Kıbrıs’ta iki bağımsız ve egemen devletin varlığının inkâr edilemez bir gerçek olduğunu belirten Osman Ertuğ, “Birinin tanınması, diğerinin tanınmaması bu gerçeği değiştirmez. Uluslararası toplumun görevi, bu gerçeği kabul etmek ve iki devletin iyi komşular olarak barış içinde yan yana yaşamasının önünü açmaktır” dedi.
Federasyon modelinin ne ulaşılabilir ne de sürdürülebilir olduğunu savunan Ertuğ, aynı yöntemlerle farklı sonuç beklenemeyeceğini söyledi. Ertuğ, yeni bir müzakere sürecinin sonuç odaklı olabilmesi için Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ile eşit uluslararası statüsünün BM Güvenlik Konseyi tarafından teyit edilmesi gerektiğini vurguladı.
“Federasyon arayışları artık tüketildi”
Emekli Büyükelçi ve eski müzakereci Osman Ertuğ, İstanbul’da 16-17 Kasım tarihlerinde düzenlenen “Kıbrıs’ın Geleceği: İki Devletli Çözüm İhtiyacı” konulu toplantıda yaptığı sunumda, Kıbrıs sorununun geçmişini, müzakere süreçlerini ve geleceğe yönelik çözüm arayışlarını değerlendirdi.
Ekonomik Kalkınma Vakfı, Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü ve Beşparmak Grubu’nun katkılarıyla düzenlenen toplantıda konuşan Ertuğ, Kıbrıs’ta yarım asrı aşkın süredir sürdürülen federasyon temelli müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlandığını belirtti.
Federasyon modelinin Kıbrıs’ın mevcut siyasi ve toplumsal gerçekleriyle bağdaşmadığını savunan Ertuğ, aynı yöntemlerin tekrarlanarak farklı sonuçlar beklenmesini eleştirdi.
Ertuğ, federasyonun yalnızca ulaşılması güç bir hedef olmadığını, gerçekleşmesi durumunda bile özellikle ikili veya iki toplumlu ortaklıklarda yaşayabilir ve sürdürülebilir bir yapı oluşturamayacağını ifade etti.
“İki bağımsız ve egemen devlet var”
Kıbrıs’ta bugün iki ayrı bağımsız ve egemen devlet bulunduğunu vurgulayan Ertuğ, Ada’nın güneyinde Kıbrıs Cumhuriyeti adı altında hareket eden Rum devletinin, kuzeyinde ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin var olduğunu söyledi.
Bu durumun tanınma meselesinden bağımsız olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Ertuğ, şöyle konuştu:
“Birinin tanınması, diğerinin tanınmaması bu gerçeği değiştirmez.”
Uluslararası toplumun görevinin mevcut gerçekliği kabul etmek olduğunu ifade eden Ertuğ, iki bağımsız devletin Ada’da iyi komşuluk ilişkileri içerisinde, barış içinde yan yana yaşayabilmesinin sağlanması gerektiğini kaydetti.
Rum tarafının uluslararası alanda tanınan hükümet konumunda bulunmasının, Avrupa Birliği üyeliğinin ve sahip olduğu ekonomik ve siyasi avantajların eşit koşullarda bir ortaklık kurulmasının önünde engel oluşturduğunu savunan Ertuğ, uluslararası toplumun Rum tarafına mevcut ayrıcalıklarından vazgeçmesi için herhangi bir teşvik sunmadığını belirtti.
“Enosis zihniyeti hâlâ yaşıyor”
Konuşmasında Kıbrıs sorununun tarihsel geçmişine de geniş yer ayıran Ertuğ, 1963-1974 döneminde Kıbrıs Türklerinin yaşadıklarını hatırlattı.
1963 yılında Kıbrıs Türklerinin devlet mekanizmasından zorla dışlandığını ve şiddete maruz kaldığını belirten Ertuğ, 15 Temmuz 1974’te Yunan askeri cuntası ile Ada’daki iş birlikçileri tarafından gerçekleştirilen darbenin amacının Kıbrıs’ı Yunanistan’a bağlamak olduğunu söyledi.
Enosis düşüncesinin yalnızca geçmişte kalmış bir hedef olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savunan Ertuğ, bu anlayışın Rum toplumunun siyasi kültüründe ve kolektif düşüncesinde varlığını sürdürdüğünü ileri sürdü.
Ertuğ, Enosis hedefinin adının veya koşullara göre kullanılan yöntemlerin değişmiş olabileceğini ancak Kıbrıs’ı Helen adası olarak gören ve Kıbrıs Türklerine en fazla azınlık statüsü tanıyan zihniyetin değişmediğini savundu.
Bu yaklaşımın Kıbrıs Türklerinin siyasi eşitliğinin, egemen eşitliğinin ve eşit uluslararası statüsünün reddedilmesine yol açtığını ifade etti.
“Geçmişi unutun diyenler 1974’ü hatırlatıyor”
Rum tarafının ve uluslararası toplumdaki destekçilerinin Kıbrıs Türklerine geçmişi geride bırakma çağrısı yaptıklarını belirten Ertuğ, bu yaklaşımda çifte standart bulunduğunu söyledi.






