ESPAD 2026 sonuçları açıklandı: Gençlerde sigara ve kumar oranları dikkat çekti

Başbakanlık Uyuşturucu ile Mücadele Komisyonu tarafından yaklaşık bir yıllık çalışma sonucunda hazırlanan ESPAD 2026 araştırmasının sonuçları, Girne’de düzenlenen bilimsel panelde açıklandı.

KKTC’deki tüm liselerde gerçekleştirilen araştırma kapsamında 1.049 öğrencinin verileri değerlendirildi. 2025-2026 döneminde yürütülen çalışmada gençlerin yasa dışı madde kullanımının yanı sıra alkol, tütün ve e-sigara kullanımı, kumar davranışları, yeni psikoaktif maddeler ve opioidler ele alındı.

Araştırmaya göre öğrencilerin yüzde 1,2’si yaşamı boyunca esrar kullandığını belirtirken, herhangi bir yasa dışı maddeyi yaşamı boyunca kullandığını ifade eden öğrencilerin oranı yüzde 1,8 olarak kaydedildi. Diğer yasa dışı maddelerde yaşam boyu kullanım oranlarının ise genel olarak yüzde 0,5’in altında kaldığı belirtildi.

Kumar ve tütün kullanımı öne çıktı

Araştırmada gençlerin kumar davranışları da incelendi. Öğrencilerin yüzde 7,7’sinin son 12 ay içerisinde kumar oynadığı belirlendi.

Tütün ve e-sigara kullanımında ise daha yüksek oranlar dikkat çekti. Yaşam boyu sigara kullanımı yüzde 35,5, e-sigara kullanımı ise yüzde 33,5 olarak kaydedildi.

Araştırma sonuçları, Başbakanlık Uyuşturucu ile Mücadele Komisyonu tarafından 21 Ağustos 2026’da Girne’deki Les Ambassadeurs Hotel Marina’da düzenlenen ESPAD 2026 Bilimsel Paneli’nde paylaşıldı.

Panelde Komisyon Başkanı Teyfide Tecel Hatipoğlu, ESPAD Proje Koordinatörü Dr. Zafer Bekiroğulları, Prof. Dr. Marilyn A. Huestis ve Dr. Michael L. Smith konuşmacı olarak yer aldı.

Dr. Zafer Bekiroğulları ESPAD araştırmasının KKTC sonuçları ve istatistiksel bulgularını aktarırken, Prof. Dr. Marilyn A. Huestis “Yeni Psikoaktif Maddeler (NPS): Güncel Gelişmeler ve Yeni Madde Kullanımı Eğilimleri” başlıklı sunum gerçekleştirdi. Dr. Michael L. Smith ise yeni opioidler ve küresel opioid kullanımına ilişkin güncel bilimsel değerlendirmelerde bulundu.

Komisyonun faaliyetleri de açıklandı

Panelde ESPAD sonuçlarının yanı sıra Başbakanlık Uyuşturucu ile Mücadele Komisyonu’nun 2025-2026 Faaliyet Raporu ile 2027 yılı planlaması da katılımcılarla paylaşıldı.

Komisyonun bir yıllık dönemde eğitim ve farkındalık çalışmaları kapsamında 5 bin 381 kişiye doğrudan ulaştığı belirtildi. Millî Eğitim Bakanlığı iş birliğiyle 2 bin 930 öğrenci ve 588 aile olmak üzere toplam 3 bin 518 kişiye ulaşılırken, askerî birlikler, özel sektör ve üniversitelerde de çeşitli çalışmalar yürütüldü.

1191 Alo Danışma ve Destek Hattı üzerinden 867 çağrı karşılandı. Denetimli serbestlik kapsamında programa katılanların sayısı 218’e yükselirken, bu kapsamda toplam 1.353 saatlik program gerçekleştirildi.

Panelde ayrıca KKTC’de yürütülen ESPAD çalışmasının bilimsel kitap olarak yayımlandığı açıklandı. Kitabın editörlüğünü Prof. Dr. Marilyn A. Huestis üstlenirken, Melis Yağmur Minas da yazarlar arasında yer aldı.

2027 hedefleri belirlendi

Panelin soru-cevap bölümünde araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda KKTC’de uygulanabilecek önleme ve mücadele politikaları değerlendirildi.

Komisyonun 2027 planlamasında ESPAD araştırmasının yeniden uygulanması, davranışsal bağımlılıklara yönelik ulusal tarama yapılması ve 1191 ile Bibapsoft verilerinden yararlanılarak anonim dijital erken uyarı sisteminin geliştirilmesi hedefleniyor.

Başbakanlık Uyuşturucu ile Mücadele Komisyonu Başkanı Teyfide Tecel Hatipoğlu, araştırmanın hazırlanması ve panelin gerçekleştirilmesi için yaklaşık bir yıl süren yoğun bir çalışma yürütüldüğünü belirtti.

Hatipoğlu, elde edilen bilimsel verilerin KKTC’de gelecekte uygulanacak önleyici stratejiler açısından önemli bir rehber oluşturacağını ifade ederek, çalışmaya katkı koyan akademisyenlere, Komisyon çalışanlarına, okul yöneticilerine, öğretmenlere, velilere ve öğrencilere teşekkür etti.