İran’da yıl başındaki protestolara katılan iki kadın hakkında idam kararı

Kararlar iki ayrı davada verilmiş olsa da her iki dava da ülkenin orta kesimindeki İsfahan kentinde yaşanan olaylarla bağlantılı. İsfahan, ülke geneline yayılan protestoların önemli merkezlerinden biri olmuş ve gösteriler 8 ve 9 Ocak gecelerinde zirveye ulaşmıştı.

İran ile ABD arasındaki savaşın sürdüğü bir dönemde, merkezi Norveç’te bulunan İran İnsan Hakları Örgütü, Tahran yönetiminin gösterilerle bağlantılı suçlamalar nedeniyle 29 erkeğin idamını gerçekleştirdiğini bildirdi.

Ancak şu ana kadar protestolarla bağlantılı suçlamalar nedeniyle hakkında verilen idam kararı infaz edilen hiçbir kadın bulunmuyor. Şarku’l Avsat’ın örgütten aktardığına göre bu yıl başka davalar kapsamında en az 16 kadın idam edildi.

Merkezi Norveç’te bulunan Hengaw İnsan Hakları Örgütü ile merkezi ABD’deki İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), dün yaptıkları açıklamada, 20 yaşındaki Taraneh Rahimi’nin İsfahan’daki bir meydanda protestolar sırasında meydana gelen ve biri güvenlik görevlisi olmak üzere iki kişinin hayatını kaybettiği olaylarla bağlantılı olarak dokuz erkekle birlikte idama mahkûm edildiğini duyurdu.

İki kuruluş ayrıca davada aralarında Taraneh’in kız kardeşi Romina’nın da bulunduğu diğer sanıklara, toplam 36 yıla varan hapis cezaları verildiğini açıkladı.

HRANA, “Sanıkların avukatları dava dosyasının önemli bir bölümüne erişemedi, belgeleri ve delilleri incelemeleri için kendilerine yeterli süre verilmemesini protesto etti” açıklamasında bulundu.

Diğer davada ise İsfahan’daki bir mahkeme, iki çocuk annesi 43 yaşındaki Leyla Ebu’l-Hasani’yi protestolar sırasında bir mağazayı ateşe vermekle suçlayarak mahkûm etti. Karar, Dadban hukuk gözlemevi ve HRANA tarafından duyuruldu.

Ebu’l-Hasani’nin yakınları suçlamayı reddederek, onun olay yerinde yalnızca bulunduğunu ve ateşe verilen mağazayı görüntülediğini savundu.

Buna rağmen Ebu’l-Hasani, “yeryüzünde fesat çıkarma” ve “muharebe” suçlarından mahkûm edilerek idam cezasına çarptırıldı. Davası incelenmek üzere Yüksek Mahkeme’ye gönderildi.

ABD Başkanı Donald Trump, nisan ayında ABD’de yaşayan İsrail yanlısı bir aktivistin X platformunda yaptığı ve sekiz İranlı kadının idam cezasıyla karşı karşıya olduğunu belirten paylaşımı yeniden yayımlamış ve Tahran yönetimine bu kadınları serbest bırakma çağrısında bulunmuştu.

Ancak daha sonra söz konusu kadınların tamamına idam cezası verilmediği ve bazı kadınların serbest bırakıldığı ortaya çıktı.

Serbest bırakılanlar arasında, protestolar sırasında bir binadan polislerin üzerine beton bloklar attığı suçlamasıyla daha önce idam cezasına çarptırılan Beta Himmeti de bulunuyordu. HRANA, nisan ayında Himmeti hakkındaki idam kararının kaldırıldığını bildirmişti.