Güney'de süt araştırması: "Küçükbaş hayvan üreticileri zarar ediyor, büyük peynir fabrikaları kar marjını yükseltiyor"

Güney Kıbrıs’taki Rekabeti Koruma Komisyonu (EPA) keçi, koyun ve inek sütü üretimi ve ticaretiyle ilgili bozulmalar, kazanç çerçeveleri, rekabet koşulları ve ekonomik dengelere ilişkin araştırma yaptı.

Fileleftheros gazetesi, araştırmaya göre keçi ve koyun sütü üreticilerinin litre başına zarar ettiğini ve büyük peynir fabrikalarının net kâr marjlarının yüzde 14’e kadar ulaştığını yazdı.

Gazete, araştırmaya göre 2023 yılında yaklaşık 2 bin 66 küçükbaş  işletmesinin toplam 84,3 milyon litre süt ürettiğini; keçi ve koyun sütünün yalnızca yüzde 20’sinin üretici grupları aracılığıyla pazarlandığını ve yüzde 80’inin doğrudan peynir fabrikalarına satıldığını kaydetti.

Sığır Yetiştiricileri ve Peynir Üreticileri Arasında Menşe İsmi Korumalı (MİK) Hellim Üretimi Çerçeve Anlaşması'ndan yola çıkılan araştırmanın, 22 Temmuz 2022'ten 25 Temmuz 2023'e kadar olan dönemi kapsadığını belirten gazete, üreticiler ve büyük sanayiler arasındaki kâr farkını, ithal yemlere bağımlılığı ve MİK hellimin fiyat oluşumundaki belirleyici rolü ortaya koyduğunu yazdı.

Gazete, EPA'nın bulgularına göre, yaklaşık 2 bin 66 çiftlikte koyunla keçi yetiştiriciliği yapıldığını ve toplam 84,3 milyon litre (2023 rakamlarına göre) üretim gerçekleştirildiğini belirtirken, koyun ve keçi sütünün sadece yüzde 20’sinin organize üretici grupları aracılığıyla dağıtıldığını, geri kalan yüzde 80’inin ise bireysel üreticiler tarafından doğrudan süt işletmelerine satıldığını ve bunun da pazarlık gücünü önemli ölçüde sınırladığını kaydetti.

İnek sütü sektöründe ise 275 işletmenin, 300 milyon litre süt ürettiğini belirten gazete, kayıtlı 108 peynir fabrikası arasında 7 büyük işletmenin hellim ihracatının yüzde 80’inden fazlasını gerçekleştirdiğini ve 5 büyük peynir üreticisinin, pazarın yüzde 74,6’sını kontrol ettiğini yazdı.

Habere göre araştırmada, Güney Kıbrıs’taki taze inek sütü fiyatlarının Avrupa Birliği ortalamasından kilogram başına ortalama 0,1358 euro daha yüksek olduğu ve bu durumun, yüksek nakliye maliyetleri ile hayvan yeminde yüzde 90’a varan ithalat bağımlılığının sebep olduğu kaydedildi.