasi geleceğini, koalisyon görüşmeleri, sağ partilerin tutumu ve muhalefetin ortak bir hükümet üzerinde anlaşabilmesi belirleyecektir.
Netanyahu karşıtı muhalefetin hükümet kurabilmesi için, Arap partilerinin desteğine ihtiyaç duyulabilir. Buna karşılık, muhalefet içindeki bazı sağ siyasetçiler, Arap partileriyle ortak hareket etmeyi kabul etmiyor.
İsrail siyasetinde güvenlik politikaları, yerleşim meselesi, Filistin devletinin kurulması ve Gazze'nin geleceği konusunda ciddi görüş ayrılıkları bulunuyor. Netanyahu dışında, yeni bir hükümet kurulması halinde, bu başlıkların yeniden müzakere edilmesi yüksek olasılıktır .Bu başlıklarda, değişim beklentileri gündeme gelebilir ama, barış sürecini başlatır mı, henüz net değil.
Fakat, bunun ne ölçüde somut bir politika değişikliğine dönüşeceği, hükümetin ortaklarına ve parlamentodaki güç dağılımına bağlı olacak.
İsrail seçimleri, Netanyahu'nun siyasi geleceği, Filistin meselesi, Arap seçmenlerin yükselen siyasi ağırlığı, İsrail'in güvenlik politikaları ve Orta Doğu'nun geleceği açısından önemli gelişmelere gebedir.
Özellikle İran'la ilişkiler, Gazze'deki gelişmeler ve bölgesel güvenlik dengeleri açısından yeni hükümetin nasıl bir yaklaşım benimseyeceği önem taşıyor.
Türkiye açısından ise, İsrail'deki siyasi değişimin diplomatik ilişkilere, Filistin meselesine ve Doğu Akdeniz'deki dengelere olası etkileri dikkatle takip edilecektir.
Sonuç olarak, İsrail seçim sonuçları, İsrail'in iç siyaseti ile birlikte, Orta Doğu'nun ve Doğu Akdeniz’in önümüzdeki dönemdeki siyasi ve diplomatik dengelerini de etkileyecek bir potansiyel taşımaktadır.
Bu yazı toplam 38 defa okunmuştur.
