Lefkoşa 19°USD50,40 ₺▲EUR55,53 ₺▼GBP66,52 ₺▼GRAM ALTIN6.272,95 ₺ Nöbetçi Eczaneler
SON DAKİKA

Gökbilimciler şaşkın: Dev gezegen gözden kayboldu!

Bilim insanları, 1.100 ışık yılı uzaklıktaki TOI-2535b adlı dev gezegenin Mart 2026'da gözlemden kaybolduğunu ortaya çıkardı. Nedeni gizli bir kardeş…

3 dakika okumaHaber: https://www.kibrisgercek.com/muhabir/17/deniz-durmus
Paylaş
Gökbilimciler şaşkın: Dev gezegen gözden kayboldu!

Uzayın derinliklerinde keşfedilen TOI-2535b adlı ötegezegen, sıra dışı yörünge hareketleriyle bilim dünyasının dikkatini çekti. Dünya'dan yaklaşık 1.100 ışık yılı uzaklıkta bulunan gezegenin, henüz doğrudan gözlemlenemeyen bir kardeş gezegenin kütle çekiminden etkilendiği düşünülüyor.

Bilim insanlarına göre iki gezegen arasındaki etkileşim, yörüngelerinin eğilmesine ve zaman içerisinde yalpalamasına neden oluyor. Bu durum, TOI-2535b'nin Dünya'dan bakıldığında yıldızının önünden geçişinin artık gözlemlenememesine yol açtı.

JÜPİTER KÜTLESİNDEKİ GEZEGEN YILDIZINA ÇOK YAKIN

TOI-2535b, yaklaşık 9,7 milyar yaşındaki ve Güneş'ten biraz daha küçük olan TOI-2535 adlı K cücesi yıldızın etrafında dönüyor.

“Sıcak Jüpiter” sınıfında yer alan gezegen, Jüpiter'e yakın bir kütleye sahip olmasına rağmen yıldızına çok daha yakın bir yörüngede bulunuyor.

TOI-2535b, yıldızının çevresindeki bir turunu sekiz günden biraz daha uzun sürede tamamlıyor. Bu süre, Merkür'ün Güneş etrafındaki yaklaşık 88 günlük dolanım süresinden çok daha kısa.

GİZLİ KARDEŞ GEZEGEN YÖRÜNGEYİ DEĞİŞTİRİYOR

Araştırmacılar, TOI-2535b'nin hareketlerini inceleyerek sistemde Satürn büyüklüğünde olabileceği düşünülen en az bir gezegenin daha bulunduğu sonucuna ulaştı.

Henüz doğrudan gözlemlenemeyen bu gezegenin kütle çekimi, TOI-2535b'nin yörüngesinde belirgin değişimlere neden oluyor.

Bilim insanları, iki gezegenin yörüngeleri arasında en az 5 derecelik eğim bulunduğunu ve yörüngelerindeki yalpalama döngüsünün 30 ila 50 yıl sürebildiğini belirtti.

“GÜNEŞ SİSTEMİMİZDEKİ GEZEGENLER NEREDEYSE AYNI DÜZLEMDE”

Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles Kampüsü'nden (UCLA) astrofizikçi Samuel Yee, ScienceAlert'e yaptığı açıklamada, Güneş sistemimizdeki gezegenlerin yörüngelerinin genel olarak birbirine yakın düzlemlerde bulunduğunu anlattı.

Yee, TOI-2535 sistemindeki gezegenlerin en az 5 derecelik karşılıklı yörünge eğimine sahip olduğunu ve bu değerin çok sayıda gezegen içeren sistemlerin çoğundan daha yüksek olduğunu belirtti.

2019'DA KEŞFEDİLDİ, MART 2026'DA GÖZDEN KAYBOLDU

TOI-2535b'ye ilişkin ilk kanıtlar, 2019 yılında NASA'nın Geçiş Yapan Ötegezegen Araştırma Uydusu (TESS) tarafından elde edildi.

Gökbilimciler, gezegenin yıldızının önünden geçerken yıldız ışığında oluşturduğu küçük azalmaları inceleyerek varlığını tespit etti.

Sonraki yedi yıl boyunca uzay ve yer teleskoplarıyla gerçekleştirilen gözlemlerde, gezegenin yıldız diski üzerindeki geçiş konumunun giderek değiştiği belirlendi.

TOI-2535b, son gözlemlerde yıldızın yalnızca kenarından geçerken, Mart 2026 itibarıyla Dünya'dan gözlemlenebilen geçişlerini tamamen kaybetti.

Bu durum gezegenin fiziksel olarak ortadan kaybolduğu anlamına gelmiyor. Gezegen yörüngesinde dönmeye devam ederken Dünya'dan bakıldığında artık yıldızının önünden geçmiyor.

YÖRÜNGESİNDEKİ HAREKET TUTULMALARA BENZETİLDİ

Araştırmanın ikinci yazarı UCLA astrofizikçisi Erik Petigura, bu tür yörünge değişimlerini Dünya'daki tutulmalarla karşılaştırdı.

Petigura, Ay'ın Dünya etrafındaki yörüngesi ile Dünya'nın Güneş çevresindeki yörüngesinin tamamen aynı düzlemde bulunması durumunda her ay tutulma yaşanabileceğini belirtti.

Benzer şekilde TOI-2535b'nin yörüngesindeki değişim de gezegenin Dünya'dan gözlemlenebilir geçişlerinin zamanla ortadan kalkmasına neden oluyor.

1 MİLYON YILLIK SİMÜLASYONDA DİKKAT ÇEKEN SONUÇ

Araştırmacılar, gezegenin yaklaşık 50 milyon yörünge turunu kapsayan 1 milyon yıllık bilgisayar modellemesi gerçekleştirdi.

Simülasyonlarda, iki gezegen arasındaki yörünge rezonansının sistemin dengesini koruduğu tespit edildi.

Bu etkileşimin gezegenlerin birbirleriyle yıkıcı biçimde karşılaşmasını veya sistemden savrulmasını önlediği belirtildi.

GİZLİ GEZEGENİN DE ORTAYA ÇIKMASI BEKLENİYOR

Bilim insanları, TOI-2535b'nin önümüzdeki on yıllarda Dünya'dan gözlemlenebilir geçişler yapmaya yeniden başlayabileceğini öngörüyor.

Henüz doğrudan gözlemlenemeyen kardeş gezegenin de gelecekte tespit edilebileceği düşünülüyor.

Araştırmacılar, bu gözlemlerin iki gezegenin kütleleri, yörüngeleri ve oluşum süreçlerinin daha ayrıntılı anlaşılmasına yardımcı olabileceğini belirtti.

DEV GEZEGENLERİN OLUŞUMUNA YENİ BAKIŞ

Samuel Yee, TOI-2535 sistemindeki dev gezegenlerin bulundukları konumlarda oluşmamış olabileceğini ifade etti.

Gezegenlerin, oluşumlarının ardından yıldızlarına doğru göç etmiş olabileceklerini belirten Yee, yörüngelerinin neden bu kadar eğildiğinin ise henüz açıklığa kavuşmadığını söyledi.

Araştırmanın sonuçları, astronomi dergisi The Astrophysical Journal Letters'ta yayımlandı.

Bu habere tepkiniz?

Paylaş

Yorumlar

İlgili Haberler