GSI projesinde yeni gelişme: Fransız gemisi hazır, gözler Türkiye’nin tutumunda

Yunanistan ile Kıbrıs arasında deniz altından elektrik bağlantısı kurulmasını amaçlayan Great Sea Interconnector (GSI) projesinde yeni bir aşamaya geçiliyor. Fransız Nexans şirketinin, özel donanımlı araştırma gemisi VB Abeille Marengo ile deniz araştırmalarına yeniden başlamak amacıyla Yunan makamlarına resmî başvuruda bulunduğu bildirildi.

Atina'da yayımlanan Kathimerini gazetesinin haberine göre, Nexans tarafından 8 Ekim'de Yunanistan Dışişleri Bakanlığının ilgili birimine sunulan başvuru, deniz araştırmaları için istisnai izin verilmesini kapsıyor.

ARAŞTIRMALAR EKİM AYININ SON 10 GÜNÜNDE BAŞLAYABİLİR

Başvurunun ardından Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis'in konuyu Deniz Araştırmaları İzinleri Bakanlıklar Arası Komitesine taşıması bekleniyor. Araştırmaların yeniden başlamasına ilişkin nihai karar söz konusu komite tarafından verilecek.

Gerekli onayın çıkması durumunda, Yunanistan Deniz Kuvvetleri Hidrografi Dairesinin 48 saat içerisinde ilgili NAVTEX'i (denizcilere duyuru) yayımlaması gerekiyor. Duyuruda araştırmaların gerçekleştirileceği deniz alanları ile faaliyetlerin süresi belirlenecek.

Haberde aktarılan takvime göre, çalışmaların ekim ayının son 10 gününde başlaması mümkün görülüyor. Nexans'ın başvurusunun 2026 yılı sonuna kadar gerçekleştirilecek faaliyetleri kapsadığı belirtiliyor.

FRANSIZ ŞİRKET KIBRIS CUMHURİYETİ İLE DE TEMASA GEÇTİ

Projedeki bir diğer önemli gelişmenin ise Nexans'ın Kıbrıs Cumhuriyeti ile gerçekleştirdiği teknik görüşmeler olduğu ifade edildi.

Aynı bilgilere göre Fransız tarafı, araştırma izni başvurusunun yalnızca yetkili Yunan makamlarına yapılmasını kabul etti. Böylece üçüncü bir devletle benzer bir izin sürecinin yürütülmesine gerek olmadığı yönünde bir yaklaşım benimsendi.

EN KRİTİK FAKTÖR TÜRKİYE'NİN TUTUMU

Teknik hazırlıklarda ilerleme sağlanmasına rağmen, projenin yeniden başlatılmasında Türkiye'nin tutumu en önemli jeopolitik unsurlardan biri olmaya devam ediyor.

2024 ve 2025 yıllarında Türkiye'nin itirazları, Kaşot (Kasos) Adası'nın doğusunda, Yunanistan'ın kara suları dışında gerçekleştirilmesi planlanan deniz araştırmalarının önündeki başlıca engeller arasında yer almıştı.

Ankara, söz konusu faaliyetlerde iş birliği ve koordinasyon gerektiği yönündeki tutumunu korurken, araştırmaların yeniden başlaması durumunda ortaya çıkabilecek olası itirazların nasıl ele alınacağı henüz netlik kazanmadı.

GÖZLER NAVTEX KARARI VE ARAŞTIRMA GEMİSİNDE

GSI projesinde bundan sonraki süreçte iki kritik gelişme bekleniyor. Bunlardan ilki Yunan makamlarının araştırma iznine onay vermesi ve ilgili NAVTEX'in yayımlanması, ikincisi ise Fransız araştırma gemisinin fiilen çalışmalarına başlaması olacak.

Bu iki adım, daha önce araştırmaların askıya alınmasına neden olan engellerin aşılıp aşılamayacağını ve Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantısı projesinin yeniden ilerleyip ilerleyemeyeceğini ortaya koyacak.