Ercan’daki güvenlik zafiyeti ihracatı kilitledi: Eksikler bir yıldır biliniyordu
Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ)’nin yaklaşık bir yıl önce Ercan Havalimanı’nda belirlediği 40’a yakın eksiğin 18’i gümrük alanıyla ilgiliydi. Eksiklerin giderilmemesi üzerine THY, Ercan çıkışlı ihracat kargosunun tamamını süresiz askıya aldı; Pegasus ise kabulü yalnızca kuru yükle sınırladı. Güvenlik zafiyeti nedeniyle bazı firmaların işleri tamamen durma noktasına geldi.
Emine Yüksel
Ercan Havalimanı’nın gümrük kargo alanındaki güvenlik zafiyeti, Kıbrıs’ın kuzeyinden hava yoluyla yapılan ihracatı büyük ölçüde durdurdu. Kaynaklar, Ercan’dan yapılan ihracatın THY ve Türkiye’deki sivil havacılık makamlarının güvenlik değerlendirmesi sonrasında kısıtlandığını aktardı.
Türk Hava Yolları (THY), Ercan çıkışlı ihracat kargosunun tamamının kabulünü süresiz biçimde askıya aldı. Pegasus ise sıvı ürünlerin kabulünü durdurdu ve yalnızca kuru yük kabulüne devam etti.
DHMİ RAPORU GÜVENLİK ZAFİYETİNİ BİR YIL ÖNCE ORTAYA KOYDU
Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ), yaklaşık bir yıl önce Ercan Havalimanı’nda kapsamlı bir denetim yaptı. Denetimin ardından hazırlanan raporda, havalimanında 40’a yakın eksik belirlendi ve bunların 18’inin doğrudan gümrük alanı ile işlemleriyle ilgili olduğu kayda geçti.
Bugün Kıbrıs kaynakları, raporun üzerinden yaklaşık bir yıl geçmesine rağmen işletmeci T&T’nin eksiklerin giderilmesi için herhangi bir girişim başlatmadığını aktardı. Gümrük kargo alanındaki fiziki yapı, giriş güvenliği, ithalat ve ihracat yüklerinin birbirinden ayrılması ile X-ray tarama sistemine ilişkin sorunlar çözümsüz kaldı.
GÜMRÜK BİNASI YERİNE ARAÇ SERVİS DEPOSU VERİLDİ
Kaynakların verdiği bilgiye göre, yeni Ercan Havalimanı projelendirilirken gümrük ve kargo işlemleri için özel bir bina yapılmadı. Eski Ercan’dan yeni terminale geçiş sırasında işletmeci T&T’nin araç bakım ve onarımları için yaptırdığı depo, son anda gümrük kargo binasına çevrildi.
Ancak söz konusu yapının gümrük ve ihracat işlemleri için gerekli güvenlik koşullarını taşımadığı belirtildi. Deponun sekiz ayrı giriş kapısına sahip olduğu, ithalat ve ihracat mallarının aynı alan içerisinde tutulduğu ve bağımsız, kontrollü bir ihracat ambarının bulunmadığı aktarıldı.
X-ray cihazlarının binaya tam olarak yerleştirilemediği ve bu nedenle yüklerin yeterli ve verimli biçimde taranamadığı da verilen bilgiler arasında yer aldı. Çok sayıda girişe sahip yapının, kargoların kabulünden uçağa yüklenmesine kadar kesintisiz ve denetlenebilir bir güvenlik zincirinin kurulmasına elverişli olmadığı kaydedildi.
BAZI FİRMALARIN İŞLERİ TAMAMEN DURMA NOKTASINA GELDİ
THY’nin kargo kabulünü süresiz askıya alması, ihracatçıları ve hava kargo taşımacılığı yapan lojistik şirketlerini doğrudan etkiledi. Özellikle yurt dışındaki duty-free mağazalarına alkollü içecek ve benzeri ürünler gönderen şirketler, Ercan üzerinden sevkiyat yapamaz hale geldi.
Faaliyetlerinin büyük bölümünü THY üzerinden yapılan hava kargo taşımacılığına dayandıran bazı firmaların işleri tamamen durma noktasına geldi. Pegasus’un yalnızca kuru yük kabul etmesi nedeniyle sıvı ürün ihracatı yapan şirketler için alternatif bir hava kargo kanalı da kalmadı.
SORUMLULUK BEROVA, ARIKLI VE TURANLI’DA
DHMİ raporuyla yaklaşık bir yıl önce kayda geçen eksiklerin giderilmemesinin siyasi ve idari sorumluluğu, gümrükten sorumlu Maliye Bakanı Özdemir Berova ile havalimanı altyapısından sorumlu Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı’ya uzandı. İşletmeci şirketin gerekli düzenlemeleri yapmamasının sorumluluğu ise T&T sahibi Emrullah Turanlı’ya ait.
Berova ve Arıklı’nın sorumluluk alanındaki güvenlik eksiklikleri bir yıl boyunca çözülemezken, T&T de uygun bir gümrük kargo binası kurulması ve DHMİ raporundaki eksiklerin giderilmesi için gerekli adımları atmadı. Bu ihmalin sonucu, ihracatın kısıtlanması ve bazı işletmelerin faaliyetlerinin durma noktasına gelmesi oldu.
GEREKLİ DÜZENLEMELER KISA SÜREDE TAMAMLANAMAYACAK
Bugün Kıbrıs kaynakları, THY’nin talep ettiği güvenlik düzenlemelerinin yakın zamanda tamamlanamayacağını aktardı. Uygun bir gümrük kargo alanının oluşturulması, ithalat ve ihracat yüklerinin ayrılması, girişlerin denetim altına alınması ve X-ray sisteminin tam kapasiteyle çalıştırılması için kapsamlı bir çalışma gerektiği belirtildi.
Kaynaklar, mevcut fiziki yapının küçük düzenlemelerle güvenli hale getirilemeyeceğini ve sorunun kısa sürede çözülmesinin mümkün olmadığını kaydetti. Ercan çıkışlı ihracat kargolarının ne zaman yeniden kabul edileceğine ilişkin ise herhangi bir takvim açıklanmadı.
